Wstęp do badań nad kulturą regionu 3224-D1WBKRR
Analiza tych zagadnień zostanie osadzona w kontekście najważniejszych nurtów i współczesnych koncepcji teoretycznych w badaniach nad historią kultury.
Proponowana tematyka bloków zajęciowych:
1) Wprowadzenie do historii kultury Europy Środkowo-Wschodniej (kluczowe kategorie teoretyczne, ramy chronologiczne i geograficzne regionu)
2) Wizje Europy i miejsce regionu w Europie – koncepcje Europy Środkowo-Wschodniej w naukach humanistycznych – perspektywy
3) Koncepcje Europy Środkowo-Wschodniej w naukach humanistycznych – kontrargumenty i dyskusja
4) Granice i przestrzeń kulturowa (granice geograficzne, polityczne i symboliczne, region jako przestrzeń kontaktów i napięć)
5) Naród, koncepcje narodu na wybranych przykładach
6) Rytuały i symbole w Europie Środkowo-Wschodniej (rola świąt, ceremonii i praktyk w kształtowaniu tożsamości, analiza symboliki)
7) Tożsamość (indywidualna, kulturowa, społeczna)
8) Religijność i relacje wyznaniowe (religia jako element kultury i identyfikacji, wpływ religii na życie społeczne)
9) Metropolie, miasta (wybrane przykłady w kontekście krajów regionu)
10) Opór społeczny (kontrkultura i kontestacja, formy sprzeciwu wobec władzy i norm społecznych – wybór
11) Rola inteligencji i elit kulturowych (ruchy intelektualne, literackie i ideowe w Europie Środkowo-Wschodniej – wybrane przykłady)
12) Kultura narodowa i lokalna (wybór: tradycje, folklor, literatura, teatr, film i muzyka w kontekście lokalnym i narodowym)
13) Analiza dzieł artystycznych i medialnych (film, teatr, literatura jako źródło poznania kultury regionu na wybranych przykładach)
14) Wielokulturowość i migracje (migracja a społeczeństwo)
15) Historia idei i teorie kultury (wybrane szkoły i koncepcje teoretyczne w kontekście regionu – wybrane przykłady)
Nakład pracy studenta:
Uczestnictwo w zajęciach w sali – 30 godzin (1 ECTS)
Przygotowanie do zajęć - 30 godzin (1 ECTS)
Przygotowanie pracy zaliczeniowej – 60 godzin (2 ECTS)
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia
Efekty kształcenia
Wiedza: absolwent zna i rozumie:
- w zaawansowanym stopniu terminologię nauk o kulturze z uwzględnieniem perspektywy badawczej Europy Środkowo-Wschodniej (kierunki, teksty, badacze z zakresu nauk o kulturze) i specyfiki rozwoju tych nauk w krajach regionu; zna terminologię dyscyplin pokrewnych, niezbędną w poznawaniu i rozumieniu zjawisk kultury krajów regionu (K_W02)
- w stopniu zaawansowanym specyfikę różnych modeli kultury w ujęciu antropologicznym (tradycyjna, szlachecka, mieszczańska, masowa), procesy ich transformacji i wzajemne powiązania oraz emanacje w sferze symbolicznej i semiotycznej, a więc w przestrzeni kultury i sztuki, literatury oraz historii krajów Europy
Kryteria oceniania
Zajęcia mają charakter konwersatorium.
Przedmiot kończy się zaliczeniem na ocenę. Zgodnie z programem studiów, oprócz bieżącego przygotowania do zajęć (czytanie lektur oraz opracowań) przewidziana jest także krótka praca pisemna na temat zadany przez prowadzącego.
Warunkiem dopuszczenia do zaliczenia przedmiotu jest obowiązkowa obecność na zajęciach. Zaliczenie obejmie weryfikację wiedzy z materiału omawianego na zajęciach w trakcie semestru.
Na końcową ocenę z przedmiotu składają się:
- merytoryczne odpowiedzi na pytania bieżące w trakcie zajęć na podstawie materiału, przygotowanie bieżące lektury (50%)
- praca pisemna (50%).
Skala ocen:
0%-49% - 2
50%-60% - 3
61%-70% - 3+
71%-80% - 4
81%-90% - 4+
91%-100% - 5
Dodatkowa wiedza - 5+
Na zajęciach prowadzący monitoruje aktywność, a z racji konwersatoryjnego charakteru zajęć - studenci zachęcani są do możliwie najaktywniejszego udziału w zajęciach. Na zajęciach także może zostać przeprowadzone krótkie niezapowiedziane kolokwium, dotyczące przygotowania zadanej lektury.
Sposób wykorzystania narzędzi sztucznej inteligencji w pracach pisemnych i prezentacjach zaliczeniowych określają zapisy § 3 i 4 uchwały nr 98 Uniwersyteckiej Rady ds. Kształcenia z dnia 8 grudnia 2023 roku. W związku z tym, że jedną z podstawowych umiejętności zdobywanych na kierunku studiów jest sprawne posługiwanie się polszczyzną pisaną, a w szczególności stylem naukowym, zabrania się wykorzystywania systemów sztucznej inteligencji do przygotowania, korekty i redakcji tekstów. Studenci mogą posługiwać się narzędziami SI tylko w sytuacjach, w których prowadzący dopuszcza ich użycie.
Literatura
Przykładowa bibliografia:
Milan Kundera, Zachód porwany albo tragedia Europy Środkowej, W.A.B., 2023
Josef Kroutvor, Europa Środkowa. Anegdota i historia, Świat Literacki, 1998.
Ernest Gellner, Narody i nacjonalizm, Warszawa 2009
Granice i ograniczenia. O doświadczeniu granic i ich przekraczaniu, pod red. Marka Szulakiewicza, Toruń 2010.