Kultura krajów regionu w kontekście europejskim – Niemcy 3224-D3KKReurNIE
Zajęcia zamykają blok poświęcony historii i współczesności kultury Niemiec. Ich celem jest wskazanie i analiza relacji miedzy kulturą Niemiec a kulturami krajów europejskich oraz usytuowanie wybranej kultury na mapie zjawisk i procesów kulturowych kształtujących współcześnie oblicza kultury europejskiej.
Materiałem analizowanym w ramach zajęć są zarówno zjawiska i procesy związane z tożsamością i różnorodnością kulturową, formy więzi i działań społecznych oraz nurty ideowe i związane z nimi praktyki instytucjonalizacji, kontestacji i emancypacji jak i reprezentacje literackie i artystyczne tych zjawisk i procesów. Poszczególne ujęcia łączy wykorzystanie teorii i kategorii antropologicznych.
Student rozwija swoje umiejętności badawcze, uczy się samodzielnie zdobywać wiedzę, korzystając ze wsparcia opiekuna naukowego.
W ramach zajęć omawiane są następujące problemy:
1. Dziedzictwo luteranizmu i kalwinizmu
2. Faustyzm i romantyzm niemiecki w kontekście europejskim – na przykładzie interpretacji filmowej
3. Republika weimarska i mit Berlina – na przykładzie „Berlin Alexanderplatz”
4. Problem I wojny światowej w pamięci niemieckiej i europejskiej (na przykładzie „Na zachodzie bez zmian”)
5. Znaczenie „Heimat“ dla niemieckiej tożsamości a problem ojczyzn w Europie Środkowo-Wschodniej
6. Nazizm a inne totalitaryzmy XX wieku (w refleksji filozoficznej)
7. Niemiecka polityka i problemy niemieckiej pamięci rodzinnej
8. Sztuka totalitarna w kontekście europejskim
9. Zimna wojna (Berlin jako "miasto szpiegów")
10. Miasta o podwójnej polsko-niemieckiej historii (wybór)
11. Relacje między RFN a NRD na przykładzie kultury filmowej
12. Kultura materialna (i popularna) NRD na tle innych państw regionu
13. Niemieckie mity tożsamościowe – wybór / Rok 1968 i kontestacja
14. Upadek muru berlińskiego – jako teatr polityki i historii w regionie
15. Krajobraz niemiecki po zjednoczeniu – obrazy transformacji politycznej / relacje francusko-niemieckie
Zajęcia prowadzone są w formie konwersatorium i dyskusji na temat zadanych lektur lub materiału zaprezentowanego przez prowadzącego zajęcia, stanowiącego źródło refleksji nad specyfiką kultury niemieckiej w kontekście kultury europejskiej. Zajęcia prowadzone są przez wykładowcę z uwzględnieniem prezentacji multimedialnej i różnych materiałów audiowizualnych.
Nakład pracy studenta:
Uczestnictwo w zajęciach w sali – 30 godzin (1 ECTS)
Przygotowanie do zajęć – 30 godzin (1 ECTS)
Przygotowanie do zaliczenia ustnego – 30 godzin (1 ECTS)
Tryb prowadzenia
Efekty kształcenia
Wiedza: absolwent zna i rozumie:
- w stopniu zaawansowanym specyfikę różnych modeli kultury w ujęciu antropologicznym, procesy ich transformacji i wzajemne powiązania oraz emanacje w sferze symbolicznej i semiotycznej, a więc w przestrzeni kultury i sztuki, literatury oraz historii Niemiec (K_W03)
- w zaawansowanym stopniu historię i współczesność Niemiec, relacje miedzy kulturą niemiecką a kulturami krajów europejskich oraz zagadnienia związane ze specyfiką kultury Europy Środkowo-Wschodniej, ze szczególnym uwzględnieniem procesów i zjawisk kulturowych w kontekście przemian społecznych i politycznych (K_W04)
- w stopniu zaawansowanym kontekst europejski i globalny procesów kulturowych – potrafi zastosować tę wiedzę w odniesieniu do kultury, a także zjawisk politycznych, społecznych i gospodarczych w odniesieniu do kultury niemieckiej w kontekście europejskim na każdym etapie ich rozwoju (K_W05)
- w stopniu zaawansowanym szeroko rozumiany kontekst interkulturowy, ma wiedzę o człowieku jako podmiocie konstruującym struktury społeczne i wytwory kulturowe, ma świadomość zasad ich funkcjonowania i wynikających stąd różnic w postrzeganiu życia społecznego przez przedstawicieli różnych narodowości, grup ideologicznych i wyznaniowych oraz mniejszości (K_W07).
Umiejętności: absolwent potrafi:
- wyszukać, selekcjonować, analizować i wykorzystywać potrzebne mu informacje z różnych źródeł (K_U01)
- formułować i analizować problemy badawcze, dobierać metody i narzędzia badawcze oraz prowadzić pod kierunkiem opiekuna naukowego proste badania z zakresu kulturoznawstwa i dyscyplin pokrewnych, dotyczące kultury niemieckiej (K_U02)
- rozwijać swoje umiejętności badawcze, samodzielnie zdobywać wiedzę, korzystając ze wsparcia opiekuna naukowego; umiejętnie formułować myśli, prezentować wyniki badań w postaci wypowiedzi ustnej lub pisemnej (K_U03)
-posługiwać się ujęciami teoretycznymi, paradygmatami badawczymi i pojęciami właściwymi dla kulturoznawstwa w typowych sytuacjach profesjonalnych (K_U04)
- przeprowadzić krytyczną analizę wytworów kultury właściwych dla danej epoki w ramach kultury niemieckiej i europejskiego kontekstu, rozpoznać różne rodzaje wytworów kultury niemieckiej, przeprowadzić ich analizę, odróżniać różne perspektywy spojrzenia na rozwój kultury tego kraju, mając świadomość istnienia różnic tożsamości kulturowych i kontekstu (K_U05)
- odwołując się do zdobytej wiedzy wykorzystać ją w typowych wypowiedziach profesjonalnych dotyczących historii i współczesności Niemiec, a także specyfiki regionu jako całości w kontekście globalnym, logicznie je konstruować, odwołując się do stanowisk innych uczestników tych sytuacji komunikacyjnych (K_U06)
- samodzielnie przygotować wypowiedź pisemną i ustną, w języku polskim i obcym, na wybrane tematy z zakresu teorii kultury oraz problematyki niemieckiej w kontekście europejskim oraz zaprezentować wyniki swojej pracy na forum grupy (K_U08).
Kompetencje społeczne: absolwent jest gotów do:
- krytycznej oceny posiadanej wiedzy, ciągłego dokształcania się i uzupełniania zdobytej wiedzy na temat kultury Niemiec w kontekście europejskim (K_K01)
- efektywnego komunikowania się i życia w społeczeństwie, w tym również w społeczeństwie odmiennym kulturowo od własnego, podejmowania pracy w grupie, radzenia sobie w typowych sytuacjach zawodowych, do weryfikacji swoich poglądów na drodze rzeczowej dyskusji oraz oceny posiadanej wiedzy (K_K02).
Kryteria oceniania
I. Organizacja zajęć
1) Obecność na zajęciach objętych planem jest obowiązkowa.
2) Nie można poprawkowo zaliczać zajęć, jeśli przyczyną nieuzyskania ich zaliczenia było niespełnienie wymogu uczestnictwa w nich. W takim przypadku student może zostać warunkowo wpisany na kolejny etap studiów i powtarzać niezaliczony przedmiot.
3) W przypadku zajęć o wymiarze 30 godzin w semestrze dopuszczalne jest opuszczenie 2 zajęć bez usprawiedliwienia w semestrze, opuszczone zajęcia należy zaliczyć zgodnie z wymaganiami prowadzącego zajęcia. Wymagania te prowadzący podaje na pierwszych zajęciach.
II. Metody i kryteria oceniania
Przedmiot kończy się zaliczeniem na ocenę, sprawdzającym wiedzę studentów uzyskaną w toku zajęć. Zajęcia prowadzone będą w formie dyskusji na temat zadanych lektur lub materiału zaprezentowanego przez prowadzącego. Aktywny udział w dyskusji oznacza merytoryczne uczestnictwo w niej podczas co najmniej 50% zajęć. Zaliczenie ustne obejmie dwa losowo wybrane przez studenta pytania z zakresu materiału omawianego na zajęciach w czasie semestru.
Na końcową ocenę składają się:
Merytoryczny udział w dyskusji na zajęciach (25%).
Zaliczenie ustne (75%).
Skala ocen:
0%-49% - 2
50%-60% - 3
61%-70% - 3+
71%-80% - 4
81%-90% - 4+
91%-100% - 5
Dodatkowa wiedza - 5+
Literatura
Lektury przykładowe:
Brzezińska Marta, Spektakl-granica-ekran. Mur berliński w filmie niemieckim, Centrum Studiów Niemieckich i Europejskich im. W. Brandta, Wrocław 2014
Glaser Hermann, Kultura RFN. Zarys historii 1945-1989, Oficyna Naukowa, 2002
Gwóźdź Andrzej, Kino na biegunach. Filmy niemieckie i ich historie 1949-1991, Słowo/obraz terytoria, Gdańsk 2018
Polacy i Niemcy. Historia-kultura-polityka, Poznańska Biblioteka Niemiecka, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 2003
Pamięć zbiorowa i kulturowa. Współczesna perspektywa niemiecka, Saryusz-Wolska Magdalena, Universitas, Kraków 2009
Słownik współczesnej kultury krajów języka niemieckiego, Wydawnictwo Nauka i Innowacje, Poznań 2019 oraz Poznań 2021
(2 tomy).
Polsko-niemieckie miejsca pamięci, red. Robert Traba, Hans Henning Hahn, współpr. Maciej Górny, Kornelia Kończal, Wydawnictwo Naukowe "Scholar", Warszawa 2015.
Teksty źródłowe oraz opracowania będą na bieżąco weryfikowane przez prowadzącego zajęcia. Literatura do zajęć zostanie przedstawiona na pierwszych zajęciach.
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: