|
W cyklu 2025Z:
1. Czy Kapela Rorantystów powstała z powodów klimatycznych? Kultura muzyczna i jej nieoczywiste konteksty
Źródła:
- fragmenty zapisów kronikarskich dotyczących suszy w roku 1540 (materiały podane na zajęciach)
- akt fundacyjny Kapeli Rorantystów
https://pbc.gda.pl/dlibra/publication/1436/edition/4617/content (od s. 50 skanu)
Literatura:
(proszę o przeczytanie przed zajęciami co najmniej dwóch artykułów z poniższej listy; gdyby mieli Państwo kłopoty z dostępem do któregokolwiek tekstu, proszę o wiadomość)
Christian Pfister, The ‘Black Swan’ of 1540: Aspects of a
European Megadrought, w: Climate Change and Cultural
Transition in Europe, red. Claus Leggewie, Franz
Mauelshagen, Brill: Leiden – Boston 2018, s. 156–194
Rüdiger Glaser (et al.), Seasonal Temperature and
Precipitation Fluctuations in selected parts of Europe during
the Sixteenth Century, „Climatic Change” 43 (1999), s.
169–200
Jacques Viret, L’introït grégorien ‘Rorate’. La fonction
rituelle et son dépassement, „Cahiers d’ethnomusicologie” 5
(1992), s. 97–110
Karolina Targosz, Mauzoleum Zygmuntowskie, Kapela
Rorantystów i renesansowa „muzykologia” krakowska,
„Studia Waweliana” 13 (2007), s. 91–104
Karolina Targosz, The Sigismund Chapel as a Neo-Platonic
Model of the Universe, „Polish Art Studies” 8 (1987), s.
13–30
Elżbieta Zwolińska, Zwischen Tradition und Novität:
Konzept und Repertoire der königlichen Rorantistenkapelle
an der Kathedrale zu Kraków, w: Atti del XIV Congresso
della Società internazionale di musicologia: trasmissione e
recezione delle forme di cultura musicale, Bologna, 27
agosto – 1. settembre 1987, Ferrara – Parma, 30 agosto
1987, t. 3, Torino: EDT 1990, s. 723–727
2. Muzyka w muzeum (zajęcia w Galerii Sztuki
Średniowiecznej Muzeum Narodowego w Warszawie)
Literatura:
Z badań nad ikonografią muzyczną do 1800: źródła,
problemy, interpretacje, red. Paweł Gancarczyk, Warszawa:
Stowarzyszenie Liber Pro Arte, Instytut Sztuki PAN 2012
(do przejrzenia wstęp oraz artykuły Benjamina Vogla i
Grzegorza Kubiesa)
3. Muzyka na mapie. Recepcja druków muzycznych a
historia kultury
Źródła:
Melodiae na Psalterz Polski przez Mikolaia Gomólke
uczynione, Kraków: Drukarnia Łazarzowa 1580
Psalterz Dawidow przekładania Iana Kochanowskiego,
Kraków: Drukarnia Łazarzowa [różne wydania z lat 80. XVI
wieku]
Mikołaj Zieleński, Offertoria | Communiones totius anni…,
Venezia: Giacomo Vincenti 1611
Literatura:
Répertoire International des Sources Musicales (RISM):
https://opac.rism.info/,
Printed Sacred Music Online: http://www.printed-sacred-
music.org/
Paweł Gancarczyk, Muzyka wobec rewolucji druku:
przemiany w kulturze muzycznej XVI wieku, Toruń:
Wydawnictwo Naukowe UMK 2011
Maria Przywecka-Samecka, Dzieje drukarstwa muzycznego
w Polsce do końca XVIII wieku, Wrocław: Wydawnictwo
Uniwersytetu Wrocławskiego 1993
Italian music in Central-Eastern Europe: around Mikołaj
Zieleński’s Offertoria and Communiones (1611), red.
Tomasz Jeż, Barbara Przybyszewska-Jarmińska, Marina
Toffetti, Venezia: Fondazione Levi 1611 (do przejrzenia
rozdziały autorstwa Marca Bizzariniego, Agnieszki
Leszczyńskiej, Elżbiety Zwolińskiej, Luigiego Collarile)
4. Muzyka braci czeskich i kalwinistów w
Rzeczypospolitej: założenia ideowe, recepcja wzorców,
repertuar
Źródła:
Piesně Chwal Božskych / Pisné Duchownj Ewangelitské…,
Szamotuły: Aleksander Augezdecki 1561
Les Pseaumes mis en rime françoise, par Clement Marot et
Theodore de Beze. Mis en musique a quatre parties par
Claude Goudimel, [Genève]: Héritiers de François Jaquy
1565
Les CL Pseaumes de David, mis en rime françoise par
Clément Marot et Théodore de Bèze, avec une brieve
introduction de musique pour apprendre aisement à chanter
lesdits Pseaumes, [Genève]: Pierre Valette 1604
Psalmy Dawidowe, przekładania x. Macieia Rybinskiego, na
melodye psalmow francuskich urobione, [Raków] 1605 (i
wznowienia)
Literatura:
- wybrana literatura nt. braci czeskich w Polsce, np. Dariusz
Rott, Bracia czescy w dawnej Polsce: działalność literacka,
teksty, recepcja, Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu
Śląskiego 2002
- Chiara Bertoglio, Reforming Music, Berlin – Boston: De
Gruyter 2017, rozdział 6: Music in the Evangelical
Churches: Calvin (s. 298–332)
5. Muzyka w dawnej Polsce Rzeczypospolitej: pieśni w
języku litewskim, łotewskim, ukraińskim
Źródła/literatura:
- Sigismundus Lauxmin (1596–1670). Ars et praxis musica,
Graduale pro exercitatione studentium, Antiphonale ad
psalmos, ed. Jūratė Trilupaitienė, Warszawa: Wydawnictwo
Naukowe Sub Lupa 2016
- Saliamonas Mozerka Slavočinskis, Giesmes tikieimuy
katholickam pridarancias, Vilnius 1646
- Georgius Elger (1585–1672), Geistliche Catholische
Gesänge… (Braunsberg 1621), ed. facs.: Māra Grudule,
Justyna Prusinowska, Mateusz Solarz, Warszawa:
Wydawnictwo Naukowe Sub Lupa 2018
- Nicolaus Dylecki (ca. 1630–1690). Vesperae et Liturgia
Divina Joannis Chrysostomi, ed. Irina Gierasimowa,
Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Sub Lupa 2019
- wybrane pieśni do tekstów Symeona Połockiego, Teofana
Prokopowycza
- Ryszard Łużny, Psałterz rymowany Symeona Połockiego
a Psałterz Dawidów Jana Kochanowskiego, „Slavia
Orientalis” 15/1 (1966), s. 3–27
6. Między tradycją ustną a zapisem: polskojęzyczny
repertuar śląskich ewangelików w tabulaturze Bohn 101
i kancjonale Jakuba Retticha
Źródła:
- [Tabulatura Samuela Butschky’ego], D-B Slg Bohn 101
- Pieśni co Przednieysze z Kancyonała wielkiego
Toruńskiego wybrane, a w tey mnieyszey formie dla
nabożeństwa, y zboru Krześciańskiemu ku potrzebie
wydane. Tym są przydane 33. Psalmy Jana
Kochanowskiego, z zwyczainemi notami wydrukowane,
Brzeg: Krzysztof Tschorn 1670
Literatura:
- „Dla Polaków mieszkających wśród nas”: Samuel
Butschky i rękopis Bohn Mus. Ms. 101 a życie muzyczne
polskiej parafii luterańskiej w początkach XVII wieku, w:
Tradycje śląskiej kultury muzycznej, t. 14, cz. 1, red. Anna
Granat-Janki, Wrocław 2017, s. 89–100
- Aleksander Rombowski, Jakub Rettich, nieznany wydawca
pierwszego kancjonału śląskiego, „Zaranie Śląskie” 24/2
(1961), s. 472–481
- Tomasz Jeż, Muzyczne opracowania psalmów w
tabulaturze z Biblioteki Miejskiej we Wrocławiu (sygn. 101),
w: Muzykologia u progu trzeciego tysiąclecia. Teoria i
praktyka, red. Ludwik Bielawski, J. Katarzyna Dadak-
Kozicka, Agnieszka Leszczyńska, Warszawa 2000, s.
61–73
7. Odkrywając autora: monogramista M.M. / Marcin
Mielczewski
Źródła:
Marcin Mielczewski, różne edycje nutowe w ramach opera
omnia, Instytut Sztuki PAN
Literatura:
Barbara Przybyszewska-Jarmińska, Marcin Mielczewski –
Opera omnia. Katalog tematyczny utworów, Warszawa:
Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk 2013
Barbara Przybyszewska-Jarmińska, Odpisy oraz
opracowania kompozycji Marcina Mielczewskiego i innych
muzyków polskich Wazów w siedemnastowiecznej kolekcji
muzykaliów kościoła św. Marii Magdaleny we Wrocławiu,
„Muzyka” 51/1–2 (2006), s. 117–146
8. Odkrywając proweniencję: rękopis PL-SA L 1643 z
polichóralnym repertuarem klasztornym
Źródła:
PL-SA L 1643 (osiem rękopiśmiennych ksiąg głosowych)
Literatura:
Magdalena Walter-Mazur, Figurą i fraktem. Kultura
muzyczna polskich benedyktynek w XVII i XVIII wieku,
Poznań: Wydawnictwo Poznańskiego Towarzystwa
Przyjaciół Nauk 2014
9. Muzyka popularna dawnej Rzeczypospolitej? Źródła,
rekonstrukcje, współczesne kontrafaktury i historyczne
wykonawstwo
źródła i literatura zostaną podane na zajęciach
10. Muzyka w przestrzeni miejskiej (zajęcia odbędą się w
miarę możliwości w formie jednodniowego wyjazdu do
Gdańska)
wskazówki bibliograficzne zostaną podane na zajęciach |
W cyklu 2026Z:
Literatura (wybór):
Marek Bebak, Franciszek Lilius. Życie i twórczość na tle epoki, Kraków 2018
Tomasz Jasiński, Missa pulcherrima ad instar Praesestini i pieśń O Ross schoene Ross, Staropolszczyzna muzyczna, Warszawa 1998
Tomasz Jasiński, Msze „łowickie” w nowej perspektywie badawczej w: Marcin Mielczewski. Studia, red. Z. Szweykowski, Kraków 1999
Maciej Jochymczyk, Pietas et musica. Damian Stachowicz SchP. Życie i twórczość w kontekście epoki, Kraków 2009
Władysław Malinowski, Polifonia Mikołaja Zieleńskiego, Kraków 1981
Mirosław Perz, Mikołaj Gomółka: monografia, Kraków 1981
Danuta Popinigis, Muzyka Andrzeja Hakenbergera, Gdańsk 1997
Marcin Józef Żebrowski (XVIII w.). Kompozytor i muzyk kapeli jasnogórskiej, Remigiusz Pośpiech, red., Uniwersytet Opolski – Wydział Teologiczny, Opole 2013
Barbara Przybyszewska-Jarmińska, Muzyka pod patronatem polskich Wazów. Marcin Mielczewski. Warszawa 2011
Zygmunt M. Szweykowski, red., Grzegorz Gerwazy Gorczycki studia I, Katalog tematyczny, Kraków 1986
Zygmunt M. Szweykowski, red., Grzegorz Gerwazy Gorczycki studia II, Kraków 1990
Ryszard J. Wieczorek, Michał Wysocki, Lamentationes Wacława z Szamotuł: fragmenty brakujących głosów odnalezione w Gnieźnie, Muzyka 2017/2 |