Włosi w Polsce, Polacy we Włoszech XVIII-XXI w. 3223-WPPW-OG

Wykład skierowany jest do osób zainteresowanych sprawami międzynarodowymi: polityką, kulturą a także literaturą i relacjami międzynarodowymi w ostatnich czterech stuleciach ze szczególnym naciskiem na Polskę i Włochy. Oba te kraje łączą historyczne kontakty polityczne, militarne, kulturalne, literackie. Ukazanie sylwetek wielkich promotorów wzajemnego poznania i zbliżenia Polaków i Włochów przebiegnie zgodnie z chronologią zjawiska: począwszy od obecności Polaków na uczelniach włoskich w epoce Średniowiecza, poprzez Renesans królowa Bona i artyści włoscy w czasie jej panowania) i Oświecenie (epoka Stanisława Augusta Poniatowskiego, w tym rola przebywających czasowo Włochów: Casanovy, Marcella Bacciarelliego, Bernarda Bellotta i innych polityków i artystów, w tym misje polityczne Polaków do Włoch (Niemcewicz, Poniatowski - bratanek króla i inni) , wieloaspektowy wiek XIX aż po czasy współczesne. Refleksja nad ich rolą przebiegać będzie dwutorowo: Włosi na terenie Polski i Polacy w wielu państwach i księstwach Włoskich (do 1861 r.), oraz w Królestwie Włoch (do 1946 r.), a następnie w Republice Włoch.
Wiek XIX to nie tylko relacje w zakresie kultury i literatury, lecz bardzo istotne braterstwo broni a więc kontakty militarne (Garibaldi, Mierosławski, Langiewicz) a także dyplomatyczne (kontakty Tommaseo, Mazzini - Mickiewicz, dyplomacja po powstaniu styczniowym (Marco Minghetti). W dalszej części wykładu omówione sylwetki, w tym działania polityczne i militarne w czasie I wojny światowej (rola Michała Lityńskiego) a także intensyfikacja kontaktów dyplomatycznych Polski i Włoch w latach 20. i 30. XX w., (tu na czoło wysunie się postać Giana Galeazza Ciana, a także Luciany Frassati, w dziedzinie kultury i literatury Enrico Damiani) a także obecność polska we Włoszech w czasie II wojny światowej (gen. Anders), zaznaczymy też rolę takich intelektualistów i literatów jak Gustaw Herling-Grudziński i Jarosław Iwaszkiewicz. Okres po 1989 roku to nowa karta w historii kontaktów polsko-włoskich, tak więc ostatnia część cyklu wykładów poświęcona będzie głównie dyplomatom, obecności we Włoszech polskich placówek kulturalnych (rola kierujących Instytutami Kultury Polskiej i Istituto Italiano di Cultura w Warszawie i Krakowie, Accademia Polacca w Rzymie), jak i osobom szczególnie zasłużonym na polu kontaktów polsko-włoskich już w XXI w.

W cyklu 2025L:

Wykład skierowany jest do osób zainteresowanych sprawami międzynarodowymi: polityką, kulturą a także literaturą i relacjami międzynarodowymi w ostatnich czterech stuleciach ze szczególnym naciskiem na Polskę i Włochy. Oba te kraje łączą historyczne kontakty polityczne, militarne, kulturalne, literackie. Ukazanie sylwetek wielkich promotorów wzajemnego poznania i zbliżenia Polaków i Włochów przebiegnie zgodnie z chronologią zjawiska: począwszy od obecności Polaków na uczelniach włoskich w epoce Średniowiecza, poprzez Renesans królowa Bona i artyści włoscy w czasie jej panowania) i Oświecenie (epoka Stanisława Augusta Poniatowskiego, w tym rola przebywających czasowo Włochów: Casanovy, Marcella Bacciarelliego, Bernarda Bellotta i innych polityków i artystów, w tym misje polityczne Polaków do Włoch (Niemcewicz, Poniatowski - bratanek króla i inni) , wieloaspektowy wiek XIX aż po czasy współczesne. Refleksja nad ich rolą przebiegać będzie dwutorowo: Włosi na terenie Polski i Polacy w wielu państwach i księstwach Włoskich (do 1861 r.), oraz w Królestwie Włoch (do 1946 r.), a następnie w Republice Włoch.
Wiek XIX to nie tylko relacje w zakresie kultury i literatury, lecz bardzo istotne braterstwo broni a więc kontakty militarne (Garibaldi, Mierosławski, Langiewicz) a także dyplomatyczne (kontakty Tommaseo, Mazzini - Mickiewicz, dyplomacja po powstaniu styczniowym (Marco Minghetti). W dalszej części wykładu omówione ylwetki, w tym działania polityczne i militarne w czasie I wojny światowej (rola Michała Lityńskiego) a także intensyfikacja kontaktów dyplomatycznych Polski i Włoch w latach 20. i 30. XX w., (tu na czoło wysunie się postać Giana Galeazza Ciana, a także Luciany Frassati, w dziedzinie kultury i literatury Enrico Damiani) a także obecność polska we Włoszech w czasie II wojny światowej (gen. Anders), zaznaczymy też rolę takich intelektualistów i literatów jak Gustaw Herling-Grudziński i Jarosław Iwaszkiewicz. Okres po 1989 roku to nowa karta w historii kontaktów polsko-włoskich, tak więc ostatnia część cyklu wykładów poświęcona będzie głównie dyplomatom, obecności we Włoszech polskich placówek kulturalnych (rola kierujących Instytutami Kultury Polskiej i Istituto Italiano di Cultura w Warszawie i Krakowie, Accademia Polacca w Rzymie), jak i osobom szczególnie zasłużonym na polu kontaktów polsko-włoskich już w XXI w.

Tryb prowadzenia

zdalnie

Założenia (opisowo)

Wykład poświęcony będzie nakreśleniu działań, na przestrzeni wieków, wielkich postaci ze świata polityki, nauki, kultury, sztuki i literatury, zarówno Polaków, jak i Włochów, którzy dali swój ponadczasowy wkład w zbliżenie i wzajemne poznanie obu narodów. Sylwetki znanych polityków, wojskowych, uczonych, artystów i literatów, którzy przeszli do historii budowana mostów interkulturowych, transcywilizacyjnych, poprzez stworzenie wiekopomnych dzieł sztuki, prac naukowych, wybitnych działań dyplomatycznych w poszczególnych epokach historycznych po dzień dzisiejszy.

Koordynatorzy przedmiotu

Anna Tylusińska-Kowalska

Rodzaj przedmiotu

ogólnouniwersyteckie

Efekty kształcenia

Wiedza:
- student ma uporządkowaną, pogłębioną wiedzę ogólną, obejmującą terminologię, teorie i metodologię z zakresu literaturoznawstwa i kulturologii ( K_W03)
- ma uporządkowaną, pogłębioną, prowadzącą do specjalizacji, wiedzę szczegółową z zakresu literaturoznawstwa i kulturologii ( K_W04)
- zna i rozumie zaawansowane metody analizy, interpretacji, wartościowania i problematyzowania różnych wytworów kultury właściwe dla wybranych tradycji, teorii lub szkół badawczych, w zakresie literaturoznawstwa i kulturologii ( K_W07)
Umiejętności:
- potrafi wyszukiwać, analizować, oceniać, selekcjonować i integrować informację z różnych źródeł oraz formułować na tej podstawie krytyczne sądy w zakresie literaturoznawstwa i kulturologii (K_U01)
- potrafi przeprowadzić krytyczną analizę i interpretację różnych rodzajów wytworów kultury stosując oryginalne podejścia, uwzględniające nowe osiągnięcia literaturoznawstwa i kulturologii, w celu określenia ich znaczeń, oddziaływania społecznego, miejsca w procesie historyczno-kulturowym (K_U05)
- posiada umiejętność formułowania opinii krytycznych o wytworach kultury na podstawie wiedzy lingwistycznej i doświadczenia oraz umiejętność prezentacji opracowań krytycznych w różnych formach i w różnych mediach (K_U07)
Kompetencje społeczne:
- adekwatnie identyfikuje i rozstrzyga dylematy komunikacji międzyjęzykowej spowodowane asymetrią systemów językowych i różnicami kulturowymi, w obrębie literaturoznawstwa i kulturologii oraz dyscyplin zajmujących się realiami kulturowymi krajów obszarów danych języków (K_K04)

Kryteria oceniania

Ocena na podstawie obecności (wymagane 60%) oraz wyniku testu zaliczeniowego (zalicza 60% poprawnych odpowiedzi). Alternatywą jest krótka praca na wskazany temat i ustne jej omówienie wraz ze szczegółowym odniesieniem się do ujętej w pracy bibliografii.
Przyjęte zasady punktacji dla oceny bieżącej:
• ponad 90% – 5
• 85%-89% – 4+
• 80%-84% – 4
• 70%-79% – 3+
• 60%-69% – 3

Literatura

Strzałka Krzysztof, Między przyjaźnią i wrogością. Z dziejów stosunków polsko-włoskich w latach 1939-1945, Kraków 2003
I rapporti tra Italia e Polonia nel corso della storia, Wyd. Ambasc. della Rep. di Polonia in Italia, Roma 2002
Czubiński, A. Europa XX w., Włochy a Polska Warszawa 2003
Piekarniak, A. Polsko-włoskie kontakty kulturalne w latach 1945-1980, Warszawa 2021
Zins H, Polska a Europa. Włoskie inspiracje w kulturze polskiej, Kraków 1992.
Gash Richard G., Grand Tour in European Context, Oxford 2001.
Łojek J., Polacy we Włoszech: Ślady obecności na przestrzeni wieków, Warszawa 1985.

Więcej informacji

Więcej informacji o poziomie przedmiotu, roku studiów (i/lub semestrze) w którym się odbywa, o rodzaju i liczbie godzin zajęć - szukaj w planach studiów odpowiednich programów. Ten przedmiot jest związany z programami:

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 3223-WPPW-OG w USOSweb