Etyka tłumacza języka migowego 3200-M2-4ETJM
Celem kursu jest zapoznanie studentek i studentów z różnorodnymi teoriami i koncepcjami etycznymi opisanymi i stosowanymi w kontekście przekładu, w tym przekładu języków migowych. Omówione zostaną kodeksy etyki obowiązujące tłumaczy, ich zasadność, sposoby używania. Przedstawione zostaną modele radzenia sobie z dylematami etycznymi występującymi w obrębie przekładu języków migowych (Demand-Control Schema, Role-space, proces decyzyjny, think-aloud i think-back protocol oraz reflective practice). Studenci i studentki zapoznają się z najnowszą literaturą dotyczącą etyki w tłumaczeniu środowiskowym i konferencyjnym, a także przećwiczą na podstawie specjalnie opracowanych role-plays scenariusze sytuacji tłumaczeniowych problematycznych etycznie. Sposoby rozwiązywania dylematów etycznych w sytuacjach tłumaczeniowych omawiane będą z perspektywy ich słyszących oraz głuchych uczestników. Kurs ma za zadanie przygotować studentki i studentów do świadomej etycznie i refleksyjnej praktyki zawodowej we współczesnym świecie, wyposażyć ich w narzędzia radzenia sobie w sytuacjach trudnych etycznie.
W ramach kursu będą omawiane następujące zagadnienia:
1. Definicje etyki i etyki zawodowej (podejście deontologiczne vs teleologiczne)
2. Kodeksy etyki w zawodzie tłumacza
3. Koncepcje roli tłumacza i modele radzenia sobie z dylematami etycznymi (Demand-Control Schema, Role-space, proces decyzyjny, think-aloud i think-back protocol, reflective practice)
4. Dynamika relacji i władzy w triadzie głuchy-tłumacz-słyszący.
Nakład pracy studenta (2 ECTS):
- 30 godzin zajęć kontaktowych,
- 15 godzin pracy własnej studentek i studentów (lektura tekstów, przygotowanie do zajęć, prace domowe).
W przypadku braku możliwości prowadzenia zajęć w formie stacjonarnej zajęcia będą się odbywać przy użyciu narzędzi komunikacji na odległość, najprawdopodobniej Google Meet oraz innych zalecanych przez UW.
Zajęcia realizowane w ramach projektu „Zintegrowany Program Rozwoju Dydaktyki – ZIP 2.0”, współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego – Program Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021-2027 (FERS) (nr umowy: FERS.01.05-IP.08-0365/23-00).
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia
Założenia (opisowo)
Efekty kształcenia
Po ukończeniu kursu student:
WIEDZA
- zna w pogłębionym stopniu specjalistyczną terminologię z dziedziny etyki przekładu (K_W03)
- ZNA w pogłębionym stopniu fundamentalne problemy przekładu pisemnego i ustnego języków migowych (oraz fonicznych) jako zjawiska międzyjęzykowego i międzykulturowego (S4_W05)
- zna i rozumie w pogłębionym stopniu rolę swoich wyborów językowych w komunikacji tłumaczonej (K_W08)
- ma świadomość swojej roli jako pośrednika językowo-kulturowego w zapewnianiu komunikacji w poszanowaniu zasad etyki zawodowej (K_W11)
- ma pogłębione rozumienie środowiska pracy tłumacza języka migowego i przebiegu procesu różnych rodzajów tłumaczenia: pisemnego oraz ustnego (konferencyjnego i środowiskowego) (S4_W8)
- ma pogłębioną wiedzę na temat ekonomicznych i prawnych uwarunkowań pracy oraz zasad funkcjonowania profesjonalnego tłumacza języka migowego na rynku tłumaczeniowym (K_W10, S4_W7)
UMIEJĘTNOŚCI
- potrafi porozumiewać się w języku rodzimym i obcym w różnych sytuacjach zawodowych ze specjalistami, stosując w tym celu różne kanały oraz techniki i strategie komunikacyjne (K_U05)
- potrafi samodzielnie zdobywać wiedzę z zakresu przekładu i etyki oraz oceniać przydatność poznanych metod, praktyk i procedur we własnej działalności zawodowej (K_U09)
- potrafi samodzielnie planować i realizować własne kształcenie oraz dbać o nieustanne podwyższanie świadomości etycznej, wykorzystując znajomość języków obcych (K_U10)
- potrafi współpracować z przedstawicielami społeczności językowo-kulturowej Głuchych i słyszących (K_U11)
- potrafi w zrozumiały także dla niespecjalistów sposób komunikować się na tematy związane z przekładem pisemnym i ustnym języków migowych z klientami, instytucjami i odbiorcami przekładu i odpowiednio uzasadnić podjęte decyzje etyczne i zastosowane strategie tłumaczeniowe (S4_U05)
KOMPETENCJE SPOŁECZNE
- uznaje znaczenie najnowszej wiedzy z zakresu etyki przekładu oraz krytycznej oceny odbieranych treści (K_K01)
- jest gotowy do adekwatnego identyfikowania i rozstrzygania problemów komunikacji międzyjęzykowej i międzykulturowej, w tym dylematów natury etycznej (K_K02)
- jest gotów do pełnienia zawodu mediatora językowego zgodnie z zasadami etyki zawodowej (K_K05)
- jest gotów do uznawania znaczenia wiedzy w rozwiązywaniu problemów poznawczych, praktycznych i etycznych oraz zasięgania opinii ekspertów(K_K06)
- jest gotów do odpowiedzialnego pełnienia roli zawodowej tłumacza języka migowego (pisemnego i ustnego), z uwzględnieniem zmieniających się potrzeb społecznych i rynkowych (S4_K07)
- jest gotów do podtrzymywania etosu zawodu tłumacza oraz przestrzegania i rozwijania zasad etyki zawodowej tłumacza ustnego (S4_K08)
Kryteria oceniania
Przedmiot podlega następującej ocenie:
• ocena ciągła (przygotowanie do zajęć, aktywność na zajęciach),
• ocena prac domowych i zadań dodatkowych,
• ocena z egzaminu ustnego, określonego według wytycznych prowadzącego.
Przedmiot kończy się egzaminem ustnym. Zasady zaliczenia przedmiotu w sesji poprawkowej są takie same jak w sesji głównej.
Wszystkie składowe zaliczenia oceniane są według następującej procentowej skali:
99% – 100% – 5!
98% – 91% – 5
90% – 86% – 4,5
85% – 76% – 4
75% – 71% – 3,5
70% – 60% – 3
59% – 0 % – 2
Szczegółowe wymagania oraz kryteria oceny określa każdy prowadzący zajęcia w konkretnym cyklu kształcenia.
Dopuszcza się dwie nieobecności na semestr. Przekroczenie tego limitu bez uzasadnienia skutkuje brakiem możliwości zaliczenia kursu i uzyskania oceny pozytywnej. W szczególnych przypadkach dopuszcza się możliwość nadrobienia nieobecności poprzez wykonanie dodatkowych zadań wskazanych przez prowadzącego.
Literatura
Baixauli-Olmos, L. (2017), “Ethics codes as tools for change in public service interpreting: symbolic, social and cultural dimensions”, JoSTrans, Vol. 28 (July): 250-272.
Biernacka, A. D., Kalata-Zawłocka, A. (2021), “One ethics for all? A comparative study of the Polish codes of ethics for spoken and signed language interpreters”, [w:] R. Moratto, D. Li, red. Global Insights into Public Service Interpreting. Theory, Practice and Training, London and New York: Routledge.
Biernacka, A., Kalata-Zawłocka, A. (2024) „Etyka tłumaczy ustnych języków fonicznych i tłumaczy języków migowych: Od teoretycznych rozważań do praktycznych rozwiązań”, Między Oryginałem a Przekładem 30(1), 93–116.
Cokely, D. (2000), “Exploring Ethics: A Case for Revising the Code of Ethics”, Journal of Interpretation (RID): 25-60.
Dean, R. K., Pollard Jr., R. Q. (2022), “Improving interpreters’ normative ethics discourse by imparting principled reasoning through case analysis”, Interpreting and Society: An Interdisciplinary Journal, Vol. 2(1) (March): 55-72.
Hale, S. (2007), Community Interpreting. Houndmills, Basingstoke, Hampshire: Palgrave Macmillan.
Janzen, T., Korpinski, D. (2005), “Ethics and professionalism in interpreting” [w:] T. Janzen, red. Topics in Signed Language Interpreting. Amsterdam: John Benjamins.
Kalata-Zawłocka, A. (2017), Społeczne i językowe konteksty tłumaczenia języka migowego w Polsce. Warszawa: Wydawnictwo Wydziału Polonistyki UW.
Kalata-Zawłocka, A., Biernacka, A. (2026) „Crosspollination between spoken and signed language interpreters’ ethics: what can we learn from each other?”, The Translator and Interpreter Trainer. Special issue: Training signed language interpreters and translators, vol…. s. …
Kermit, P. (2020), “Introduction”, [w:] M. Phelan, M. Rudvin, H. Skaaden and P. Kermit, red. Ethics in Public Service Interpreting. London: Routledge.
Lenehan, M. (2007), “Exploring power and ethnocentrism in sign language translation.”, Babel: Journal of the AFMLTA, 41(3), 4-12.
Phelan, M. (2020), “Codes of ethics”, [w:] M. Phelan, M. Rudvin, H. Skaaden and P. Kermit, red. Ethics in Public Service Interpreting. London: Routledge.
Skaaden, H. (2020), “Ethics and profession”, [w:] M. Phelan, M. Rudvin, H. Skaaden and P. Kermit, red. Ethics in Public Service Interpreting. London: Routledge.