Gramatyka kontrastywna angielsko-polska 3201-1GRKA
Cel kursu i treści nauczania:
Celem kursu jest zapoznanie studentów z teoretycznymi podstawami kontrastowania systemów gramatycznych języka angielskiego i polskiego, w tym z kluczowymi pojęciami ekwiwalencji i kongruencji, jak również dostarczenie im wiedzy na temat najważniejszych kontrastów gramatycznych między obu językami, zwłaszcza na poziomie zdania, grupy czasownikowej oraz grupy rzeczownikowej. W ramach kursu wiele uwagi poświęca się także zagadnieniom organizacji tematycznej zdań i tekstów w języku angielskim i polskim, różnicom w repertuarze i użyciu środków służących dystrybucji informacji w zdaniu (zmiana szyku wyrazów a specjalne konstrukcje gramatyczne), oraz kwestiom uzusu i stylistycznej wartości różnych rodzajów konstrukcji gramatycznych obu języków (np. użycie zdań podrzędnych i konstrukcji bezokolicznikowych, a użycie nominalizacji). Istotnym elementem kursu jest analiza tekstów paralelnych w języku angielskim i polskim. Ostatecznym celem kursu jest wykształcenie u studentów zdolności identyfikowania i wyjaśniania omawianych kontrastów gramatycznych, tak by mogli oni wykorzystać zdobytą wiedzę w ramach kształcenia i przyszłej pracy w zakresie tłumaczenia oraz dydaktyki języka obcego.
Główne tematy:
- ekwiwalencja (pragmatyczna, semantyczna), kongruencja; kontrasty kategorialne, funkcjonalne i strukturalne; rola fleksji i składni w różnych systemach językowych stylistyczne i tematyczne aspekty ekwiwalencji
- kontrasty w ramach podstawowych wzorców składniowych; konstrukcje bezpodmiotowe ("bezmianownikowe") w języku polskim a ich potencjalne ekwiwalenty w języku angielskim; użycie konstrukcji bezokolicznikowych i gerundialnych a użycie pełnych nominalizacji
- rola szyku wyrazów a pochodne wzorce składniowe (strona bierna, zdania "rozszczepione", zdania egzystencjalne, itp.)
- czas jako kategoria semantyczna a gramatyczna, znaczenia aspektowe, modalność i czasowniki modalne w języku angielskim i polskim
- liczba i określoność; struktura grup nominalnych w języku angielskim i polskim
Nakład pracy studenta obejmuje 30 godz. w semestrze, w tym obecność na zajęciach 15 godz., praca własna w trakcie semestru ok. 10 godz., przygotowanie do sprawdzianu ok. 5 godz.
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia
Założenia (opisowo)
Efekty kształcenia
Po ukończeniu kursu student
- zna kluczowe dla kontrastowania systemów gramatycznych języka angielskiego i polskiego pojęcia ekwiwalencji i kongruencji,
- posiada wiedzę na temat najważniejszych kontrastów gramatycznych między obu językami, zwłaszcza na poziomie zdania, grupy czasownikowej oraz grupy rzeczownikowej, z uwzględnieniem pragmatycznych i stylistycznych uwarunkowań szyku wyrazów w zdaniu i użycia różnego rodzaju konstrukcji gramatycznych;
- potrafi identyfikować i wyjaśniać omawiane kontrasty gramatyczne pod kątem wykorzystania zdobytej wiedzy w ramach kształcenia i przyszłej pracy w zakresie tłumaczenia oraz dydaktyki języka obcego
Kryteria oceniania
sprawdzian pisemny (udział w zaliczeniu: 100%);
sprawdzian obejmuje wiedzę i umiejętności związane z założonymi efektami nauczania
Literatura
Podstawowa literatura (alfabetycznie):
Fisiak J., Lipińska-Grzegorek M., Zabrocki T., 1978, An Introductory English-Polish Contrastive Grammar, Warszawa: PWN.
Willim E., Mańczak-Wohlfeld E., 1997, A Contrastive Approach to Problems with English, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Literatura uzupełniająca (wybór):
Duszak A., 1987, The dynamics of topics in English and Polish, Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego,
Fisiak J. (red.), 1984, Contrastive linguistics, Berlin/New York/Amsterdam: Mouton
[w tym zwłaszcza artykuły autorstwa T. Krzeszowskiego, M. Grzegorek i W. Oleksego]
Fisiak J. (red.), 1990, Further insights into contrastive analysis, Amsterdam/Philadelphia: John Benjamins.
Grzegorczykowa R., Wykłady ze składni polskiej, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN 1996
Grzegorek M., 1984, Thematization in English and Polish, Poznan: Wydawnictwo UAM.
Krzeszowski T., 1967, "Fundamental Principle of Structural Contrastive Studies", Glottodidactica 2.
Krzeszowski T., 1982, Gramatyka angielska dla Polaków, Warszawa: PWN.
Nagórko A., 1996, Zarys gramatyki polskiej, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN
Saloni Z., Świdziński M., 1985, Składnia współczesnego języka polskiego, Warszawa: PWN.
+ wybrane pozycje z czasopism: Papers and Studies in Contrastive Linguistics, Studia Anglica Posnaniensia, Kwartalnik Neofilologiczny
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: