Klucz do regionu: konflikty-relacje (I): Rosja 3224-D9KRROS
Kurs szczegółowo bada rosyjsko-sowiecki kontekst polityczno-społeczny, kolonializm, jego polityczne, gospodarcze i kulturowe funkcje oraz geograficzne zasięgi – od Europy Wschodniej, przez Kaukaz i Azję Centralną, po Daleki Wschód i północne terytoria Rosji. Zajęcia poruszają interdyscyplinarne zagadnienia, takie jak orientalizm, rasizm, kolonialna wiedza, ekocydy, konflikty postkolonialne i procesy dekolonialne, w tym współczesne skutki agresji Rosji na Ukrainę. Studenci uczą się klasyfikować i definiować specyfikę rosyjskiego kolonializmu i jego sowieckiej odmiany, rozwijając umiejętności analityczne i badawcze oraz samodzielne pozyskiwanie wiedzy.
Tematy:
1. Rosyjski (sowiecki) kolonializm: geografia i klasyfikacja
2. Rosyjski (sowiecki) kolonializm wewnętrzny: formy podporządkowania i asymilacji
3. Rosyjski (sowiecki) kolonializm wewnętrzny: formy podporządkowania i asymilacji (ciąg dalszy)
4. Teoretyczny orientalizm a praktyka rasizmu: definiowanie inności w ramach rosyjskiego (sowieckiego) kolonializmu
5. Teoretyczny orientalizm a praktyka rasizmu: definiowanie inności w ramach rosyjskiego (sowieckiego) kolonializmu (ciąg dalszy)
6. Konflikty etniczne. Między nacjonalizmem a neokolonializmem
7. Tożsamość konfliktu. Wojna jako czynnik tożsamościowy.
8. Tożsamość konfliktu. Wojna jako czynnik tożsamościowy (ciąg dalszy)
9. Terroryzm na obszarze postsowieckim
10. Terroryzm na obszarze postsowieckim (ciąg dlaszy)
11. Historia jako broń i przestrzeń konfliktów
12. Rosyjskie społeczeństwo wobec wojny w Ukrainie
13. Z-kultura
14. Kultura oporu i protestu w Rosji
15. Rosyjskie strategie wpływu kognitywnego.
Koordynatorzy przedmiotu
Tryb prowadzenia
Efekty kształcenia
Wiedza: absolwent zna i rozumie:
- w pogłębionym stopniu historię i współczesność Rosji oraz zagadnienia, pojęcia i koncepcje historyczne związane z wyodrębnianiem Europy Środkowo-Wschodniej jako regionu, ze szczególnym uwzględnieniem procesów i zjawisk kulturowych w kontekście przemian społecznych i politycznych (K2_W04)
- w pogłębionym stopniu kontekst europejski i globalny procesów kulturowych – potrafi zastosować tę wiedzę w odniesieniu do kultury, sztuki, literatury, zjawisk lingwistycznych, a także politycznych, społecznych i gospodarczych Rosji na każdym etapie ich rozwoju (K2_W05)
- w pogłębionym stopniu zagadnienia dotyczące kształtowania się relacji narodowościowych i religijnych, społeczno-politycznych i gospodarczych w Rosji (K2_W06)
Umiejętności: absolwent potrafi:
- wyszukać, selekcjonować, analizować i wykorzystywać potrzebne mu informacje z różnych źródeł, w tym obcojęzycznych w nieprzewidywalnych warunkach (K2_U01)
- formułować i analizować problemy badawcze, dobierać metody i narzędzia badawcze oraz prowadzić samodzielnie i pod kierunkiem opiekuna naukowego badania z zakresu kulturoznawstwa i dyscyplin pokrewnych, dotyczących regionu Europy Środkowo-Wschodniej w nieprzewidywalnych warunkach (K2_U02)
- przeprowadzić krytyczną pogłębioną analizę wytworów kultury właściwych dla danej epoki w rozwoju Rosji; rozpoznać różne rodzaje wytworów kultury tych krajów, przeprowadzić ich krytyczną pogłębioną analizę, odróżniać różne perspektywy spojrzenia na rozwój kultury, mając świadomość istnienia różnic tożsamości kulturowych i kontekstu (K2_U05)
- odwołując się do zdobytej wiedzy teoretycznej i praktycznej wykorzystać ją w typowych i nietypowych wypowiedziach profesjonalnych dotyczących historii i współczesności Rosji, a także specyfiki regionu jako całości w kontekście globalnym, logicznie je konstruować, odwołując się do stanowisk innych uczestników tych sytuacji komunikacyjnych (K2_U06)
- porozumiewać się za pomocą różnych kanałów i technik komunikacyjnych, w tym technik translatorskich, w języku polskim i obcym ze specjalistami na tematy kulturoznawcze, literaturoznawcze, językoznawcze, historyczne dotyczące krajów regionu (K2_U07)
- przygotować wypowiedź pisemną i ustną, w języku polskim i obcym, na wybrane tematy z zakresu teorii kultury oraz problematyki krajów regionu (kultura, polityczne, społeczne i gospodarcze źródła, konsekwencje i konteksty zjawisk kulturowych, literatura i język jako media i świadectwa kultury, media audiowizualne i elektroniczne, relacje i więzi społeczne i religijne etc.). prezentować wyniki swojej pracy na forum grupy (K2_U08)
- planować i organizować pracę indywidualną oraz planować, organizować i kierować pracą zespołu; samodzielnie planować i realizować proces samodzielnego zdobywania wiedzy, w tym wiedzy specjalistycznej i ukierunkowywać innych w tym zakresie (K2_U10)
- stosować współczesne technologie komunikacyjne i informacyjne w swojej pracy (K2_U11)
Kompetencje społeczne: absolwent jest gotów do:
- krytycznej oceny posiadanej wiedzy, ciągłego dokształcania się i uzupełniania zdobytej wiedzy (K2_K01)
- efektywnego komunikowania się i życia w społeczeństwie, w tym również w społeczeństwie odmiennym kulturowo od własnego, kierowania pracą grupy, radzenia sobie w sytuacjach typowych i wyjątkowych, do weryfikacji swoich poglądów na drodze rzeczowej dyskusji oraz oceny posiadanej wiedzy (K2_K02)
- aktywnego uczestniczenia, w życiu kulturalnym, organizowania go i korzystania z jego różnorodnych form (K2_K05).
Kryteria oceniania
Warunkiem dopuszczenia do zaliczenia przedmiotu jest obowiązkowa.
Zajęcia prowadzone będą w formie dyskusji na temat zadanych lektur lub materiału zaprezentowanego przez prowadzącego w formie prezentacji. Aktywny udział w dyskusji oznacza merytoryczne uczestnictwo w dyskusji podczas co najmniej 50% zajęć.
Przewidziana jest także praca pisemna (3-6 s.) lub prezentacja na temat zadany przez prowadzącego. Ostateczny termin składania pracy pisemnej stanowi data wyznaczona przez prowadzącego na pierwszych lub drugich zajęciach. Osoby nieobecne na tych zajęciach zobowiązane są do zasięgnięcia informacji u prowadzącego zajęcia.
Zaliczenie ustne obejmie wiedzę z materiału omawianego na zajęciach w czasie semestru i obejmie dwa losowo wybrane pytania z materiału omawianego na zajęciach.
Na końcową ocenę składają się:
Aktywny i merytoryczny udział w zajęciach (20%).
prezentacja na temat wyznaczony przez prowadzącego zajęcia (20%).
Zaliczenie ustne (60%)
(wyczerpująca odpowiedź na pytanie = 30%, częściowa = 15%)
Skala ocen:
0%-49% - 2
50%-60% - 3
61%-70% - 3+
71%-80% - 4
81%-90% - 4+
91%-100% - 5
Dodatkowa wiedza - 5+
Literatura
Laruelle, M. (Ed.). (2009). Russian Nationalism and the National Reassertion of Russia (1st ed.). Routledge. https://doi.org/10.4324/9780203879726
Sabol, Steven. “Internal Colonization.” “The Touch of Civilization”: Comparing American and Russian Internal Colonization, University Press of Colorado, 2017, pp. 171–204. JSTOR, https://doi.org/10.2307/j.ctt1mtz7g6.9. Accessed 26 Nov. 2024.
van der Oye, David Schimmelpenninck, Russian Orientalism: Asia in
Мадина Тлостанова, Деколониальные гендерные эпистемологии, Маска 2009
Andrzej Szeptycki, Florian Gawrycki, Podporządkowanie - niedorozwój - wyobcowanie Postkolonializm a stosunki międzynarodowe, Warszawa 2012
Arnold, Richard, and Karl Manuel Veth. “Racism and Russian Football Supporters’ Culture: A Case for Concern?” Problems of Post-Communism 65, no. 2 (2018): 88–100. doi:10.1080/10758216.2017.1414613.
Kassymbekova, Botakoz. “Understanding Stalinism in, from and of Central Asia: Beyond Failure, Peripherality and Otherness.” Central Asian Survey 36, no. 1 (2017): 1–18. doi:10.1080/02634937.2016.1228609.
Bessudnov, Alexey (2023) Descriptive Finding Ethnic and regional inequalities in Russian military fatalities in Ukraine: Preliminary findings from crowdsourced data, DEMOGRAPHIC RESEARCH 48 (article 31), pp. 883-898, https://www.demographic-research.org/Volumes/Vol48/31/ DOI: 10.4054/DemRes.2023.48.31
Kudaibergenova, Diana T. “Central Asia in Art: From Soviet Orientalism to the New Republics.” Central Asian Survey 37, no. 2 (2018): 333–36. doi:10.1080/02634937.2018.1433190.
Lora Adams, Can We Apply Postcolonial Theory to Central Asia, Central Asia Studies Review, 2008, vol. 7, nr 1, pp 2-8.
Madina Tlostanova, ‘Between the Russian/Soviet dependencies, neoliberal delusions, dewesternizing options, and decolonial drives’, Cultural Dynamics, 27(2), 2015, pp 267–283
Mälksoo, Maria. “The Postcolonial Moment in Russia’s War Against Ukraine.” Journal of Genocide Research 25, no. 3–4 (2023): 471–81. doi:10.1080/14623528.2022.2074947.
Pain Emil, The imperial syndrome and its influence on Russian nationalism, [w:] The New Russian Nationalism. Imperialism, Ethnicity and Authoritarianism 2000–15, red. P. Kolstø and H. Blakkisrud, Edinburgh 2016, s.57-64.
Saifullayeu, Anton, “The Need for Decolonisation” 2023. New Eastern Europe 6: 167-174.
Tlostanova, M. (2015). Between the Russian/Soviet dependencies, neoliberal delusions, dewesternizing options, and decolonial drives. Cultural Dynamics, 27(2), 267-283. https://doi.org/10.1177/0921374015585230
Tlostanova Madina, Postsocialist ≠ postcolonial? On post-Soviet imaginary and globalcoloniality, “Journal of Postcolonial Writing” 2012, 48:2, s. 130-142.
Velychenko, Stephen. "The Issue of Russian Colonialism in Ukrainian Thought. Dependency Identity and Development." Ab Imperio 2002, no. 1 (2002): 323-367. https://doi.org/10.1353/imp.2002.0070.
Шнирельман, Виктор. "Мигрантофобия и “Культурный Расизм”." Ab Imperio, vol. 2008 no. 2, 2008, p. 287-323. Project MUSE, https://doi.org/10.1353/imp.2008.0065.
Абашин Сергей, Нации и постколониализм в Центральной Азии двадцать лет спустя: переосмысливая категории анализа/практики, „Ab Imperio” 2011, nr 3, s. 193-210.
Mykoła Riabczuk, Kolonializm inaczej. O przydatności metodologii postkolonialnej do badań nad Europą postkomunistyczną, tłum. K. Kotyńska, Nowy Prometeusz, 6, 2014, s. 59-73.
Witold Rodkiewicz, 'An anti-colonial alliance with the Global South. The new ‘Foreign Policy Concept of the Russian Federation', OSW, available at: https://www.osw.waw.pl/en/publikacje/osw-commentary/2023-04-07/anti-colonial-alliance-global-south-new-foreign-policy-concept
Tucker Noah, Terrorism without a God: Reconsidering Radicalization and Counter-Radicalization Models in Central Asia
Tucker Noah, Central Asian Involvement in the Conflict in Syria and Iraq: Drivers and
Responses
Christopher Marsh, Ethnicity, Ethno-territoriality, and the Political Geography of Putin’s
CASTILLO, G. (1997). Soviet Orientalism: Socialist Realism and Built Tradition. Traditional Dwellings and Settlements Review, 8(2), 33–47.
http://www.jstor.org/stable/41757334
Самый богатый полуостров России. Здесь вымирают поселки и древние
северные народы (English subs), https://www.youtube.com/watch?v=4F30mulQr-w
Rosja 88 (2009) – (ru: https://www.youtube.com/watch?v=O0nyRc_WcLY; pl:
https://www.youtube.com/watch?v=HKVZMrz4IzE)
Айка (2018) https://www.youtube.com/watch?v=QSFqTIdVm50 Czyściec (1997) -
https://www.youtube.com/watch?v=334v9LnScws
Russia’s War on Ukraine: Colonial Efforts on Two Fronts,
https://www.culturalsurvival.org/news/russias-war-ukraine-colonial-efforts-two-fronts-0
Couch E. , Russia’s Minorities Don’t Want to Be Putin’s Foot Soldiers A hasty mobilization
is sparking fear and resistance, https://foreignpolicy.com/2022/10/14/russia-minorities-putin-
partial-mobilization/
Kara K. Hodgson, Russia’s Colonial Legacy in the Sakha Heartland,
https://www.thearcticinstitute.org/russias-colonial-legacy-sakha-heartland/
Nicholas A. Heras Leyla Latypova Misha Yakovlev, Civil Resistance to Empire in Putin’s
Russia, https://newlinesinstitute.org/russia/civil-resistance-to-empire-in-putins-russia/
Bradshaw, S., DiResta, R., & Miller, C. (2022). Playing Both Sides: Russian State-Backed
Iarskaia, V.N., My Tongue Is My Enemy Racist Discourse in Russian Society, Sociological Research Volume 51, 2012 - Issue 6, https://www.tandfonline.com/doi/epdf/10.2753/SOR1061-0154510603?needAccess=true&role=button
Libiseller, C. (2023). ‘Hybrid warfare’ as an academic fashion. Journal of Strategic Studies, 46(4), 858–880. https://doi.org/10.1080/01402390.2023.2177987
Gulnaz Sharafutdinova (2000) Chechnya Versus Tatarstan: Understanding Ethnopolitics in Post-Communist Russia, Problems of Post-Communism, 47:2, 13-22, DOI: 10.1080/10758216.2000.11655873 https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/10758216.2000.11655873
James Hughes & Gwendolyn Sasse (2016) Power ideas and conflict: ideology, linkage and leverage in Crimea and Chechnya, East European Politics, 32:3, 314-334, DOI: 10.1080/21599165.2015.1124091
https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/21599165.2015.1124091?src=recsys
Mälksoo Maria, The Postcolonial Moment in Russia's War Against Ukraine, Journal of
Genocide Research, https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/14623528.2022.2074947
https://www.culturalsurvival.org/news/russias-war-ukraine-colonial-efforts-two-fronts-0
https://foreignpolicy.com/2022/10/14/russia-minorities-putin-partial-mobilization/