Kultura krajów regionu w kontekście europejskim – Białoruś, Litwa, Polska 3224-D3KKReurBLP
Na zajęciach omówione zostaną następujące zagadnienia:
1. Wielkie Księstwo Litewskie w perspektywie białoruskiej.
2. Polacy a litewski ruch narodowościowy (przełom XIX i XX w.).
3. Życie kulturalne Wilna w okresie międzywojennym – wybrane zagadnienia.
4. Północno-wschodnie województwa II Rzeczypospolitej w obiektywie Jana Bułhaka.
5. Krajowcy – głosiciele kompromisu czy wyznawcy utopii?
6. Białoruski ruch narodowy w Wilnie przed I wojną światową.
7. Los inteligencji białoruskiej w okresie międzywojennym w BSRR.
8. Doświadczenie II wojny światowej (na podstawie wybranych wspomnień).
9. Tęsknota za małą ojczyzną (na przykładzie wybranych utworów literackich).
10. Czesław Miłosz i Tomas Venclova.
11. Ruchy kontestacyjne młodzieży na terenie BSRR, LSRR i PRL w latach 80. XX wieku. Próba charakterystyki.
12. Burzenie mitów i uprzedzeń – współczesne oblicze relacji litewsko-polskich.
13. Współczesne ruchy narodowe na Białorusi.
14. Współczesna litewska i polska kultura w kontekście Unii Europejskiej.
Zajęcia prowadzone są w formie dyskusji na temat zadanych tekstów lub materiału zaprezentowanego przez prowadzącego zajęcia/studentów, stanowiącego źródło refleksji nad specyfiką kultury Białorusi / Litwy / Polski w kontekście kultury europejskiej.
Nakład pracy studenta:
Uczestnictwo w zajęciach w sali – 30 godzin (1 ECTS)
Przygotowanie do zajęć – 30 godzin (1 ECTS)
Przygotowanie do zaliczenia ustnego – 30 godzin (1 ECTS)
Tryb prowadzenia
Efekty kształcenia
Wiedza: absolwent zna i rozumie:
- w stopniu zaawansowanym specyfikę różnych modeli kultury w ujęciu antropologicznym, procesy ich transformacji i wzajemne powiązania oraz emanacje w sferze symbolicznej i semiotycznej, a więc w przestrzeni kultury i sztuki, literatury oraz historii Białorusi, Litwy i Polski (K_W03)
- w zaawansowanym stopniu historię i współczesność Białorusi, Litwy, Polski, relacje miedzy kulturą Białorusi/Litwy/Polski a kulturami krajów europejskich oraz zagadnienia związane ze specyfiką kultury Europy Środkowo-Wschodniej, ze szczególnym uwzględnieniem procesów i zjawisk kulturowych w kontekście przemian społecznych i politycznych (K_W04).
- w stopniu zaawansowanym kontekst europejski i globalny procesów kulturowych – potrafi zastosować tę wiedzę w odniesieniu do kultury, a także zjawisk politycznych, społecznych i gospodarczych Białorusi/Litwy/Polski na każdym etapie ich rozwoju (K_W05)
- w stopniu zaawansowanym szeroko rozumiany kontekst interkulturowy; ma wiedzę o człowieku jako podmiocie konstruującym struktury społeczne i wytwory kulturowe, ma świadomość zasad ich funkcjonowania i wynikających stąd różnic w postrzeganiu życia społecznego przez przedstawicieli różnych narodowości, grup ideologicznych i wyznaniowych oraz mniejszości (K_W07).
Umiejętności: absolwent potrafi:
- wyszukać, selekcjonować, analizować i wykorzystywać potrzebne mu informacje z różnych źródeł (K_U01)
- formułować i analizować problemy badawcze, dobierać metody i narzędzia badawcze oraz prowadzić pod kierunkiem opiekuna naukowego proste badania z zakresu kulturoznawstwa i dyscyplin pokrewnych, dotyczące Białorusi/Litwy/Polski (K_U02)
- rozwijać swoje umiejętności badawcze, samodzielnie zdobywać wiedzę, korzystając ze wsparcia opiekuna naukowego; umiejętnie formułować myśli, prezentować wyniki badań w postaci wypowiedzi ustnej lub pisemnej (K_U03)
-posługiwać się ujęciami teoretycznymi, paradygmatami badawczymi i pojęciami właściwymi dla kulturoznawstwa w typowych sytuacjach profesjonalnych (K_U04)
- przeprowadzić krytyczną analizę wytworów kultury właściwych dla danej epoki w rozwoju Białorusi/Litwy/Polski; rozpoznać różne rodzaje wytworów kultury, przeprowadzić ich analizę, odróżniać różne perspektywy spojrzenia na rozwój kultury tych krajów, mając świadomość istnienia różnic tożsamości kulturowych i kontekstu (K_U05)
- odwołując się do zdobytej wiedzy wykorzystać ją w typowych wypowiedziach profesjonalnych dotyczących historii i współczesności Białorusi/Litwy/Polski, a także specyfiki regionu jako całości w kontekście globalnym, logicznie je konstruować, odwołując się do stanowisk innych uczestników tych sytuacji komunikacyjnych (K_U06)
- samodzielnie przygotować wypowiedź pisemną i ustną, w języku polskim i obcym, na wybrane tematy z zakresu teorii kultury oraz problematyki Białorusi/Litwy/Polski oraz zaprezentować wyniki swojej pracy na forum grupy (K_U08).
Kompetencje społeczne: absolwent jest gotów do:
- krytycznej oceny posiadanej wiedzy, ciągłego dokształcania się i uzupełniania zdobytej wiedzy na temat kultury Białorusi/Litwy/Polski (K_K01)
- efektywnego komunikowania się i życia w społeczeństwie, w tym również w społeczeństwie odmiennym kulturowo od własnego, podejmowania pracy w grupie, radzenia sobie w typowych sytuacjach zawodowych, do weryfikacji swoich poglądów na drodze rzeczowej dyskusji oraz oceny posiadanej wiedzy (K_K02).
Kryteria oceniania
I. Organizacja zajęć
1) Obecność na zajęciach objętych planem jest obowiązkowa.
2) Nie można poprawkowo zaliczać zajęć, jeśli przyczyną nieuzyskania ich zaliczenia było niespełnienie wymogu uczestnictwa w nich. W takim przypadku student może zostać warunkowo wpisany na kolejny etap studiów i powtarzać niezaliczony przedmiot.
3) W przypadku zajęć o wymiarze 30 godzin w semestrze dopuszczalne jest opuszczenie 2 zajęć bez usprawiedliwienia w semestrze, opuszczone zajęcia należy zaliczyć zgodnie z wymaganiami prowadzącego zajęcia. Wymagania te prowadzący podaje na pierwszych zajęciach.
II. II. Metody i kryteria oceniania
Przedmiot kończy się zaliczeniem na ocenę, sprawdzającym wiedzę studentów uzyskaną w toku zajęć. Zajęcia prowadzone będą w formie dyskusji na temat zadanych lektur lub materiału zaprezentowanego przez prowadzącego. Aktywny udział w dyskusji oznacza merytoryczne uczestnictwo w niej podczas co najmniej 50% zajęć. Zaliczenie ustne obejmie dwa losowo wybrane przez studenta pytania z zakresu materiału omawianego na zajęciach w czasie semestru.
Na końcową ocenę składają się:
Merytoryczny udział w dyskusji na zajęciach (25%).
Zaliczenie ustne (75%).
Skala ocen:
0%-49% - 2
50%-60% - 3
61%-70% - 3+
71%-80% - 4
81%-90% - 4+
91%-100% - 5
Dodatkowa wiedza - 5+
Literatura
Buchowski K., Litwomani i polonizatorzy. Mity, wzajemne postrzeganie i stereotypy w stosunkach polsko-litewskich w pierwszej połowie XX wieku, Białystok 2006.
Bułhak. Fotografia, oprac. zbiorowe, Olszanica 2021.
Cat-Mackiewicz S., Myśl w obcęgach. Studia nad psychologią społeczeństwa Sowietów, Kraków 2012.
Jaruzelski J., Stanisław Cat-Mackiewicz 1896-1966. Wilno-Londyn-Warszawa, Warszawa 1994.
Kałamajska-Saeed M., Ostra Brama w Wilnie, Warszawa 1990.
Kiaupa Z., Kiaupienė J., Kuncevičius A., Historia Litwy. Od czasów najdawniejszych do 1795 roku, Warszawa 2008.
Łossowski P., Litwa, Warszawa 2001.
Mackiewicz J., Nie trzeba głośno mówić, Londyn 2017.
Miłosz Cz., Dolina Issy,
Mironowicz E., Białoruś, Warszawa 1999.
Ochmański J., Historia Litwy, Wrocław-Warszawa-Kraków 1990.
Solak Z., Między Polską a Litwą. Życie i działalność Michała Römera 1880-1920, Kraków 2004.
Świat NIEpożegnany. Żydzi na dawnych ziemiach wschodnich Rzeczypospolitej w XVIII-XX wieku, red. K. Jasiewicz, Warszawa 2004.
Venclova T., Litwa, ojczyzna moja, Kraków 2024.
Teksty źródłowe oraz opracowania będą na bieżąco weryfikowane przez prowadzącego zajęcia.
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: