Klucz do kultury regionu: konflikty – relacje (I) Białoruś 3224-D9KRBEL
Przedmiot ma za zadanie zapoznanie studentów w pogłębionym stopniu z najważniejszymi procesami związanymi z rozwojem stosunków interkulturowych, zachodzącymi w Białorusi w XX i XXI w.
Zjawiska te będą tu analizowane przez pryzmat formowania się odrębności danej kultury i tożsamości jej uczestników, z uwzględnieniem kontekstu religijnego, językowego, społecznego, politycznego, ekonomicznego. Szczególny nacisk położony zostanie na omówienie tych aspektów, które mają charakter konfliktogenny w stosunkach międzynarodowych i są przedmiotem różnych i sprzecznych wyobrażeń zbiorowych.
Omówione zostaną następujące problemy:
Sytuacja językowa we współczesnej Białorusi
Grupy narodowościowe i etniczne Białorusi
Sytuacja wyznaniowa na Białorusi
Turystyka i zabytki historyczne Białorusi: obecny stan i perspektywy
Diaspora białoruska w XX-XXI w.
Mniejszość białoruska w Polsce po roku 1989
Stosunki polsko-białoruskie po 1991 r.: polityka i kultura
Polacy na Białorusi: liczebność, skupiska, aktywność kulturalna
Organizacje pozarządowe o charakterze społeczno-kulturalnym
Ideologia państwowa i polityka historyczna Białorusi
Kultura a władza w Republice Białoruś
Media i wolność słowa na Białorusi
Edukacja i nauka w Republice Białoruś: stan i perspektywy
Ruchy młodzieżowe i subkultury we współczesnej Białorusi
Integracja białorusko-rosyjska: blaski i cienie
Koordynatorzy przedmiotu
Tryb prowadzenia
Efekty kształcenia
Wiedza: absolwent zna i rozumie:
- w pogłębionym stopniu historię i współczesność Białorusi oraz zagadnienia, pojęcia i koncepcje historyczne związane z wyodrębnianiem Europy Środkowo-Wschodniej jako regionu, ze szczególnym uwzględnieniem procesów i zjawisk kulturowych w kontekście przemian społecznych i politycznych (K2_W04)
- w pogłębionym stopniu kontekst europejski i globalny procesów kulturowych – potrafi zastosować tę wiedzę w odniesieniu do kultury, sztuki, literatury, zjawisk lingwistycznych, a także politycznych, społecznych i gospodarczych Białorusi na każdym etapie ich rozwoju (K2_W05)
- w pogłębionym stopniu zagadnienia dotyczące kształtowania się relacji narodowościowych i religijnych, społeczno-politycznych i gospodarczych na Białorusi (K2_W06)
Umiejętności: absolwent potrafi:
- wyszukać, selekcjonować, analizować i wykorzystywać potrzebne mu informacje z różnych źródeł, w tym obcojęzycznych w nieprzewidywalnych warunkach (K2_U01)
- formułować i analizować problemy badawcze, dobierać metody i narzędzia badawcze oraz prowadzić samodzielnie i pod kierunkiem opiekuna naukowego badania z zakresu kulturoznawstwa i dyscyplin pokrewnych, dotyczących regionu Europy Środkowo-Wschodniej w nieprzewidywalnych warunkach (K2_U02)
- przeprowadzić krytyczną pogłębioną analizę wytworów kultury właściwych dla danej epoki w rozwoju Białorusi; rozpoznać różne rodzaje wytworów kultury tych krajów, przeprowadzić ich krytyczną pogłębioną analizę, odróżniać różne perspektywy spojrzenia na rozwój kultury, mając świadomość istnienia różnic tożsamości kulturowych i kontekstu (K2_U05)
- odwołując się do zdobytej wiedzy teoretycznej i praktycznej wykorzystać ją w typowych i nietypowych wypowiedziach profesjonalnych dotyczących historii i współczesności Białorusi, a także specyfiki regionu jako całości w kontekście globalnym, logicznie je konstruować, odwołując się do stanowisk innych uczestników tych sytuacji komunikacyjnych (K2_U06)
- porozumiewać się za pomocą różnych kanałów i technik komunikacyjnych, w tym technik translatorskich, w języku polskim i obcym ze specjalistami na tematy kulturoznawcze, literaturoznawcze, językoznawcze, historyczne dotyczące krajów regionu (K2_U07)
- przygotować wypowiedź pisemną i ustną, w języku polskim i obcym, na wybrane tematy z zakresu teorii kultury oraz problematyki krajów regionu (kultura, polityczne, społeczne i gospodarcze źródła, konsekwencje i konteksty zjawisk kulturowych, literatura i język jako media i świadectwa kultury, media audiowizualne i elektroniczne, relacje i więzi społeczne i religijne etc.). prezentować wyniki swojej pracy na forum grupy (K2_U08)
- planować i organizować pracę indywidualną oraz planować, organizować i kierować pracą zespołu; samodzielnie planować i realizować proces samodzielnego zdobywania wiedzy, w tym wiedzy specjalistycznej i ukierunkowywać innych w tym zakresie (K2_U10)
- stosować współczesne technologie komunikacyjne i informacyjne w swojej pracy (K2_U11)
Kompetencje społeczne: absolwent jest gotów do:
- krytycznej oceny posiadanej wiedzy, ciągłego dokształcania się i uzupełniania zdobytej wiedzy (K2_K01)
- efektywnego komunikowania się i życia w społeczeństwie, w tym również w społeczeństwie odmiennym kulturowo od własnego, kierowania pracą grupy, radzenia sobie w sytuacjach typowych i wyjątkowych, do weryfikacji swoich poglądów na drodze rzeczowej dyskusji oraz oceny posiadanej wiedzy (K2_K02)
- aktywnego uczestniczenia, w życiu kulturalnym, organizowania go i korzystania z jego różnorodnych form (K2_K05).
Kryteria oceniania
Warunkiem dopuszczenia do zaliczenia przedmiotu jest obowiązkowa obecność na zajęciach.
Zajęcia prowadzone będą w formie dyskusji na temat zadanych lektur lub materiału zaprezentowanego przez prowadzącego w formie prezentacji. Aktywny udział w dyskusji oznacza merytoryczne uczestnictwo w dyskusji podczas co najmniej 50% zajęć.
Przewidziana jest także praca pisemna (3-6 s.) lub prezentacja na temat zadany przez prowadzącego. Ostateczny termin składania pracy pisemnej stanowi data wyznaczona przez prowadzącego na pierwszych lub drugich zajęciach. Osoby nieobecne na tych zajęciach zobowiązane są do zasięgnięcia informacji u prowadzącego zajęcia.
Zaliczenie ustne obejmie wiedzę z materiału omawianego na zajęciach w czasie semestru i obejmie dwa losowo wybrane pytania z materiału omawianego na zajęciach.
Na końcową ocenę składają się:
Aktywny i merytoryczny udział w zajęciach (20%).
Praca pisemna lub prezentacja na temat wyznaczony przez prowadzącego zajęcia (20%).
Zaliczenie ustne (60%)
(wyczerpująca odpowiedź na pytanie = 30%, częściowa = 15%)
Skala ocen:
0%-49% - 2
50%-60% - 3
61%-70% - 3+
71%-80% - 4
81%-90% - 4+
91%-100% - 5
Dodatkowa wiedza - 5+
Literatura
Podręczniki ogólne:
General manuals:
Mironowicz E., Historia Białorusi XX-XXI wieku, Białystok 2021.
Shved V., Grzybowski J., Historia Białorusi: od czasów najdawniejszych do roku 1991, Warszawa 2020.
Lektury:
References:
Eberhardt A., Gra pozorów. Stosunki rosyjsko-białoruskie 1991-2008, Warszawa 2008.
Eberhardt P., Przemiany narodowościowe na Białorusi, Warszawa 1993.
Głogowska H., Białorusini na Wybrzeżu Gdańskim, Toruń 2003.
Głogowska H., Stosunki polsko-białoruskie w XX wieku: od Imperium Rosyjskiego do Unii Europejskiej, Białystok 2012.
Górski K., Polityka bezpieczeństwa i siły zbrojne Białorusi, Warszawa 1996.
Historia Białorusinów Podlasia, Białystok 2016.
Jarmusik E., Kościół katolicki na Białorusi 1939-1991 od zniszczenia do odrodzenia, Kraków 2012.
Malak K., Polityka zagraniczna i bezpieczeństwa Białorusi, Warszawa 2003
Mikhalik Ł., Kościół katolicki na Grodzieńszczyźnie 1939-1956, Warszawa 2008.
Mironowicz E., Białorusini w Polsce 1944-1949, Warszawa 1993.
Mironowicz E., Polityka zagraniczna Białorusi 1990-2010, Białystok 2011.
Owsiannik S., Strełkowa J., Władza a społeczeństwo. Białoruś 1991—1998, Warszawa 1998.
Radzik R., Kim są Białorusini, Toruń 2000.
Winnicki Z. J., Współczesna doktryna i historiografia białoruska (po roku 1989) wobec Polski i polskości, Wrocław 2003.
Wyszyński R., Narodziny czy śmierć narodu. Narodowotwórcze działania elit białoruskich i buriackich po upadku ZSRR, Warszawa 2010.