Przekład poetycki w krytyce i praktyce 3201-PPK-OG

Celem zajęć jest przeprowadzenie uczestników od poznania i zrozumienia specyfiki tego obszaru działalności translatorskiej, przez podstawy dokonywania rzetelnej krytyki przekładu poetyckiego, do samodzielnych prób zmierzenia się z tym zadaniem. Materiał obejmuje omówienie lektur wprowadzających w tę tematykę (od zwierzeń tłumaczy po wnikliwe dociekania przekładoznawcze), wspólne analizy tekstów wyjściowych pod kątem określenia zadania translatorskiego, analizy oryginału i przekładu lub przekładów (serii) z perspektywy krytyki przekładu. Po wyposażeniu studentów w wybrane narzędzia krytyczne oraz elementy warsztatu poetyckiego skupimy się na własnych próbach translatorskich.
Główne treści nauczania obejmują:
1. Specyfika przekładu poetyckiego – wprowadzenie.
2. O konieczności utrzymania wysokich translatorskich standardów.
3. W poszukiwaniu rozwiązań – translatorskie dylematy. Wgląd w proces oczami tłumaczy.
4. Przekład jako lekcja interpretacji.
5. Krytyka przekładu (poezji) – wybrane modele.
6. Zmagania z wersyfikacją: rym, rytm etc jako konwencjonalne wyznaczniki formy i nośniki znaczeń.
7. Przykładowe analizy porównawcze oryginału i przekładu/ów.
8-15. Nieprzekładalne? – Spróbujmy… Warsztaty translatorskie. Na materiale angielskim i polskim (potencjalnie innych języków w zależności od chęci i potrzeb uczestników oraz kompetencji prowadzącej).

Koordynatorzy przedmiotu

Marta Kaźmierczak

Rodzaj przedmiotu

języki obce
ogólnouniwersyteckie

Tryb prowadzenia

w sali

Założenia (opisowo)

Zainteresowanie poezją i przekładem poetyckim; nie jest potrzebne żadne wcześniejsze doświadczenie w zakresie przekładania poezji. Znajomość języka polskiego na poziomie umożliwiającym słuchanie ze zrozumieniem humanistycznego dyskursu naukowego – C2. Znajomość języka angielskiego (na poziomie umożliwiającym pracę z tekstem literackim). Możliwa praca z innymi językami – w zależności od chęci i potrzeb uczestników.

Efekty kształcenia

Po ukończeniu przedmiotu:
Student rozumie specyfikę przekładu poetyckiego.
Student ma śmiałość podejmowania prób tłumaczenia poetyckiego.
Rozumie zadania i odpowiedzialność tłumacza poezji.
Dysponuje wiedzą nt wybranych zagadnień krytyki przekładu, z naciskiem na krytykę przekładu poetyckiego.
Zna podstawowe zasady, w tym etyczne, dokonywania krytyki przekładu, w tym poetyckiego.
Potrafi zastosować wybrane elementy warsztatu krytycznego do analizy empirycznego materiału.
Dysponuje pewnymi umiejętnościami warsztatowymi tłumacza poezji.
Potrafi krytycznie ocenić swój warsztat translatorski i będzie umiał go doskonalić zgodnie z potrzebami dyktowanymi przez tłumaczony materiał.
Rozpoznaje swoje ograniczenia jako tłumacza.
Docenia znaczenie merytorycznego uzasadnienia formułowanych założeń oraz ocen tłumaczenia.
Rozumie współzależność między przyjętymi założeniami translatorskimi a kształtem tłumaczenia.

Kryteria oceniania

Zaliczenie na ocenę.
Podstawa zaliczenia: ocena ciągła na którą składają się
1) obecności na zajęciach (dopuszczalne dwie nieobecności, bez względu na powód);
2) aktywny udział w dyskusjach na temat lektur, analizowanych tekstów poetyckich, na temat wyborów translatorskich własnych i innych uczestników kursu;
3) praca nad przekładami (uwaga: liczy się praca nad doskonaleniem tekstu, nie jest wymagane doprowadzenie tłumaczenia do perfekcji).

Praktyki zawodowe

Materiał kursu nie powiela żadnych innych moich zajęć, w ramach których punktowo podejmowana jest tematyka przekładu poetyckiego.

Literatura

Poniższy spis literatury ogranicza się do podstawowych lektur teoretyczno-krytycznych. Kurs ma w znacznej mierze wymiar praktyczny.

Barańczak S., Ocalone w tłumaczeniu, Kraków 2004, wyd. 3 (fragmenty).
Dedecius K., Notatnik tłumacza, tłum. J. Prokop, Kraków 1974. (fragmenty)
Heydel M., Poetyka jako semantyka, czyli rytmy albo wiersze polskie, [w:] Przekładając nieprzekładalne, t. II, materiały II Międzynarodowej Konferencji Translatorycznej, red. O. i W. Kubińscy, Gdańsk 2004, s. 241-252.
Jarniewicz J., „Où sont les poissons d’antan?”. „Literatura na Świecie” 2000 nr 9, 265-274 [tekst w jęz. polskim].
Kaźmierczak M., Translation Quality in a Translation Series: A Love Song for Six Voices. „Forum of Poetics” no. 14 (Fall 2018: Poetics in Translation), s. 6–37 // M. Kaźmierczak, Jakość tłumaczenia w serii translatorskiej, przeł. z ang. E. Kraskowska, M. Kaźmierczak. „Forum Poetyki” nr 14 (jesień 2018: Poetyki w przekładzie), s. 6–39.
Kopacki A., 21 wierszy w przekładach i szkicach, Łódź 2021 (wybór).
Pisarze polscy o sztuce przekładu 1440–2005. Antologia, oprac. E. Balcerzan, E. Rajewska, Poznań 2007 – wybrane wypowiedzi (J. Tuwim, J. Jarniewicz, A. Libera).
Szymak-Reiferowa J., Przekład jako lekcja interpretacji, „Przegląd Rusycystyczny” 1995, nr 18 z. 1/2, s. 37-50.

Więcej informacji

Więcej informacji o poziomie przedmiotu, roku studiów (i/lub semestrze) w którym się odbywa, o rodzaju i liczbie godzin zajęć - szukaj w planach studiów odpowiednich programów. Ten przedmiot jest związany z programami: