Sztuka abstrakcyjna – formy i znaczenia 3105-SZA-K
Metoda prowadzenia zajęć:
konwersatorium / praca z tekstem / praca w grupie /
Zajęcia prowadzone są poprzez prezentację oraz interpretację wybranych zjawisk artystycznych. Szczególny nacisk, zgodnie z regułą abstrahowania, położony jest na pojedynczym wymiarze dzieła, które zyskuje różną warstwę interpretacyjną, od biografii artystycznej, poprzez analizę komparatystyczną, aż do interpretowania dzieła jako formy znaczącej w kulturowym dyskursie. Zajęcia zarówno mają formę dyskusji nad wybranymi tekstami i programami artystycznymi, jak również samodzielnej interpretacje skupionej na wybranym temacie artystycznym. Swoją chronologią obejmują szeroki obszar zjawisk – od rozpowszechnionej zaraz po wojnie formuły informel (w wymiarze egzystencjalnym i symbolicznym), poprzez formy minimalizmu i environmentu, aż po współczesne manifestacje malarstwa abstrakcyjnego ulokowane pomiędzy globalnym formatowaniem a specyficznością. Wykorzystują zarówno semiologiczną analizę obrazu, jak i fenomenologiczną teorię percepcji. Konwersatorium ma za zadanie przedstawić przerywaną linię rozwoju sztuki abstrakcyjnej w XX wieku, akcentując zmienne uwarunkowania artystyczne, instytucjonalne, społeczne.
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
Efekty uczenia się
Po ukończeniu kursu osoby studiujące:
Znają i rozumieją:
K_W04 – szczegółowe zagadnienia z zakresu historii sztuki w ujęciu chronologicznym, tematycznym i problemowym, w zakresie najważniejszych stylów artystycznych, kierunków, ruchów, tendencji, środowisk, epok historyczno-artystycznych
Potrafią:
K_U04 – wykorzystywać posiadaną wiedzę w zakresie rozpoznawania różnych rodzajów obiektów sztuki (pod względem techniki, typologii, chronologii, stylistyki, genezy, atrybucji) oraz przeprowadzenia ich krytycznej analizy i interpretacji z zastosowaniem typowych metod, w celu określenia ich znaczeń, oddziaływania społecznego i miejsca w procesie historyczno-kulturowym
K_U07 – komunikować się z otoczeniem z wykorzystaniem specjalistycznej terminologii, poglądów różnych badaczy historii sztuki i historii kultury
K_U11 – planować i organizować pracę indywidualną oraz w zespole (także o charakterze interdyscyplinarnym)
Są gotowe do:
K_K01 – krytycznej oceny posiadanej wiedzy i odbieranych treści, dostępnych poprzez wszystkie kanały wykorzystywane w naukach o sztuce
K_K02 – uznawania znaczenia wiedzy we właściwym określeniu priorytetów służących realizacji zadań, sformułowanych problemowo przez siebie i innych, w tym ekspertów
Kryteria oceniania
Forma zaliczenia:
referat, prezentacja, praca pisemna.
Praca uczestników zajęć musi być wynikiem wyłącznie ich własnej aktywności intelektualnej, opartej na analizie dzieł, źródeł i literaturze przedmiotu wskazanej w sylabusie lub samodzielnie wyszukanej w bibliotekach, archiwach i cyfrowych repozytoriach.
Literatura
Brogowski L., Powidoki i po… Unizm i „Teoria widzenia” Władysława Strzemińskiego, Gdańsk 2001.
Brogowski L., Ad Reinhardt. Peinture moderne et responsabilité esthétique, Chatou, Édition de la transparence, 2011.
Clark T. J., Farewell to an Idea: Episodes from a History of Modernism, New Haven-London 2001.
Formless. A User’s Guide, ed Yve-Alain Bois, Rosalind E. Krauss, Zone Books, New York 1997.
Kowalska B., Twórcy – postawy. Artyści mojej galerii, Kraków 1981.
Juszkiewicz P. Cień modernizmu, Poznań 2013.
Kandinsky's Universe. Geometric Abstractions in the 20th Century, ed. O. Westheider, M. Philipp, N. Santorius, An exhibition catalog, Museum Barberini, Potsdam 2025.
Kandinsky, O duchowości w sztuce, przekład: Stanisław Fijałkowski, Wydawnictwo rewizje 2023.
Lachowski M., Awangarda wobec instytucji. O sposobach prezentacji sztuki w PRL-u, Lublin 2006.
Ludwiński J., Epoka błękitu [antologia tekstów], Kraków 2003.
Majewski P., Malarstwo materii w Polsce jako formuła „nowoczesności”, Lublin 2006.
Malewicz K., Świat bezprzedmiotowy, tłum. S. Fijalkowski, Gdańsk 2006.
Markowska A., Komedia sublimacji. Granica współczesności a etos realności w sztuce amerykańskiej, Warszaw 2010.
Markowska A., Dwa przełomy. Sztuka polska po 1955 i 1989 roku, Toruń 2012.
R. Morris, Uwagi o rzeźbie. Teksty, red. Susanne Titz, Clemens Krummel, Katarzyna Słoboda, Łódź 2010.
Od awangardy do postmodernizmu, red. G. Dziamski, Warszawa 1997.
P. Piotrowski, Metafizyka obrazu. O teorii sztuki i postawie artystycznej Stanisława Ignacego Witkiewicza, Poznań, 1985
Piotrowski P., Awangarda w cieniu Jałty. Sztuka Europy Środkowo-Wschodniej w latach 1945-1989, Poznań 2005.
Turowski A., Między sztuką a komuną. Teksty awangardy rosyjskiej 1910-1932, Kraków 1998
Turowski A., Abstrakcja umarła-niech żyje abstrakcja, Atlas Sztuki, Łódź 2012.