Kultura krajów regionu w kontekście europejskim - Rosja 3224-D3KKReurROS
Materiałem analizowanym w ramach zajęć są zarówno zjawiska i procesy związane z tożsamością i różnorodnością kulturową, formy więzi i działań społecznych oraz nurty ideowe i związane z nimi praktyki instytucjonalizacji, kontestacji i emancypacji (w tym sytuacja różnie definiowanych mniejszości, konflikty i wzajemne wpływy etniczne, religijne i społeczne, subkultury, feminizm) jak i reprezentacje literackie i artystyczne tych zjawisk i procesów.
Poszczególne ujęcia łączy wykorzystanie teorii i kategorii antropologicznych. Na zajęciach student rozwija swoje umiejętności badawcze, uczy się samodzielnie zdobywać wiedzę, korzystając ze wsparcia opiekuna naukowego.
W ramach zajęć omawiane są następujące problemy:
1. Rosja, Rosjanie, rosyjskość: w kręgu stereotypów i wyobrażeń.
2. U podstaw kultury rosyjskiej: cywilizacje, ideologie, idee.
3. Przełamywanie izolacjonizmu. Kultura rosyjska a kultura polska w wieku XVII oraz w okresie „odwilży”.
4. Czy można zeuropeizować Rosję i jej kulturę? Wokół reform Piotra I.
5. Wpływy francuskie w XVIII wieku w Rosji: nauka, edukacja, sztuka, architektura, muzyka.
6. Rosyjska kultura XIX wieku oraz jej interakcje z kulturą zachodnioeuropejską. Akulturacja.
7. Zachód a Rosja w okresie modernizmu – wzajemne odziaływania. Propagatorzy kultury rosyjskiej w Europie.
8. Awangarda rosyjska oraz jej wpływy w krajach europejskich.
9. Emigracja rosyjska w Europie Zachodniej jako fenomen kulturowy XX wieku.
10. Rosyjscy laureaci nagród europejskich w dziedzinie kultury.
11. Rosja Sowiecka a kultura europejska.
12. Kultura rosyjska w okresie pieriestrojki. Lata 90. – okres „westernizacji?”
13. Tendencje i fenomeny społeczeństwa postsowieckiego (media, kino, teatr, pop-kultura, czasopisma kolorowe).
14. Rosja i Europa: wspólne projekty kulturalne w XXI wieku.
15. Po agresji na Ukrainę: kultura rosyjska na rozdrożu.
Zajęcia prowadzone są w formie dyskusji na temat zadanych tekstów lub materiału zaprezentowanego przez prowadzącego zajęcia/studentów, stanowiącego źródło refleksji nad specyfiką kultury Rosji w kontekście kultury europejskiej.
Nakład pracy studenta:
Uczestnictwo w zajęciach w sali – 30 godzin (1 ECTS)
Przygotowanie do zajęć – 30 godzin (1 ECTS)
Przygotowanie do zaliczenia ustnego – 30 godzin (1 ECTS)
Tryb prowadzenia
Efekty kształcenia
Wiedza: absolwent zna i rozumie:
- w stopniu zaawansowanym specyfikę różnych modeli kultury w ujęciu antropologicznym, procesy ich transformacji i wzajemne powiązania oraz emanacje w sferze symbolicznej i semiotycznej, a więc w przestrzeni kultury i sztuki, literatury oraz historii Rosji (K_W03).
- w zaawansowanym stopniu historię i współczesność Rosji, relacje miedzy kulturą Rosji a kulturami krajów europejskich oraz zagadnienia związane ze specyfiką kultury Europy Środkowo-Wschodniej, ze szczególnym uwzględnieniem procesów i zjawisk kulturowych w kontekście przemian społecznych i politycznych (K_W04).
- w stopniu zaawansowanym kontekst europejski i globalny procesów kulturowych – potrafi zastosować tę wiedzę w odniesieniu do kultury, a także zjawisk politycznych, społecznych i gospodarczych Rosji na każdym etapie ich rozwoju (K_W05).
- w stopniu zaawansowanym szeroko rozumiany kontekst interkulturowy; ma wiedzę o człowieku jako podmiocie konstruującym struktury społeczne i wytwory kulturowe, ma świadomość zasad ich funkcjonowania i wynikających stąd różnic w postrzeganiu życia społecznego przez przedstawicieli różnych narodowości, grup ideologicznych i wyznaniowych oraz mniejszości (K_W07).
Umiejętności: absolwent potrafi:
- wyszukać, selekcjonować, analizować i wykorzystywać potrzebne mu informacje z różnych źródeł (K_U01)
- formułować i analizować problemy badawcze, dobierać metody i narzędzia badawcze oraz prowadzić pod kierunkiem opiekuna naukowego proste badania z zakresu kulturoznawstwa i dyscyplin pokrewnych, dotyczące Rosji (K_U02)
- rozwijać swoje umiejętności badawcze, samodzielnie zdobywać wiedzę, korzystając ze wsparcia opiekuna naukowego; umiejętnie formułować myśli, prezentować wyniki badań w postaci wypowiedzi ustnej lub pisemnej (K_U03)
-posługiwać się ujęciami teoretycznymi, paradygmatami badawczymi i pojęciami właściwymi dla kulturoznawstwa w typowych sytuacjach profesjonalnych (K_U04)
- przeprowadzić krytyczną analizę wytworów kultury właściwych dla danej epoki w rozwoju Rosji; rozpoznać różne rodzaje wytworów kultury Rosji, przeprowadzić ich analizę, odróżniać różne perspektywy spojrzenia na rozwój kultury tego kraju, mając świadomość istnienia różnic tożsamości kulturowych i kontekstu (K_U05)
- odwołując się do zdobytej wiedzy wykorzystać ją w typowych wypowiedziach profesjonalnych dotyczących historii i współczesności Rosji, a także specyfiki regionu jako całości w kontekście globalnym, logicznie je konstruować, odwołując się do stanowisk innych uczestników tych sytuacji komunikacyjnych (K_U06)
- samodzielnie przygotować wypowiedź pisemną i ustną, w języku polskim i obcym, na wybrane tematy z zakresu teorii kultury oraz problematyki Rosji oraz zaprezentować wyniki swojej pracy na forum grupy (K_U08)
Kompetencje społeczne: absolwent jest gotów do:
- krytycznej oceny posiadanej wiedzy, ciągłego dokształcania się i uzupełniania zdobytej wiedzy na temat kultury Rosji (K_K01)
- efektywnego komunikowania się i życia w społeczeństwie, w tym również w społeczeństwie odmiennym kulturowo od własnego, podejmowania pracy w grupie, radzenia sobie w typowych sytuacjach zawodowych, do weryfikacji swoich poglądów na drodze rzeczowej dyskusji oraz oceny posiadanej wiedzy (K_K02)
Kryteria oceniania
I. Organizacja zajęć
1) Obecność na zajęciach objętych planem jest obowiązkowa.
2) Nie można poprawkowo zaliczać zajęć, jeśli przyczyną nieuzyskania ich zaliczenia było niespełnienie wymogu uczestnictwa w nich. W takim przypadku student może zostać warunkowo wpisany na kolejny etap studiów i powtarzać niezaliczony przedmiot.
3) W przypadku zajęć o wymiarze 30 godzin w semestrze dopuszczalne jest opuszczenie 2 zajęć bez usprawiedliwienia w semestrze, opuszczone zajęcia należy zaliczyć zgodnie z wymaganiami prowadzącego zajęcia. Wymagania te prowadzący podaje na pierwszych zajęciach.
II. Metody i kryteria oceniania
Przedmiot kończy się zaliczeniem na ocenę, sprawdzającym wiedzę studentów uzyskaną w toku zajęć. Zajęcia prowadzone będą w formie dyskusji na temat zadanych lektur lub materiału zaprezentowanego przez prowadzącego. Aktywny udział w dyskusji oznacza merytoryczne uczestnictwo w niej podczas co najmniej 50% zajęć. Zaliczenie ustne obejmie dwa losowo wybrane przez studenta pytania z zakresu materiału omawianego na zajęciach w czasie semestru.
Na końcową ocenę składają się:
Merytoryczny udział w dyskusji na zajęciach (25%).
Zaliczenie ustne (75%).
Skala ocen:
0%-49% - 2
50%-60% - 3
61%-70% - 3+
71%-80% - 4
81%-90% - 4+
91%-100% - 5
Dodatkowa wiedza - 5+
Literatura
Andrusiewicz Andrzej, Cywilizacja rosyjska, t. 1-2, Warszawa 2005.
Andrusiewicz Andrzej, Mit Rosji. Studia z dziejów i filozofii rosyjskich elit, w 2-ch tomach, Rzeszów 1994.
Bazylow Ludwik, Historia nowożytnej kultury rosyjskiej, Warszawa 1986.
Besancon Alain, Święta Ruś, Warszawa 2012.
Billington James, Ikona i topór. Historia kultury rosyjskiej, Kraków 2008.
Cieślik Krzysztof, Smaga Józef, Kultura Rosji przełomu stuleci (XIX-XX), Warszawa 1991.
Dusza polska i rosyjska: od Adama Mickiewicza i Aleksandra Puszkina do Czesława Miłosza i Aleksandra Sołżenicyna pod red. Andrzeja de Lazari, PISM, Warszawa 2004.
Groys Boris, Stalin jako totalitarne dzieło sztuki, Warszawa 2010.
Lipatow Aleksander, Rosja i Polska: konfrontacja i grawitacja, Toruń 2003
Łotman Jurij, Rosja i znaki: kultura szlachecka w wieku XVIII i na początku XIX, przekład i posłowie B. Żyłko, Gdańsk 1999.
Pipes Richard, Rosyjscy malarze pieriedwiżnicy, tłum. W. Jeżewski, Warszawa 2008.
Pipes Richard, Rosja carów, Warszawa 2008.
Pipes Richard, Rosja bolszewików, Magnum, Warszawa 2002.
Wojnicka Joanna, Dzieci XX zjazdu. Film w kulturze sowieckiej lat 1956-1968, Kraków 2012.
Federacja Rosyjska: 1991-2001, red. Janusz Adamowski i Andrzej Skrzypka, Warszawa 2002.
Heller Michaił, Niekricz Aleksander, Utopia u władzy. Historia Związku Sowieckiego, Vol. 1: Od narodzin do wielkości, Warszawa 2016, Vol. 2: Od potęgi do upadku, Warszawa 2016.
Heller Michaił, Historia Imperium Rosyjskiego, Warszawa 2002.
Teksty źródłowe oraz opracowania będą na bieżąco weryfikowane przez prowadzącego zajęcia.
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: