Tłumaczenie tekstów z zakresu nauki i techniki jęz. C - niemiecki 3200-M2-1TNTCN
Warsztaty poświęcone są nauce tłumaczenia pisemnego tekstów specjalistycznych o tematyce naukowo-technicznej z języka obcego (B) na polski (A) i - w mniejszym stopniu - na odwrót.
Nakład pracy studenta:
- udział w zajęciach: 30 godz.
- samodzielne przygotowanie do każdych zajęć:
ok. 1 godz./tydzień = łącznie 15 godz.
- przygotowanie do zaliczenia: 5 godz.
Razem: ok. 50 godz.
Treści kształcenia:
- tłumaczenie pisemne krótkich i dłuższych tekstów specjalistycznych i paraspecjalistycznych (np. prasowych, popularnonaukowych, opinii, łączących język specjalistyczny z kolokwialnym) z języka obcego na ojczysty i w drugą stronę
- analiza istniejących przekładów tekstów z danej dziedziny
- właściwy dobór słowników i innych źródeł leksykograficznych oraz tekstów analogicznych i paralelnych
- sporządzanie glosariuszy z danej dziedziny
- nabycie wiedzy o specyfice tłumaczenia specjalistycznego pisemnego w ogóle i w danej dziedzinie, w tym:
- za i przeciw różnorakich technik tłumaczeniowych
- problem dopowiedzeń i parafraz w tekstach specjalistycznych oraz konkurencji zapożyczeń i terminów rodzimych – w ramach dostosowania przekładu do wiedzy i możliwości poznawczych odbiorcy
Tematyka: naukowo-techniczna
Formy pracy: analiza istniejących przekładów, tłumaczenia na zajęciach, analiza tłumaczeń przygotowanych samodzielnie przez studentów, sporządzanie glosariuszy, ćwiczenia z autokorekty, praca w małych grupach (z podziałem na role: tłumacz - redaktor/weryfikator)
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia
Założenia (opisowo)
Koordynatorzy przedmiotu
Efekty kształcenia
Efekty uczenia się:
Po zakończeniu warsztatów student nabywa wiedzę w zakresie technik i strategii tłumaczeniowych oraz następujące umiejętności:
_ właściwie kwalifikuje rodzaj tekstu i dobiera metodę tłumaczenia
- potrafi dobrać specjalistyczne źródła słownikowe, tekstowe i korzystać z nich
- ma zasób słownictwa specjalistycznego pozwalający na prawidłowy przekład tekstu z przedmiotowej dziedziny i właściwie je wykorzystuje
- rozpoznaje idiomatyczność w tekście i wie, jak się z nią obchodzić
- prawidłowo, w sposób zrozumiały i przejrzysty przekłada teksty specjalistyczne i niespecjalistyczne z danej dziedziny.
- posiada umiejętność autokorekty
- umie nadać właściwą formę graficzną tłumaczonemu tekstowi
- potrafi uzasadnić wybraną przez siebie strategię tłumaczenia
- umie pracować w (małym) zespole tłumaczeniowym
Zgodnie z Załącznikiem nr 19 do uchwały nr 122 Senatu Uniwersytetu Warszawskiego z dnia 25 czerwca 2025 r. w sprawie zmiany uchwały nr 414 Senatu Uniwersytetu Warszawskiego z dnia 8 maja 2019 r. w sprawie programów studiów na Uniwersytecie Warszawskim
Wiedza: absolwent/ka zna i rozumie
- w pogłębionym stopniu złożoną strukturę języka jako systemu. K_W01
- w pogłębionym stopniu psycholingwistyczne, biologiczne, kulturowe i lingwistyczne aspekty użycia języka. K_W02
w pogłębionym stopniu specjalistyczną terminologię z dziedziny językoznawstwa. K_W03
- w pogłębionym stopniu główne kierunki rozwoju i współczesne tendencje badawcze w zakresie językoznawstwa oraz główne ośrodki badawcze językoznawstwa. K_W05
- w stopniu profesjonalnym pojęcia i zasady z zakresu ochrony własności intelektualnej i prawa autorskiego. K_W07
- w pogłębionym stopniu związki językoznawstwa z innymi dziedzinami nauki. K_W09
- w pogłębionym stopniu zasady tworzenia i rozwoju różnych form przedsiębiorczości na rynku tłumaczeniowym. K_W10
w pogłębionym stopniu etyczne uwarunkowania działalności zawodowej. K_W11
- w pogłębionym stopniu podstawowe zasady tworzenia i rozwoju różnych form przedsiębiorczości na rynku tłumaczeniowym. K_W13
- w pogłębionym stopniu kluczowe pojęcia związane z translatoryką i główne trendy rozwojowe we współczesnej translatoryce. S1_W01
- w pogłębionym stopniu strategie i techniki tłumaczeniowe stosowane w różnych rodzajach tekstów pisemnych i audiowizualnych oraz w różnych kontekstach tłumaczeniowych. S1_W02
- w pogłębionym stopniu fundamentalne problemy przekładu jako zjawiska międzyjęzykowego i międzykulturowego. S1_W04
w pogłębionym stopniu zasady ochrony własności intelektualnej i prawa autorskiego w kontekście przekładu pisemnego i audiowizualnego. S1_W05
- w pogłębionym stopniu ekonomiczne i prawne uwarunkowania pracy w zawodzie tłumacza. S1_W06
- w pogłębionym stopniu środowisko pracy tłumacza i proces tłumaczenia. S1_W07
- w pogłębionym stopniu zasady tworzenia różnych form przedsiębiorczości i funkcjonowania tłumacza w ramach różnych form przedsiębiorczości (freelance, biura tłumaczy itp.) na rynku krajowym i międzynarodowym. S1_W08
Umiejętności: absolwent/ka potrafi
- wyszukiwać, analizować, oceniać i selekcjonować informacje w języku ojczystym i językach obcych. K_U03
- używać zaawansowanych narzędzi badawczych językoznawstwa oraz dobierać metody badawcze odpowiednio do podejmowanych problemów. K_U04
- porozumiewać się w języku rodzimym i obcym w różnych sytuacjach zawodowych ze specjalistami, stosując w tym celu różne kanały oraz techniki i strategie komunikacyjne. K_U05
- posługiwać się językiem B na poziomie C2 oraz językiem C na poziomie C1 Europejskiego Systemu Opisu Kształcenia Językowego. K_U07
- współdziałać i pracować w grupie, przyjmując w niej rolę mediatora językowego. K_U08
- samodzielnie zdobywać wiedzę z zakresu językoznawstwa oraz oceniać przydatność poznanych metod,
- praktyk i procedur we własnej działalności zawodowej. K_U09
samodzielnie planować i realizować własne kształcenie wykorzystując znajomość języków obcych. K_U10
- współpracować z przedstawicielami społeczności językowo-kulturowej. K_U11
- wykorzystywać posiadaną wiedzę teoretyczną z zakresu translatoryki, by rozwiązywać złożone problemy w przekładzie przez dokonanie twórczej interpretacji tekstu źródłowego, właściwy dobór źródeł (np. branżowe słowniki, glosariusze, korpusy), oraz dokonać adekwatnej oceny funkcji przekładu i doboru strategii tłumaczeniowych właściwych dla tekstu docelowego i jego odbiorców. S1_U01
- wykorzystać wiedzę z zakresu translatoryki przez dobór właściwych narzędzi w procesie tłumaczenia, w tym zaawansowanych technik informacyjno-komunikacyjnych takich jak narzędzia CAT, tłumaczenie maszynowe i postedycja. S1_U02
- wykorzystać wiedzę na temat metodologii badawczych stosowanych we współczesnej translatoryce, by zaplanować i przeprowadzić metodologicznie poprawne badanie naukowe z dziedziny przekładu oraz przeanalizować jego wyniki i określić implikacje. S1_U03
- przetłumaczyć różne rodzaje tekstów z języków B i C na język rodzimy (język A) oraz z języka rodzimego (język A) na język B (i C), rozpoznać typ tłumaczonego tekstu i przetłumaczyć go na język docelowy, dobierając odpowiednie ekwiwalenty adekwatne do danego kontekstu społecznego. S1_U04
- w zrozumiały także dla niespecjalistów sposób komunikować się na tematy związane z przekładem z klientami, instytucjami i odbiorcami przekładu i odpowiednio uzasadnić podjęte decyzje i zastosowane strategie tłumaczeniowe. S1_U05
- prowadzić dyskusję na temat przekładu, rozumianego zarówno jako proces, jak i produkt, uwzględniając różne punkty widzenia i najnowsze wyniki badań translatorycznych. S1_U06
- samodzielnie planować i realizować własne uczenie się przez całe życie dzięki znajomości różnych ośrodków związanych z przekładem oraz dzięki wiedzy na temat źródeł, z jakich można korzystać, by podnieść swoje kompetencje w zakresie przekładu. S1_U08
Kompetencje społeczne: absolwent/ka jest gotów/owa do:
- uznawania znaczenia najnowszej wiedzy dziedzinowej oraz krytycznej oceny odbieranych treści. K_K01
- adekwatnego identyfikowania i rozstrzygania problemów komunikacji międzyjęzykowej i międzykulturowej. K_K02
- pełnienia zawodu mediatora językowego zgodnie z zasadami etyki zawodowej. K_K04
- uznawania znaczenia wiedzy w rozwiązywaniu problemów poznawczych i praktycznych oraz zasięgania opinii ekspertów. K_K05
- stosowania opartych na podstawach naukowych kryteriów oceny różnych rodzajów tłumaczenia. K_K06
- krytycznej oceny tekstów oryginalnych i ich przekładów. S1_K01
do uznawania znaczenia wiedzy, w tym wiedzy translatorycznej, w rozwiązywaniu problemów przekładowych. S1_K02
- krytycznej oceny badań z dziedziny translatoryki, w szczególności opublikowanych w czasopismach i monografiach naukowych oraz źródłach popularnonaukowych. S1_K03
- przystąpienia do organizacji zrzeszających tłumaczy i podejmowania działań na rzecz popularyzacji zawodu tłumacza pisemnego i audiowizualnego w społeczeństwie. S1_K05
- inicjowania i przeprowadzania badań translatorycznych, w szczególności na rzecz poprawy jakości, roli i dostępności przekładu w społeczeństwie. S1_K06
- odpowiedzialnego pełnienia roli zawodowej tłumacza tekstów pisemnych i audiowizualnych, z uwzględnieniem zmieniających się potrzeb społecznych i rynkowych. S1_K07
- brać czynny udział w procesie tłumaczenia na każdym jego etapie. S1_K09
- myślenia i działania w sposób przedsiębiorczy w ramach prowadzonych projektów tłumaczeniowych, a także działalności indywidualnej na rynku tłumaczeniowym krajowym i międzynarodowym. S1_K10
Kryteria oceniania
Ocena ciągła na podstawie:
- obecności i przygotowania do zajęć,
- pracy samodzielnej (przygotowanie wymaganej liczby tłumaczeń wraz z autokorektą),
- zadowalającego wykonania innych wskazanych przez prowadzącego zadań (np. analiz, glosariuszy),
- pozytywnej oceny ze wszystkich prac cząstkowych,
- końcowego zaliczenia semestralnego.
Kryteria oceny przekładów:
Przekłady oceniane są pod względem tłumaczeniowym, formalno-językowym i pragmatycznym.
Skala ocen:
99–100% - 5!
98–91% - 5
90–86% - 4,5
85–76% - 4
75–71% - 3,5
70–60% - 3
poniżej - 2 (nzal)
Literatura
Słowniki jedno-, dwu- i wielojęzyczne; ogólnojęzykowe i specjalistyczne; papierowe i elektroniczne (w tym słowniki internetowe, np. Online-Duden, DWDS; Langenscheidt Online, Translatica; SJP PWN); korpusy językowe (pojedyncze i paralelne, np. Leipziger Korpus-Sammlung – corpora.uni-leipzig.de; Linguee, Glosbe); glosariusze i bazy terminologiczne (np. IATE, Electropedia); leksykony i encyklopedie; teksty paralelne i analogiczne.
Słowniki i leksykony:
- Chodera J., Kubica S., Bzdęga A. (2007): Podręczny słownik niemiecko-polski. Wyd. XIX. Warszawa: Wiedza Powszechna.
- Janus D. [et al.] (red.) (2007): Wielki słownik niemiecko-polski PONS. Poznań: Wyd. LektorKlett
- Kilian U. (Hrsg.) (2007): Duden : Wörterbuch medizinischer Fachbegriffe. 8., überarb. und ergänzte Aufl. Mannheim [etc.]: Dudenverlag.
- Kunkel-Razum K., Scholze-Stubenrecht W., Wermke M. (Hrsg.) (2010): Duden. Deutsches Univer-salwörterbuch. 6., überarb. und erw. Aufl. Mannheim [etc.]: Dudenverlag.
- Scholze-Stubenrecht W. [et al.] / Korsak T. (red.) (2005): Słownik obrazkowy niemiecko-polski Duden. Wyd. III. Warszawa: Wyd. „Wiedza Powszechna”.
- Słownik wizualny 5 języków (2010), tłum. Piotr Borman. Warszawa: Reader’s Digest.
- Sokołowska M., Bender A., Żak K. (red.) (2005): Słownik naukowo-techniczny niemiecko-polski. Wyd. XIV. Warszawa: Wyd. Nauk.-Techn.
- Sokołowska M. [et al.] (red.) (2003): Słownik naukowo-techniczny polsko-niemiecki. Wyd. VIII. War-szawa: Wyd. Nauk.-Techn.
- Sokołowska M., Żak K. (2006): Niemiecko-polski słownik budowlany. Warszawa: Wyd. Nauk.-Techn.
- Tafil-Klawe M., Klawe J. (2012): Podręczny słownik medyczny polsko-niemiecki i niemiecko polski. Wyd. II (dodr.). Warszawa: Wyd. Lek. PZWL.
- Wiktorowicz J., Frączek A. (red.) (2010): Wielki słownik niemiecko-polski. Warszawa: Wyd. Nauk. PWN.
Barszcz M., Kurowska-Ciechańska J., Ciechański A. (2008): Technika. Warszawa: carta blanca.
Iwańska J., Martin M. [et al.] (red.) (2001): Leksykon naukowo-techniczny. Wyd. V, popr. i uzup. Warszawa: Wyd. Nauk.-Techn.
Kostrzewski P., Ziółkowski J. (1999) Mała encyklopedia medycyny PWN. Wyd. X. Warszawa: Wyd. Nauk. PWN.
Strackenbrock B. (Hrsg.) (1998): Wie funktioniert das? Technik heute. 4., völlig neu bearbeitete Auflage. Mannheim [etc.]: Meyers Lexikonverlag.
Pozycje translatologiczne:
- Dzierżanowska H. (1977): Tłumaczenie tekstów nieliterackich. Założenia teoretyczne i wskazówki metodyczne. Warszawa: Wyd. UW.
- Hejwowski K. (2004a): Kognitywno-komunikacyjna teoria przekładu. Warszawa: Wyd. Nauk. PWN.
- Hejwowski K. (2004b): Translation: A Cognitive-Communicative Approach. Olecko: Wyd. Wszechnicy Mazurskiej.
- Hejwowski K. (2015): Iluzja przekładu. Przekładoznawstwo w ujęciu konstruktywnym. Katowice: Śląsk.
- Kautz U. (2002): Handbuch Didaktik des Übersetzens und Dolmetschens. München: Iudicium.
- Kątny A. (red.) (2001): Języki fachowe: problemy dydaktyki i translacji. Olecko: Wyd. Wszechnicy Mazurskiej.
- Kielar B. Z. (1991): „Problemy tłumaczenia tekstów specjalistycznych”. W: Grucza F. (red.): Teore-tyczne podstawy terminologii. Warszawa: Zakł. Nar. im. Ossolińskich, s. 133-140.
- Kokot U. (2001): Metody przekładu niemieckich nazw medycznych na język polski. Katowice: Wyd. UŚ.
- Lipiński K. (2004): Mity przekładoznawstwa. Kraków: Egis.
- Maliszewski J. (red.) (2003): Wybrane aspekty przekładu literackiego i specjalistycznego. Często-chowa: Wyd. Wydz. Zarz. Politechniki Częstochowskiej.
- Olohan M. (2016): Scientific and Technical Translation. London; New York: Routledge.
- Stanaszek M. (2007): „Tłumacz jako kucharz teoretyk, czyli o przekładzie nazw kulinariów austriackich na język polski”. W: Szczęsny A., Hejwowski K. (red.): Językowy obraz świata w oryginale i przekładzie. Siedlce: ZUP Sprint / ILS UW, s. 449-466.
- Voellnagel A. (1998): Jak nie tłumaczyć tekstów technicznych. Wyd. IV, popr. i rozsz. Warszawa: Tepis.
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: