Instrumentologia 3106-1INSTR-F
Zajęcia poświęcone są podstawowym pracom w literaturze instrumentologicznej z zakresu historii instrumentów, badań nad określonym instrumentarium etnicznym lub regionalnym, monografii poszczególnych rodzajów instrumentów.
Proponowane bloki tematyczne:
1. Typologie i klasyfikacje instrumentów w rozwoju historycznym
2. Ikonografia instrumentów muzycznych
3. Symbolika i społeczne role instrumentów muzycznych
4. Przemiany instrumentarium, rozwarstwienie społeczne a instrumentarium muzyczne
5. Profesjonalizacja w wytwórczości instrumentów, współczesne innowacje w budowie instrumentów i praktyce gry
6. Rekonstrukcje i konstrukcje: instrumenty odtworzone oraz nowopowstałe
Uwzględniane są instrumenty europejskie jak i pozaeuropejskie, omawiana metodyka opisu instrumentu (terminologia, ergologia, materiał, kolejność budowy, skala dźwiękowa, repertuar, historia, rozprzestrzenienie geograficzne), składy zespołów instrumentalnych i muzyka instrumentalna.
|
W cyklu 2025Z:
Zajęcia odbywają się w formie hybrydowej: 30 godzin zajęć w sali + 15 godzin w terenie (wyjścia do muzeów, pracowni lutniczych, odwiedziny prywatnych kolekcjonerów instrumentów). Wyjścia będą proponowane oraz uzgadnianie na bieżąco, w zależności od możliwości członków grupy. W trakcie zajęć przewidziane są spotkania z instrumentalistami i instrumentalistkami. W ramach zajęć proponowane jest holistyczne spojrzenie na instrument muzyczny. Zajęcia będą poświęcone różnym instrumentom muzycznym, a nie wyłącznie instrumentom orkiestry symfonicznej. Uwzględnione zostaną możliwie szerokie aspekty funkcjonowania instrumentu w poszczególnych epokach oraz kulturach. |
W cyklu 2026Z:
Wykład poświęcony jest instrumentom muzycznym: ich dziejom, bogactwu ich zróżnicowania, sposobów konstrukcji i użytkowania. Obejmuje także przegląd różnych metod klasyfikacji oraz wgląd w historię powstawania ogólnych systematyk. Główne zagadnienia: 1. Najstarsze znane instrumenty muzyczne i narzędzia dźwiękowe. 2. Kryteria klasyfikacji instrumentów - zróżnicowania kulturowe. 3. Kwestia ogólnej systematyki instrumentów muzycznych w dziejach nauki europejskiej przełomu XIX i XX w. (w tym - zainteresowania naukowe autorów głównych koncepcji, m.in. Victora-Charlesa Mahillona, Curta Sachsa, Ericha von Hornbostla). 4. Struktura systematyki instrumentów Sachsa-Hornbostla (z omówieniem przykładów poszczególnych jej elementów) i jej zalety jako systemu otwartego (w tym - przykład systematyki regionalnej). 5. Muzyk i jego instrument (w tym - przykłady silnej więzi emocjonalnej, przykłady utożsamienia kształtowanego tradycją). Wykład ilustrowany przykładami dźwiękowymi i obrazami. |
Koordynatorzy przedmiotu
W cyklu 2026Z: | W cyklu 2025Z: |
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia
Ogólnie: w sali i w terenie | W cyklu 2025Z: w sali i w terenie | W cyklu 2026Z: w sali |
Założenia (opisowo)
Efekty kształcenia
Umiejętność rozpoznawania i klasyfikowania instrumentów muzycznych według przyjętego na świecie systemu Sachsa i Hornbostla. Rozumienie instrumentów jako integralnej części historii kultury muzycznej. Poznanie instrumentów pochodzących z różnych kręgów kulturowych.
Kryteria oceniania
Prezentacja na zajęciach bądź praca pisemna na temat wybranego zagadnienia; kryteria: wyczerpanie zagadnienia, przejrzystość prezentacji, przejawy samodzielnego myślenia w pracy pisemnej.
UWAGA: w roku akademickim 2026-2027 zajęcia mają charakter wykładu. Zaliczenie na podstawie obecności i wyników kolokwium pisemnego, obejmującego materiał z wykładów oraz wskazanych lektur obowiązkowych.
Praktyki zawodowe
wizyta w wybranej polskiej placówce muzealnej gromadzącej instrumenty muzyczne i/lub w warsztacie lutniczym.
Literatura
Curt Sachs: Historia instrumentów muzycznych;
W. Kamiński: Instrumenty muzyczne na ziemiach polskich;
E. Stockmann, E. Emsheimer: Handbuch der europaeischen Volksmusikinstrumente;
Adam Czech: Ordynaci i trędowaci. Społeczne role instrumentów muzycznych; liczne artykuły poświęcone instrumentom muzycznym rozproszone w wydawnictwach periodycznych i zbiorowych.
|
W cyklu 2026Z:
Literatura pomocnicza i lektury obowiązkowe zostaną podane na początku semestru. |
Uwagi
|
W cyklu 2026Z:
W roku akademickim 2026-2027 zajęcia mają charakter wykładu. Zaliczenie na podstawie obecności i wyników kolokwium pisemnego, obejmującego materiał z wykładów oraz wskazanych lektur obowiązkowych. |