Napisy dla niesłyszących - przedmiot z bloku Dostępność 3200-M1-NDN-D

WIEDZA:

S1_W01: w pogłębionym stopniu zna kluczowe pojęcia związane z translatoryką i główne trendy rozwojowe we współczesnej translatoryce (K_W02, K_W03, K_W05, K_W11)

S1_W02: w pogłębionym stopniu zna strategie i techniki tłumaczeniowe stosowane w różnych rodzajach tekstów pisemnych i audiowizualnych oraz w różnych kontekstach tłumaczeniowych (K_W01, K_W02, K_W03, K_W10)

S1_W03: w pogłębionym stopniu zna najnowsze kierunki, problemy i metodologie badawcze z dziedziny przekładu pisemnego i audiowizualnego oraz wie, gdzie znajdują się najważniejsze translatoryczne ośrodki badawcze w Europie i na świecie (K_W05, K_W07, K_W11)

S1_W04: w pogłębionym stopniu zna fundamentalne problemy przekładu jako zjawiska międzyjęzykowego i międzykulturowego (K_W01, _W02, K_W10)

S1_W05: w pogłębionym stopniu zna zasady ochrony własności intelektualnej i prawa autorskiego w kontekście przekładu pisemnego i audiowizualnego (K_W09)

S1_W06: w pogłębionym stopniu zna ekonomiczne i prawne uwarunkowania pracy w zawodzie tłumacza (K_W09, K_W13)

S1_W07: w pogłębionym stopniu zna środowisko pracy tłumacza i proces tłumaczenia (K_W09, K_W13)

S1_W08: w pogłębionym stopniu zna zasady tworzenia różnych form przedsiębiorczości i funkcjonowania tłumacza w ramach różnych form przedsiębiorczości (freelance, biura tłumaczy itp.) na rynku krajowym i międzynarodowym (K_W13)

UMIEJĘTNOŚCI:

S1_U01: potrafi wykorzystywać posiadaną wiedzę teoretyczną z zakresu translatoryki, by rozwiązywać złożone problemy w przekładzie przez dokonanie twórczej interpretacji tekstu źródłowego, właściwy dobór źródeł (np. branżowe słowniki, glosariusze, korpusy), oraz dokonać adekwatnej oceny funkcji przekładu i doboru strategii tłumaczeniowych właściwych dla tekstu docelowego i jego odbiorców (K_U03, K_U04)

S1_U02: potrafi wykorzystać wiedzę z zakresu translatoryki przez dobór właściwych narzędzi w procesie tłumaczenia, w tym zaawansowanych technik informacyjno-komunikacyjnych takich jak narzędzia CAT, tłumaczenie maszynowe i postedycja (K_U03, K_U04, K_U07, K_U09, K_U10, K_U11, K_U13)

S1_U05: potrafi w zrozumiały także dla niespecjalistów sposób komunikować się na tematy związane z przekładem z klientami, instytucjami i odbiorcami przekładu i odpowiednio uzasadnić podjęte decyzje i zastosowane strategie tłumaczeniowe (K_U07, K_U08, K_U09)

S1_U06: potrafi prowadzić dyskusję na temat przekładu, rozumianego zarówno jako proces, jak i produkt, uwzględniając różne punkty widzenia i najnowsze wyniki badań translatorycznych (K_U03, K_U07, K_U08, K_U09, K_U11)

S1_U08: potrafi samodzielnie planować i realizować własne uczenie się przez całe życie dzięki znajomości różnych ośrodków związanych z przekładem oraz dzięki wiedzy na temat źródeł, z jakich można korzystać, by podnieść swoje kompetencje w zakresie przekładu (K_U11, K_U13)

KOMPETENCJE SPOŁECZNE:

S1_K01: gotowość do krytycznej oceny tekstów oryginalnych i ich przekładów (K_K01, K_K05, K_K06)

S1_K02: gotowość do uznawania znaczenia wiedzy, w tym wiedzy translatorycznej, w rozwiązywaniu problemów przekładowych (K_K01, K_K02, K_K05)

S1_K03: gotowość do krytycznej oceny badań z dziedziny translatoryki, w szczególności opublikowanych w czasopismach i monografiach naukowych oraz źródłach popularnonaukowych (K_K01, K_K05)

S1_K04: gotowość do inspirowania i organizowania działalności na rzecz dostępności mediów dla osób z niepełnosprawnościami poprzez tworzenie i popularyzację w społeczeństwie audiodeskrypcji, napisów międzyjęzykowych, napisów dla niesłyszących oraz tłumaczeń na język migowy (K_K02, K_K03, K_K04)

S1_K05: gotowość do przystąpienia do organizacji zrzeszających tłumaczy i podejmowania działań na rzecz popularyzacji zawodu tłumacza pisemnego i audiowizualnego w społeczeństwie (K_K03, K_K04, K_K05)

S1_K06: gotowość do inicjowania i przeprowadzania badań translatorycznych, w szczególności na rzecz poprawy jakości, roli i dostępności przekładu w społeczeństwie (K_K02, K_K05, K_K06)

S1_K07: gotowość do odpowiedzialnego pełnienia roli zawodowej tłumacza tekstów pisemnych i audiowizualnych, z uwzględnieniem zmieniających się potrzeb społecznych i rynkowych (K_K02, K_K03, K_K04)

S1_K09: brać czynny udział w procesie tłumaczenia na każdym jego etapie (K_K02, K_K04, K_K06)

S1_K10: myślenia i działania w sposób przedsiębiorczy w ramach prowadzonych projektów tłumaczeniowych, a także działalności indywidualnej na rynku tłumaczeniowym krajowym i międzynarodowym (K_K04)

Ocena ciągła (prace wykonywane w domu, prezentacja na temat odbiorców, aktywny udział w zajęciach, obecność) oraz praca zaliczeniowa.

Zaliczenie poprawkowe: identyczne jak w pierwszym terminie.

Skala ocen:
60% - 67% 3
68% - 75% 3+
76% - 83% 4
84% - 90% 4+
91% - 97% 5
98% - 100% 5!

Dopuszczalna liczba nieobecności: 2.

W przypadku większej liczby nieobecności student powinien zwrócić się do wykładowcy z prośbą o wyznaczenie formy zaliczenia materiału z zajęć. Jeśli nieobecności jest więcej niż 50%, stanowi to podstawę do niezaliczenia przedmiotu w świetle Regulaminu Studiów.

Źródła podstawowe:
Künstler, Izabela & Urszula Butkiewicz (2012) Napisy dla osób niesłyszących i słabosłyszących - zasady tworzenia. http:// USOSweb: Szczegóły przedmiotu: 3200-M1-NDN-D, w cyklu: , jednostka dawcy: , grupa przedm.: Strona 2 z 4 30.01.2026 11:57kulturabezbarier.org/container/Publikacja/Napisy%20dla%20nieslyszacych%20%20-%20zasady%20tworzenia%20-%202014.pdf

Neves, Joselia (2008) 10 fallacies about Subtitling for the d/Deaf and the hard of hearing. Journal of Specialised Translation. http:// www.jostrans.org/issue10/art_neves.php http://serwistlumacza.com/lektury/napisy-dla-nieslyszacych/

Szarkowska, A. (2020). Subtitling for the deaf and the hard of hearing. In Ł. Bogucki & M. Deckert (Eds.), Handbook of Audiovisual Translation and Media Accessibility: Palgrave.

Szarkowska, A., Laskowska, M. (2014). „Jakie powinny być napisy?” Raport z badania preferencji widzów dotyczących napisów telewizyjnych. Instytut Lingwistyki Stosowanej UW: Warszawa http://avt.ils.uw.edu.pl/files/2014/09/Wyniki-ankiety-o-napisach_Polska_FINAL.pdf

Źródła dodatkowe:
BBC Subtitle Guidelines (2017) http://bbc.github.io/subtitle-guidelines/

Downey, G. J. (2008). Closed captioning: subtitling, stenography, and the digital convergence of text with television. Baltimore: Johns Hopkins University Press.

Künstler, I. (2008). Napisy dla niesłyszących - problemy i wyzwania. Przekladaniec, 20, 115-124.

Matamala, A., & Orero, P. (2010). Listening to subtitles: subtitles for the deaf and hard of hearing. Bern: Peter Lang.

Neves, J. (2009). Interlingual subtitling for deaf and hard of hearing. In J. Díaz Cintas & G. Anderman (Eds.), Audiovisual translation. Language transfer on screen (pp. 151-169). Basingstoke: Palgrave Macmillan.

Neves, J. (2018). Subtitling for deaf and hard of hearing audiences. In L. Pérez-González (Ed.), The Routledge Handbook of Audiovisual Translation (pp. 82-95). Ofcom. (2005). Subtitling - an Issue of Speed? London: https://www.ofcom.org.uk/__data/assets/pdf_file/0018/16119/subt.pdf

Robson, G. D. (2004). The Closed Captioning Handbook. Burlington: Focal Press.

Romero-Fresco, P. (2018). Reception studies in live and pre-recorded subtitles for the deaf and hard of hearing. In E. Di Giovanni & Y. Gambier (Eds.), Reception Studies and Audiovisual Translation (pp. 199-223). Amsterdam/Philadelphia: John Benjamins.

Szarkowska, A., Krejtz, I., Kłyszejko, Z., & Wieczorek, A. (2011). Verbatim, standard, or edited? Reading patterns of different captioning styles among deaf, hard of hearing, and hearing viewers. American Annals of the Deaf, 156(4), 363-378.

Szarkowska, A., Żbikowska, J., & Krejtz, I. (2013). Subtitling for the deaf and hard of hearing in multilingual films. International Journal of Multilingualism, 10(3), 292-312. doi:10.1080/14790718.2013.766195

Zdenek, S. (2015). Reading Sounds: Closed-Captioned Media and Popular Culture. Chicago: University of Chicago Press.

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

• Strona przedmiotu 3200-M1-NDN-D w USOSweb