Podstawy przekładu pisemnego języka B-niemiecki, poz.1 3200-L1-1PPPBN1
Podstawy przekładu pisemnego: warsztaty, 30 godz. Kierunek tłumaczenia: B–A.
Nakład pracy studenta:
- ćwiczenia: 30 godz.
- ćamodzielne przygotowanie do zajęć: ok. 30 godz.
Razem: ok. 60 godz., co odpowiada 2 punktom ECTS.
Celem zajęć jest zdobycie przez studentów podstawowych umiejętności z zakresu przekładu nieliterackich tekstów niespecjalistycznych w zakresie wyżej wymienionej tematyki.
GŁÓWNE TREŚCI NAUCZANIA:
1. Etapy tłumaczenia ze szczególnym uwzględnieniem produkcji i weryfikacji tekstu docelowego;
2. Podstawowe elementy warsztatu tłumacza (ocena przydatności informacji i zasady korzystania ze słowników, encyklopedii itp.; poszukiwanie informacji i ocena jej wartości; korzystanie z tekstów paralelnych i analogicznych);
3. Podstawowe techniki i strategie tłumaczenia (parafrazowanie, transformacje składniowe na poziomie zdania i akapitu, operowanie szykiem jako wykładnikiem struktury tematyczno-rematycznej oraz adekwatnymi środkami spójności);
4. Weryfikacja łączliwości, korzystanie z tekstów paralelnych i analogicznych, dostępnych korpusów, itd.;
5. Sposoby oddania w tłumaczeniu różnych rodzajów tekstów, rejestru, stylu i jego wykładników – ujęcie praktyczne;
6. Podstawowe problemy pragmatyki przekładu – definiowanie odbiorcy i jego potrzeb w odniesieniu do konkretnej sytuacji tłumaczeniowej;
7. Wybrane szczegółowe problemy polsko-obcojęzycznej konfrontacji przekładowej, np. leksyka bezekwiwalentowa, nazwy własne w języku A i B, formy grzecznościowe, transliteracja i transkrypcja, odmiana imion własnych, elementy trzeciego języka i trzeciej kultury w przekładzie.
8. Weryfikacja i korekta tekstów;
9. Wymogi edytorskie.
FORMY PRACY:
Przykładowo: samodzielne wykonanie przekładu (w domu, na zajęciach) i jego omówienie; praca z tekstem paralelnym lub analogicznym i innym materiałem źródłowym; identyfikacja i korekta błędów w pracach własnych; ćwiczenia zapobiegające interferencji, ćwiczenia mające na celu uzyskanie kohezji i koherencji tekstu; przygotowanie glosariusza; praca projektowa (zespołowa).
METODY PRACY:
praca indywidualna, praca w małych grupach, prezentacje i dyskusje.
TEMATYKA TEKSTÓW:
społeczno-ekonomiczna, kulturowa, krajoznawczo-geograficzna.
WYMAGANIA NA ZALICZENIE:
Obecność i zadowalająca praca na zajęciach, systematyczne przygotowywanie przekładów na zajęcia, terminowe wykonanie zadowalających przekładów wskazanych tekstów oraz innych zadań, w tym – przekładu semestralnego lub udział w pracy zespołowej; zaliczenie śródsemestralnych testów kontrolnych i sprawdzianu końcowego.
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia
Koordynatorzy przedmiotu
Efekty kształcenia
Wiedza
Po ukończeniu zajęć student/-ka:
- zna podstawową terminologię z zakresu językoznawstwa (w tym przekładoznawstwa) (K1_W02)
- zna i rozumie relacje między językami i ich rolę w kulturze (K1_W07)
- zna i rozumie podstawowe pojęcia i zasady z zakresu ochrony własności intelektualnej i prawa autorskiego (K1_W09)
- zna i rozumie zasady etyki zawodowej (K1_W13)
- ma wiedzę na temat projektowania ścieżki własnego rozwoju i awansu zawodowego (K1_W14)
- ma podstawową wiedzę o zasadach tworzenia i rozwoju różnych form przedsiębiorczości na rynku tłumaczeniowym (K1_W16)
- zna podstawowe rodzaje przekładu pisemnego, ma wiedzę o tłumaczeniu pisemnym jako procesie, zna i potrafi rozpoznać role tłumacza w akcie komunikacji (S1.1_W06)
- zna i rozumie podstawy warsztatu tłumacza pisemnego oraz zna główne techniki tłumaczeniowe (S1.1_W08)
- zna zasady etyki profesjonalnej tłumacza pisemnego (S1.1_W13)
- rozumie konieczność samokształcenia i pogłębiania wiedzy
translatorycznej oraz w dziedzinie najnowszych technologii tłumaczeniowych (S1.1_W14)
Umiejętności
Po ukończeniu zajęć student/-ka:
- zna w stopniu zaawansowanym zasady poprawnej polszczyzny i stosuje je w praktyce (K1_U08)
- potrafi korzystać ze źródeł (słowników, leksykonów, encyklopedii, tekstów paralelnych), dokonując adekwatnej oceny ich przydatności w poszukiwaniu ekwiwalentów przekładowych (S1.1_U03)
- potrafi przeprowadzić podstawową analizę tekstu wyjściowego, określając najważniejsze problemy przekładowe (S1.1_U04)
- potrafi dokonać spełniającego podstawowe wymogi jakości tłumaczenia pisemnego mało trudnego tekstu ze studiowanego
języka obcego na język polski i odwrotnie (S1.1_U05)
- potrafi trafnie określić zamierzonego odbiorcę przekładu i zastosować techniki tłumaczeniowe stosownie do jego potrzeb i wymagań zleceniodawcy (S1.1_U06)
- zna i stosuje w rozsądnym stopniu współczesne technologie informacyjne w tłumaczeniu i edycji tekstów (S1.1_U07)
- wykorzystuje dane korpusowe w poszukiwaniu odpowiedników i
sporządzaniu tłumaczenia pisemnego (S1.1_U09)
Kompetencje społeczne
Po ukończeniu zajęć student/-ka:
- jest gotów/-owa do myślenia i działania w sposób przedsiębiorczy w ramach projektów tłumaczeniowych (K1_K08)
Kryteria oceniania
Oceny z prac cząstkowych; ocena ciągła (podstawa: kontrola obecności, bieżące przygotowanie do zajęć i aktywność oraz wykonywane samodzielnie tłumaczenia pisemne, śródsemestralne pisemne testy kontrolne, końcowy sprawdzian pisemny, tłumaczenie semestralne). Każdy z ewentualnych wymogów musi zostać spełniony z osobna, dlatego nie określa się ich udziału w ocenie.
Kryteria oceny prac pisemnych:
99% – 100 – 5!
98% – 91% – 5
90% – 86% – 4,5
85% – 76% – 4
75% – 71% – 3,5
70% – 60% – 3
poniżej – 2 (nzal).
Dopuszczalne dwie nieobecności (w przypadku przekroczenia dopuszczalnego limitu dwóch nieobecności student powinien zwrócić się do wykładowcy z prośbą o wyznaczenie formy zaliczenia materiału z zajęć; jeśli nieobecności jest więcej niż 50%, stanowi to podstawę do niezaliczenia przedmiotu w świetle Regulaminu Studiów).
Zaliczenie poprawkowe odbywa się na tych samych zasadach, co zaliczenie w pierwszym terminie, chyba że nie jest to możliwe lub prowadzący w sylabusie zajęć dla grupy zajęciowej określi inne warunki.
Literatura
Słowniki jedno-, dwu- i wielojęzyczne; ogólnojęzykowe i specjalistyczne; papierowe i elektroniczne (w tym słowniki internetowe, np. Online-Duden, DWDS; PONS, Langenscheidt Online, Translatica; SJP PWN); korpusy językowe (pojedyncze i paralelne, np. Leipziger Korpus-Sammlung – corpora.uni-leipzig.de; Linguee, Glosbe); glosariusze i bazy terminologiczne (np. IATE); leksykony i encyklopedie; teksty paralelne i analogiczne.
Słowniki jedno- i dwujęzyczne:
- Budzowski A. (2004): Niemieckie idiomy i zwroty potoczne. Warszawa: Wyd. Euro-Edukacja.
- Chodera J., Kubica S., Bzdęga A. (2007): Podręczny słownik niemiecko-polski. Wyd. XIX. Warszawa: Wiedza Powszechna.
- Czochralski J., Ludwig K.-D., [Kramer U.] (2010): 5000 idiomów niemieckich. Wyd. III. Warszawa: Wyd. „Wiedza Powszechna”.
- Herzog A., Michel A., Riedel H. (1986): Deutsche idiomatische Wendungen für Ausländer. Eine Auswahl mit Beispielen. Leipzig: Verlag Enzyklopädie.
- Janus D. [et al.] (red.) (2007): Wielki słownik niemiecko-polski PONS. Poznań: Wyd. LektorKlett.
- Kunkel-Razum K., Scholze-Stubenrecht W., Wermke M. (Hrsg.) (2010): Duden. Deutsches Universalwörterbuch. 6., überarb. und erw. Aufl. Mannheim [etc.]: Dudenverlag.
- Wiktorowicz J., Frączek A. (red.) (2010): Wielki słownik niemiecko-polski. Warszawa: Wyd. Nauk. PWN.
- Ziebart H., Wójcik A. (2010): PONS Phraseologisches Wörterbuch Deutsch-Polnisch / Słownik frazeologiczny niemiecko-polski. Stuttgart: PONS GmbH.
Pozycje językoznawcze (gramatyczne):
Eisenberg P. [et al.] (red.) (1998): Duden : Grammatik der deutschen Gegenwartssprache. 6., neu bearb. Aufl. Mannheim [etc.]: Dudenverlag.
Engel U., Rytel-Kuc D. (red.) (2000): Deutsch-polnische kontrastive Grammatik. Bde. 1-2. Warszawa: Wyd. Nauk. PWN.
Fleischer W., Barz I. (1995): Wortbildung der deutschen Gegenwartssprache. Tübingen: Max Niemeyer Verlag.
Meil K., Arndt M. (1990): ABC der starken Verben. 8. Aufl. Ismaning: Max Hueber Verlag.
Pozycje przekładoznawcze:
- Hejwowski K. (2004): Kognitywno-komunikacyjna teoria przekładu. Warszawa: Wyd. Nauk. PWN.
- Hejwowski K. (red.) (2005): Kulturowe i językowe źródła nieprzekładalności. Olecko: Wszechnica Mazurska.
- Hejwowski K. (2015): Iluzja przekładu. Przekładoznawstwo w ujęciu konstruktywnym. Katowice: Śląsk.
- Kautz U. (2002): Handbuch Didaktik des Übersetzens und Dolmetschens. München: Iudicium.
- Kozłowska Z., Szczęsny A. (2018): Tłumaczenie pisemne na język polski. Kompendium. Warszawa: Wyd. Nauk. PWN.
- Lipiński K. (2004): Mity przekładoznawstwa. Kraków: Egis.
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: