Tłumaczenie wspomagane komputerowo (CAT) języka C-japoński 3200-M1-1CATCJ
Celem zajęć jest poszerzenie wiedzy studentów w zakresie wybranych, stosowanych obecnie bezpłatnych oraz licencjonowanych programów wspomagających tłumaczenie pisemne (narzędzi CAT – przede wszystkim MemoQ i SDL Trados), ich architektury oraz poszczególnych komponentów, a także rozwijanie przez studentów umiejętności przekładowych z wykorzystaniem możliwości tych programów.
Dla (większej) części studentów kurs stanowi kontynuację podobnego kursu prowadzonego w ILS na studiach I stopnia (specjalizacja „Przekład i technologie tłumaczeniowe”). Materiałem ćwiczebnym są teksty (para)specjalistyczne nadające się do tłumaczenia wspomaganego komputerowo (głównie o tematyce technicznej i prawnej), cechujące się średnim i wysokim stopniem trudności tłumaczeniowej.
Kierunek tłumaczenia: C→A i (w mniejszym stopniu) A→C
Nakład pracy studenta:
30 godzin kontaktowych,
20 godz. – przygotowanie do zajęć,
5 godz. – przygotowanie do zaliczenia:
łącznie 55 godzin = 2 punkty ECTS
Główne treści nauczania:
0. Rys historyczny programów wspomagających tłumaczenie: powody ich stworzenia i główne etapy rozwoju
1. Metodologia pracy w oprogramowaniu CAT; możliwości i ograniczenia tych narzędzi oraz wpływ typu tekstu na efektywność pracy w CAT-ach.
2. Zapoznanie z interfejsami obu programów; działania przygotowawcze: korekta tekstów przetwarzanych automatycznie (programami OCR); tworzenie nowych projektów; import plików z tekstem źródłowym i ew. konwersja ich formatów.
2. Wpływ segmentacji na spójność przekładu – przydatność podglądu; środki ostrożności przy korzystaniu z podpowiedzi.
3. Architektura programów MemoQ i SDL Trados: opcje i ustawienia zaawansowane, personalizacja ustawień, główne skróty klawiszowe; (procentowe) stopnie dopasowania odpowiadających sobie segmentów.
4. Korzystanie z zasobów zewnętrznych – głównie słowników elektronicznych/internetowych, baz terminologicznych i korpusów równoległych – w narzędziach CAT.
5. Kontrola jakości w MemoQ i SDL Tradosie, opcje filtrowania, sposoby dokonywania korekty (weryfikacji).
6. Tworzenie glosariuszy (także z rozbudowaną strukturą hasła), ich eksport i import w programach CAT, wykorzystanie bazy SDL MultiTerm.
7. Alignment (dopasowanie tekstu źródłowego i docelowego) – na przykładzie tekstów o wysokim stopniu złożoności; tagowanie elementów tekstu.
8. Korzystanie z konkordancji (na przykładzie jw.).
9. Korzystanie z (wstępnego) tłumaczenia maszynowego – za i przeciw tej funkcji.
10. Normalizacja w odniesieniu do usług tłumaczeniowych: norma ISO 17100:2015; certyfikacja.
FORMY PRACY:
▪ przekład w programach CAT na zajęciach; przekład w domu w wyeksportowanym pliku w formacie dwukolumnowym rtf oraz ponowny import do projektu z kontrolą i zatwierdzeniem;
▪ przygotowanie słownictwa w domu, opracowanie glosariusza CAT-owego na zajęciach (indywidualnie lub w grupie), ćwiczenia z obsługi programów, dyskusja na temat gotowego przekładu.
METODY PRACY:
pokaz, praca indywidualna, praca w grupie, dyskusja
TEMATYKA I RODZAJE TEKSTÓW:
Teksty (para)specjalistyczne z różnych dziedzin, o średnim i wysokim poziomie trudności translacyjnej, nadające się do efektywnego tłumaczenia przy użyciu narzędzi CAT (w tym cenniki, specyfikacje techniczne, wymagania przetargowe, patenty, komunikaty urzędowe, biuletyny oraz inne dokumenty o powtarzalnych elementach treści).
WYMAGANIA NA ZALICZENIE:
1. obecność – dopuszczalne są 2 nieobecności (łącznie z usprawiedliwionymi); student zobowiązany jest uzupełnić we własnym zakresie materiał realizowany w programie CAT podczas jego nieobecności; z uwagi na specyfikę zajęć, w przypadku większej liczby nieobecności decyzja o zaliczeniu i jego ewentualnych warunkach pozostawiona jest prowadzącemu;
2. systematyczne i terminowe przygotowywanie w domu wskazanych zadań;
3. rzetelne wykonanie wskazanych zadań w czasie zajęć;
4. zaliczenie śródsemestralnych testów kontrolnych i/lub sprawdzianu końcowego.
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia
Założenia (opisowo)
Koordynatorzy przedmiotu
W cyklu 2026L: | W cyklu 2024L: | W cyklu 2025L: |
Efekty kształcenia
Po ukończeniu kursu student:
WIEDZA
ma wiedzę o tłumaczeniu pisemnym z zastosowaniem narzędzi CAT (K1_W01, K1_W02, K1_W07, K1_W11, K1_W12)
zna i rozumie podstawy warsztatu tłumacza pisemnego korzystającego z narzędzi CAT, zna strategie i techniki tłumaczeniowe stosowane w tłumaczeniu z zastosowaniem technologii CAT (rozumie ich specyfikę) (K1_U05, K1_U10, K1_U11, K1_U12, K1_U13)
ma podstawową wiedzę o współczesnych narzędziach CAT wspomagających tłumaczenie, zna ich zalety i ograniczenia (K1_W06, K1_W15)
zna zasady etyki profesjonalnej tłumacza pisemnego w kontekście korzystania z narzędzi CAT (K1_W09, K1_W13)
zna podstawowe zasady funkcjonowania tłumacza posługującego się narzędziami CAT w ramach różnych form przedsiębiorczości (freelance, biura tłumaczy itp.) (K1_W16)
UMIEJĘTNOŚCI
podczas tłumaczenia z zastosowaniem narzędzi CAT potrafi korzystać ze źródeł, słowników, tekstów paralelnych, dokonując adekwatnej oceny ich przydatności w poszukiwaniu ekwiwalentów przekładowych (K1_U01, K1_U02, K1_U05,K1_U06, K1_U08, K1_U10)
potrafi przeprowadzić analizę tekstu wyjściowego, określając najważniejsze problemy przekładowe typowe dla tłumaczenia z zastosowaniem narzędzi CAT (K1_U01, K1_U03, K1_U10)
potrafi dokonać spełniającego wymogi jakości profesjonalnej tłumaczenia pisemnego niespecjalistycznego tekstu z języka obcego na język polski oraz z polskiego na język obcy z zastosowaniem narzędzi CAT (K1_U03, K1_U05, K1_U06, K1_U07, K1_U08, K1_U09, K1_U10, K1_U12, K1_U13)
KOMPETENCJE SPOŁECZNIE
jest gotów zaplanować indywidualny projekt tłumaczeniowy wymagający zastosowania narzędzi CAT (K1_K02, K1_K03, K1_K04, K1_K07),
potrafi współdziałać w grupie oraz pracować na odległość z zastosowaniem narzędzi CAT (K1_K05, K1_K06, K1_K07)
wykonuje swoje zadania, stosując standardy etyki zawodowej tłumacza i dobre praktyki profesjonalne (K1_K06, K1_U07).
Kryteria oceniania
Metody i kryteria oceniania do głównego sylabusa i na poziomie grupy ćwiczeniowej
Ocena ciągła (podstawa: kontrola obecności, bieżące przygotowanie do zajęć, aktywność oraz przekłady wykonywane samodzielnie, na zajęciach i w domu), pisemne sprawdziany śródsemestralne i/lub końcowy sprawdzian pisemny. Każdy z ewentualnych wymogów musi zostać spełniony z osobna, dlatego nie określa się ich udziału w ocenie końcowej.
Szczegółowe wymagania oraz kryteria oceny określa każdy prowadzący zajęcia w konkretnym cyklu kształcenia.
Skala ocen:
poniżej 55% - 2 (ndst)
56% -65% - 3 (dst)
66%-70% - 3+ (dst+)
71%-80% - 4 (db)
81%-85% - 4+ (db +)
86%-99% - 5 (bdb)
100% - 5!
Dopuszczalna liczba nieobecności: 2 nieobecności na semestr.
Literatura
Choć zajęcia mają głównie charakter praktyczny, to zalecana jest lektura przynajmniej części poniższych pozycji (w nawiasach ostrokątnych podano ich dostępność w wybranych bibliotekach UW):
Bogucki, Łukasz (2009): Przekład wspomagany komputerowo. Warszawa: Wyd. Nauk. PWN
Bowker, Lynne (2008): Computer-Aided Translation Technology. A Practical Introduction. Ottawa: University of Ottawa Press
Cronin, Michael (2013): Translation in the Digital Age, London & New York: Routledge
Hejwowski, Krzysztof (2015): Iluzja przekładu. Przekładoznawstwo w ujęciu konstruktywnym. Katowice: Śląsk [szczególnie Rozdział II: „Proces tłumaczenia” i IX: „Błędy tłumaczeniowe”]
Kozłowska, Zofia; Szczęsny, Anna (2018): Tłumaczenie pisemne na język polski. Kompendium. Warszawa: Wyd. Nauk. PWN [zwłaszcza Rozdział I: „Podstawy tłumaczenia pisemnego”]
Olohan, Maeve (2016): Scientific and technical translation. London & New York: Routledge
Somers, Harold (ed.) (2000): Computers and Translation. A Translator’s Guide. Amsterdam & Philadelphia: John Benjamins
von Kleist, Simon (2013): „Quality assurance in computer-assisted technical translations”, Komunikacja Specjalistyczna, nr 6 (2013), s. 25-43; http://www.ks.uw.edu.pl/NUMER_6-2013.pdf
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: