Elementy semantyki i pragmatyki 3201-1ESMHOP
Przedmiot jest jedną z trzech proponowanych opcji (30 godz. w semestrze letnim II r. studiów), a jego głównym celem jest zapoznanie studentów z podstawowymi pojęciami semantyki i pragmatyki językowej. W przypadku semantyki tematyka będzie obejmowała przede wszystkim problematykę z zakresu leksyki przedstawioną głównie z punktu widzenia semantyki typu strukturalnego. Uwzględnione będą także podstawowe pojęcia semantyki kognitywnej. W miarę możliwości będą poruszone niektóre zagadnienia semantyki generatywnej (zarówno w odniesieniu do słownictwa jak na poziomie analizy wypowiedzi). Natomiast wśród tematów pragmalingwistycznych znajdą się m. in. akty mowy, lokucja / illokucja, zasady konwersacji, grzeczność językowa.
Program zajęć przewiduje następujące tematy z zakresu semantyki i pragmatyki językowej:
1. Semantyka a pojęcie znaczenia.
2. Pole leksykalne.
3. Struktury i związki leksykalne.
4. Relacje między znaczeniami ( np. hiponimia vs. hiperonimia).
5. Relacje między znaczącym a znaczeniem (synonimia, polisemia i homonimia).
6. Zmiany semantyczne (przyczyny i mechanizmy).
7. Podstawowe pojęcia semantyki kognitywnej: konceptualizacja i obrazy, kategoryzacja, prototypy, metafora konceptualna.
8. Znaczenie semantyczne vs. treści pragmatyczne .
9. Komponenty analizy pragmatycznej.
10. Wypowiedzi: a) prawdziwe / fałszywe, adekwatne pragmatycznie / nieadekwatne pragmatycznie i b) perfomatywne vs. konstatatywne.
11. Akty mowy: a) lokucja / illokucja / perlokucja; b) klasyfikacje Austina y Searle'a.
12. Akty mowy bezpośrednie i pośrednie.
13. Zasady konwersacyjne i implikatury konwencjonalne i konwersacyjne Grice'a.
14. Podstawowe pojęcia 'grzeczności językowej'.
Rodzaj przedmiotu
Kryteria oceniania
Wykład kończy się zaliczeniem na ocenę uzyskiwanym na podstawie wyników pisemnego kolokwium. W uzasadnionych przypadkach kolokwium pisemne może być zastąpione ustnym.
Literatura
Bartmiński, J. (ed.), Językowy obraz świata, Wydawnictwo UMCS, Lublin, 1999.
Bartmiński, J., Tokarski, R. (eds.), Profilowanie w języku i w tekście, Wydawnictwo UMCS, Lublin, 1998.
Blanchet, Ph., La pragmatique, Bertrand-Lacoste, Paris, 1995.
Calvo Pérez, J., "Semántica", [in] A.López García (ed.), Lingüística general y aplicada, Universitat de Valencia, 1990, 203-242.
Escandell Vidal, V.M., Introducción a la pragmática, UNED, Anthropos, Madrid, 1993.
Grzegorczykowa, R., Wprowadzenie do semantyki językoznawczej, PWN, Warszawa, 1995.
Hernández Sacristán, C., "Pragmática", [in] A.López García, Lingüística general y aplicada, Universitat de Valencia, 1990, 243-272.
Hilferty, J., "Semántica lingüística y cognición", Verba, Universidade de Santiago de Compostela, 20 (1993), 29-44.
Justo Gil, M., Fundamentos del análisis semántico, Serie Lingüística "Lalia", 4, Universidad de Santiago de Compostela, 1990.
Kalisz, R., Pragmatyka językowa, Wyd. Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk, 1993.
Luque Durán, J. de D., Aspectos universales y particulares del léxico de las lenguas del mundo, Granada Lingvistica, Granada, 2001.
Moure, T., La alternativa no-discreta en lingüística (una perspectiva histórica y metodológica), Colección "Lucus Lingua", Anexos de Moenia, Revista Lucense de Lingüística & Literatura, 1, Universidade de Santiago de Compostela, 1996.
Pottier, B., Semántica general, Gredos, Madrid, 1993.
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: