Leksykologia i leksykografia 3201-1LKSF
Celem zajęć z leksykologii i leksykografii jest przybliżenie studentom ogólnych oraz szczegółowych pojęć i problemów z zakresu leksykologii i leksykografii. W tym celu, początkowo przedstawiona zostaje leksykologia jako dyscyplina naukowa, a także jej dyscypliny pokrewne, takie jak terminologia, stylistyka, statystyka leksykalna, oraz leksykografia. W ramach omawiania tej ostatniej dyscypliny, po omówieniu jej specyfiki, podane zostają także przykłady najstarszych słowników francuskich (i polskich), a także omówiona i analizowana jest oferta słowników współczesnych i ich typów (jednojęzyczne, dwujęzyczne, wielojęzyczne, etymologiczne, synonimów, encyklopedyczne, itp.)
Następnie, przechodząc do zagadnień leksykologicznych, omawia się na zajęciach pojęcie słownictwo (leksyki) jako otwartego zbioru języka i jego podziały. Poruszane jest ważne zagadnienie ewolucji słownictwa, a także takie pojęcia jak neologizm i archaizm w języku (neologia i archaizacja języka). Przedstawiona zostaje także teoria jednostki leksykalnej, jej definicja oraz status.
Szczegółowo omawia się kreatywność leksykalną języka, a szczególnie sposoby wzbogacania słownictwa francuskiego. Naszkicowana zostaje typologia sposobów słowotwórczych języka francuskiego, oparta na swojego rodzaju opozycjach, między derywacja a złożeniami, złożeniami ludowymi i "uczoymi", itp. Szczegółowo opisywana jest: derywacja sufiksalna i prefiksalna, derywacja parasyntetyczna, złożenia popularne i złożenia "uczone", konwersja, skrótowce wszelkiego typu. Przyjętym tu punktem widzenia jest analiza synchroniczna słownictwa.
Jako sposób wzbogacania języka francuskiego omawia się także zapożyczenia: jego fazy (xénisme i pérégrinisme) oraz typy asymilacji, które przechodzi wyraz zapożyczony (fonetyczna, graficzna, morfologiczna, semantyczna). Wspomniany jest także tzw. wrodzony prestiż języka, wartość przesądzająca o kierunkach zapożyczeń między językowych.
Omówione zostają też zmiany semantyczne jako sposób wzbogacania leksyki: metafora, metonimia i synekdocha.
Na koniec omówiony zostaje także temat najnowszej leksyki francuskiej, tzw. język francuskich przedmieść (FCC), wraz z jego typowymi sposobami słowotwórczymi, odrębnymi od francuszczyzny standardowej.
Rodzaj przedmiotu
Literatura
Gaudin F., Guespin L., 2003, Initiation la lexicologie française, Duculot, Paris.
Goudaillier J.-P., 2001, Comment tu tchatches! Maisonneuve& Larose, Paris.
Lehman A., Martin-Berthet F., 1998, Introduction a la lexicologie sémantique et morphologie, Nathan Université, Paris.
Miodunka W., 1989, Podstawy leksykologii i leksykografii, PWN, Warszawa.
Mortureux M.-F., 1997, La lexicologie entre langue et discours, Sedes, Paris.
Picoche J., Précis de lexicologie française. L'étude et l'enseignement du vocabulaire, Nathan 1977;
Pottier B., 1974, Linguistique générale - théorie et description, Paris, Klincksieck.
Rémi-Giraud S., i inni, 1988, Le taste-mots dans les arbres. Études systématique du lexique français a l'usage des lycées, grandes écoles et universités, Paris, Larousse.
Sablayrolles J-F., 2000, La néologie en français contemporain, Paris, Honoré Champion Éditeur.