Przedmiot fakultatywny: Václav Havel – pisarz – dysydent - prezydent 3224-PRZEDF100
W trakcie zajęć omawiane będą następujące zagadnienia:
1. Wprowadzenie. Havel a tradycja rodzinna
V. Havel, Autoportret pisarza, Szkice na marginesach, w: V. Havel, Obywatel kultury, Warszawa 2016.
V. Havel, Zaoczne przesłuchanie, Warszawa 2014
2. Havel a „język totalitaryzmu” – początki twórczości literackiej
V. Havel, Zaoczne przesłuchanie, Warszawa 2014
V. Havel, Obywatel kultury, Warszawa 2016
V. Havel, Język totalitaryzmu, O literaturze, O teatrze, w: V. Havel, Obywatel kultury, przekł. A. S. Jagodziński, Warszawa 2016.
3. Havel a „czeski los” - Praska Wiosna
Antykody, w: V. Havel, Obywatel kultury, Warszawa 2016.
V. Havel, Czeski los? w: V. Havel, Obywatel kultury, Warszawa 2016.
V. Havel, Tu wolne radio Liberec, w: V. Havel, Obywatel Kultury, 2016.
V. Havel, Rozważania o półinteligencji, w: V. Havel, Obywatel Kultury, 2016.
V. Havel, Nie dajmy się zwieść fasadom, w: V. Havel, Obywatel Kultury, 2016.
V. Havel, Zaoczne przesłuchanie, Warszawa 2014.
4. Havel a normalizacja
List do Aleksandra Dubčeka, Rozmyślania o Františku Krieglu, Czeski kompleks, w: V. Havel, Siła bezsilnych i inne eseje, przekł. A. S. Jagodziński, Warszawa 2011.
List otwarty do Sekretarza Generalnego KPCZ, w: V. Havel, Siła bezsilnych i inne eseje, Warszawa, przekł. A. S. Jagodziński, 2011.
V. Havel, Zaoczne przesłuchanie, Warszawa 2014
5. Havel a Karta 77
V. Havel, Siła bezsilnych, w: V. Havel, Siła bezsilnych i inne eseje, Warszawa 2011.
V. Havel, Odpowiedzialność jako los, Polityka i sumienie, w: V. Havel, Siła bezsilnych i inne eseje, przekł. A. S. Jagodziński, Warszawa 2011.
V. Havel, Zaoczne przesłuchanie, Warszawa 2014
V. Havel, Siła bezsilnego, Warszawa 2022
6. Havel a polska opozycja demokratyczna
V. Havel, Siła bezsilnych, w: V. Havel, Siła bezsilnych i inne eseje, Warszawa 2011.
V. Havel, Siła bezsilnego, Warszawa 2022
V. Havel, Eseje polityczne, Warszawa, 1984
7. Havel a więzienie
V. Havel, Listy do Olgi (czerwiec 1979 – wrzesień 1982) wybór, Warszawa 1993
8. Havel a sztuka teatralna
W roli głównej Ferdynand Waniek. Antologia sztuk czeskich dysydentów, Wrocław 2008.
V. Havel, Nie czekając na Godota, Teatr i polityka, w: V. Havel, Siła bezsilnych i inne eseje, przekł. A. S. Jagodziński, Warszawa 2011.
V. Havel, Teatr, przekł. A. S. Jagodziński, Bydgoszcz 1991.
V. Havel, Hry: soubor her z let 1963 – 1988, Praha 1992.
V. Havel, Opera żebracza: na motywach sztuki Johna Gaya, przekł. A. S. Jagodziński, Warszawa 2011.
V. Havel, Zaoczne przesłuchanie, Warszawa 2014
9. Havel a rewolucja aksamitna
V. Havel, Polityka i sumienie; Odpowiedzialność jako los; Pochwała głupoty; Słowo o słowie; Rozmyślania o Františku Krieglu, w: V. Havel, Siła bezsilnych i inne eseje, przekł. A. S. Jagodziński,Warszawa 2011
10. Havel a prezydentura
V. Havel, Twoja władza narodzie powróciła do ciebie!, Wziąć sprawy we własne ręce, w: V. Havel, Siła bezsilnych i inne eseje, przekł. A. S. Jagodziński,Warszawa 2011.
V. Havel, Letnie rozmyślania, Warszawa 2012.
V. Havel, Świadomość określa byt a nie odwrotnie, w: V. Havel, Zmieniać świat. Eseje polityczne, przekł. A. S. Jagodziński, Warszawa 2012.
11. Havel a demokracja i społeczeństwo obywatelskie
V. Havel, Szanse społeczeństwa otwartego, Błąd lisiej neutralności, Demon muru, Społeczeństwo obywatelskie jest opłacalne w: V. Havel, Siła bezsilnych i inne eseje, przekł. A. S. Jagodziński,Warszawa 2011.
V. Havel, Zapomniany wymiar demokracji, Autorytet i demokracja we współczesnym świecie, Człowiek ma prawo do praw człowieka, Prawa człowieka stoją ponad prawami państwa, w:V. Havel, Zmieniać świat. Eseje polityczne, przekł. A. S. Jagodziński, Warszawa 2012.
12. Havel a transformacja
V. Havel, Trzy lata – dzieje dramatu, Podlewać kiełki nadziei, Postkomunistyczny stan ducha, Rachunek wolności, Nasze środkowoeuropejskie lęki, Dylematy Edvarda Beneša, w: V. Havel, Siła bezsilnych i inne eseje, przekł. A. S. Jagodziński, Warszawa 2011.
V. Havel, Świat to nie rebus do rozwiązania, Postkomunizm jako wyzwanie w: V. Havel, Zmieniać świat. Eseje polityczne, przekł. A. S. Jagodziński, Warszawa 2012.
Przedziwna epoka postkomunizmu, Rachunek naszych zwycięstw. Rachunek naszej wolności w: Przedziwna epoka. Rozmowy między Václavem Havlem i Adamem Michnikiem, Wrocław 2017.
13. Havel a sny o Europie
V. Havel, Nasze środkowoeuropejskie lęki, w: V. Havel, Siła bezsilnych i inne eseje, przekł. A. S. Jagodziński, Warszawa 2011.
V. Havel, Anatomia powściągliwości jednej ze stron, Współodpowiedzialność Zachodu, Przełomowy rok, Wspólny powrót do Europy, Dziesięć pytań, Odważmy się spojrzeć w gwiazdy, Powrót na drogę jedności, Idea Unii Europejskiej nie spadła z nieba, Wybrać pokój, Europejska ojczyzna, Duch i etos o tożsamości europejskiej, w: V. Havel, Zmieniać świat. Eseje polityczne, przekł. A. S. Jagodziński, Warszawa 2012.
14. Havel a polityka duchowa
V. Havel, Słowo o słowie, Wśród nas grzeszników, Anatomia nienawiści, Intelektualista w polityce, Spojrzeć sobie w oczy, Polityka nie jest brudna, Czy polityka może być moralna?, Duchowy wymiar polityki, Transcendentalny horyzont ludzkiego działania, Zrozumieć sygnały ostrzegawcze, Czyste sumienie się opłaca, Ukryta historia duchowości, Czy trwanie w prawdzie jest naiwne? Szacunek dla pokory, Odpowiedzialność jako los, w: V. Havel, Siła bezsilnych i inne eseje, przekł. A. S. Jagodziński,Warszawa 2011.
V. Havel, Pochwała autoironii, rozdz. Nadzieja pozostaje w: V. Havel, Zmieniać świat. Eseje polityczne, przekł. A. S. Jagodziński, Warszawa 2012.
V. Havel, Letnie rozmyślania, Warszawa 2012.
15. Havel w filmie i literaturze
Film w reż. V. Havla „Odchazeni” (Odejścia) 2011
Havel, reż. Slávek Horák, 2020
Občan Havel, reż. Pavel Koutecký, Miroslav Janek, 2007
Obywatel Havel podtacza, reż. Jan Novák, 2009
Je to je rock’n’roll (1976), w: České století, 2014
Pan Nikt kontra Putin, reż. David Borestein, Pavel Talankin, 2025
Nakład pracy studenta:
Uczestnictwo w zajęciach w sali – 30 godzin (1 ECTS)
Przygotowanie prezentacji – 30 godzin (1 ECTS)
Koordynatorzy przedmiotu
Tryb prowadzenia
Efekty uczenia się
Wiedza (student zna i rozumie):
• w zaawansowanym stopniu szeroko rozumiany kontekst interkulturowy krajów w regionie Europy Środkowo-Wschodniej, uwzględniając kompleksową naturę języka [K_W09].
Umiejętności: absolwent potrafi:
• wyszukać, selekcjonować, analizować i wykorzystywać potrzebne informacje z różnych źródeł [K_U01].
• odwołując się do zdobytej wiedzy teoretycznej i praktycznej wykorzystać ją w typowych wypowiedziach profesjonalnych dotyczących historii i współczesności wybranych krajów regionu, a także specyfiki regionu jako całości w kontekście globalnym, • logicznie je konstruować, odwołując się do stanowisk innych uczestników tych sytuacji komunikacyjnych [K_U06].
• porozumiewać się za pomocą różnych kanałów i technik komunikacyjnych, w tym technik translatorskich,
w języku polskim i obcym ze specjalistami na tematy kulturoznawcze, literaturoznawcze, językoznawcze, historyczne dotyczące krajów regionu [K_U07].
• samodzielnie przygotować wypowiedź pisemną i ustną, w języku polskim i obcym, na wybrane tematy z zakresu teorii kultury oraz problematyki krajów regionu i prezentować wyniki swojej pracy na forum grupy [K_U08].
• posługiwać się minimum dwoma językami obcymi na poziomie min. B2 według Europejskiego Systemu Opisu Kształcenia Językowego [K_U09].
• planować i organizować pracę indywidualną oraz w zespole, planować i realizować proces samodzielnego zdobywania wiedzy, w tym wiedzy specjalistycznej, po zakończeniu studiów [K_U10].
• stosować współczesne technologie komunikacyjne i informacyjne [K_U11].
Kompetencje społeczne: absolwent jest gotów do:
• krytycznej oceny posiadanej wiedzy, ciągłego dokształcania się i uzupełniania zdobytej wiedzy i umiejętności [K_K01]
• efektywnego komunikowania się i życia w społeczeństwie, w tym w społeczeństwie odmiennym kulturowo, podejmowania pracy w grupie, radzenia sobie w typowych sytuacjach zawodowych, do weryfikacji swoich poglądów na drodze rzeczowej dyskusji oraz oceny posiadanej wiedzy [K_K02].
Kryteria oceniania
Przedmiot kończy się zaliczeniem na ocenę (zgodnie z programem studiów: wypowiedź ustna, prezentacja).
1) Obecność na zajęciach objętych planem jest obowiązkowa.
2) Nie można poprawkowo zaliczać zajęć, jeśli przyczyną nieuzyskania ich zaliczenia było niespełnienie wymogu uczestnictwa w nich. W takim przypadku student może zostać warunkowo wpisany na kolejny etap studiów i powtarzać niezaliczony przedmiot.
Dopuszczalne są dwie nieusprawiedliwione nieobecności w semestrze, które należy zaliczyć zgodnie z wymaganiami przedstawionymi przez prowadzącego.
Nieusprawiedliwione nieobecności na zajęciach w wyznaczonym terminie powodują utratę I terminu zaliczenia. Student ma prawo zaliczyć nieobecności i podejść do egzaminu w terminie poprawkowym.
Zajęcia prowadzone będą w formie dyskusji (z użyciem różnych metod aktywizujących, prezentacji multimedialnych) na temat zadanych lektur lub materiału zaprezentowanego przez prowadzącego. Aktywny udział w dyskusji oznacza merytoryczne uczestnictwo w niej podczas co najmniej 50% zajęć.
Kryteria oceniania
Na końcową ocenę składają się:
- aktywny i merytoryczny udział w zajęciach (50%)
- prezentacja na temat wyznaczony przez prowadzącego zajęcia (50%).
Skala ocen:
0%-49% - 2
50%-60% - 3
61%-70% - 3+
71%-80% - 4
81%-90% - 4+
91%-100% - 5
Dodatkowa wiedza - 5+
Na zajęciach prowadzący monitoruje aktywność, studenci zachęcani są do możliwie najaktywniejszego udziału w zajęciach. Na zajęciach także może zostać przeprowadzone krótkie niezapowiedziane kolokwium, dotyczące przygotowania zadanej lektury.
Literatura
V. Havel, Szkice na marginesach, w: V. Havel, Obywatel kultury, przekł. A. S. Jagodziński, Warszawa 2016, s. 331 – 339; 354 – 440.
V. Havel, Czeski los? w: V. Havel, Obywatel kultury, przekł. A. S. Jagodziński, Warszawa 2016, s. 292 – 300.
V. Havel, Siła bezsilnych, w: V. Havel, Siła bezsilnych i inne eseje, przekł. A. S. Jagodziński,Warszawa 2011, s. 87 – 158.
V. Havel, Listy do Olgi (czerwiec 1979 – wrzesień 1982) wybór, Warszawa 1993, s. 11 – 12; 60 – 63; 192 – 196.
V. Havel, Audiencja, w: W roli głównej Ferdynand Waniek. Antologia sztuk czeskich dysydentów, przekł. A. S. Jagodziński, Wrocław 2008, s. 14 – 44.
V. Havel, Twoja władza narodzie powróciła do ciebie, w: V. Havel, Siła bezsilnych i inne eseje, przekł. A. S. Jagodziński,Warszawa 2011, s. 221 – 228.
V. Havel, Czy polityka może być moralna? w: V. Havel, Siła bezsilnych i inne eseje, przekł. A. S. Jagodziński,Warszawa 2011, s. 366 – 370.
Szczegółowa bibliografia do poszczególnych tematów będzie podawana na zajęciach.
A detailed bibliography for each topic will be provided during the classes.