Iter Romanum. Rzym w kulturze polskiej 3105-RZWKP-WE
Charakterystyka podróżopisarstwa – w średniowieczu i w czasach nowożytnych; intensyfikacja podróży, nowe motywacje.
Źródła do dziejów podróży: wytworzone przez peregrynantów (diariusze, korespondencja, instrukcje, sprawozdania dyplomatyczne) oraz „zewnętrzne” (zapiski kupców i oberżystów, rachunki; albumy studentów; sztambuchy, nagrobki).
Staropolska moda edukacyjna – Rzym w kontekście uniwersyteckim (Bolonia/Padwa).
Dyplomacja – Jan Ocieski, Jerzy z Tyczyna, Stanisław Reszka. Stanisław Miński (Sposób odprawowanie poselstwa); wjazdy Jerzego Ossolińskiego i Michała Kazimierza Radziwiłła (poselstwa obediencyjne, „dwór Rzymski” – trudności, ceremoniał, relacje dyplomatyczne i prywatne, ikonografia).
Rzym na trasie Grand Tour alla polacca (Maciej Rywocki, Jakub Sobieski, Bartłomiej Nataniel Wąsowski, Teodor Billewicz, Jan Kossowicz, Krzysztof Zawisza); stereotypy i wyobrażenia, reagowanie na krajobraz, na ludzi, na sztukę, na zabytki).
Pierwsze przewodniki po Italii (Andrzej Wargocki, O Rzymie pogańskim i chrześcijańskim, 1610; Delicyje ziemie włoskiey 1665).
Rzym w itinerariach intelektualistów – pisarzy, artystów, uczonych (przykładowo: August Moszyński, Dziennik podróży do Francji i Włoch; Johann Wolfgang von Goethe, Podróż włoska (Italienische Reise, 1816–1817); Michał Wiszniewski, Podróż do Włoch, Sycylii i Malty; Ferdinand Gregorovius, Wędrówki po Włoszech (1856–1877); Paweł Muratow, Obrazy Włoch (1911); a także Karel Capek, Listy z podróży (lata 20-te XX w.); Predrag Matvejevic, Brewiarz śródziemnomorski oraz Inna Wenecja).
- Rzym w twórczości literackiej:
Romantycy i pozytywiści:
Mickiewicz, Słowacki; Krasiński; Sienkiewicz, Konopnicka, Lenartowicz, Żeromski;
Współczesne konfrontacje:
Jarosława Iwaszkiewicza (Nowele włoskie, 1947; Śpiewnik włoski, 1974), Jana Parandowskiego (Mój Rzym, 1959; Godzina śródziemnomorska,1949); Zbigniewa Herberta (Barbarzyńca w ogrodzie, 1962); Wojciecha Karpińskiego (Pamięć Włoch, 1982) i Jarosława Mikołajewskiego (Rzymska komedia, 2012).
Spotkania mają charakter konwersatoryjny, a tematyka realnie omawiana będzie oczywiście wyborem z powyższego.
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
Efekty uczenia się
Po ukończeniu kursu student/ka zna i rozumie:
K2_W03 – kluczowe fakty, obiekty i zjawiska, stanowiące pogłębioną wiedzę o wszechstronnym i ogólnym charakterze z zakresu nauk o sztuce, w tym wykazuje pogłębioną znajomość i świadomość znaczenia Rzymu w kulturze polskiej, od epoki staropolskiej poczynając, aż po czasy bliskie współczesności.
Po ukończeniu kursu student/ka potrafi:
K2_U01 – wyszukiwać, analizować, oceniać, selekcjonować i integrować informacje z zakresu historii sztuki z wykorzystaniem różnych źródeł oraz formułować na tej podstawie krytyczne sądy.
K2_U02 – wykorzystywać wiedzę i umiejętności badawcze, obejmujące analizę prac innych autorów, syntezę różnych idei i poglądów, dobór metod i konstruowanie narzędzi badawczych, opracowanie i prezentację wyników, pozwalające na oryginalne rozwiązywanie złożonych problemów w zakresie dziedzin nauki i dyscyplin naukowych właściwych dla historii sztuki, również w kontekście relacji między tradycją rzymską a polskim dziedzictwem kulturowym.
K2_U13 – samodzielnie zdobywać wiedzę i poszerzać umiejętności badawcze oraz podejmować autonomiczne działania zmierzające do rozwijania zdolności i kierowania własną karierą zawodową.
Po ukończeniu kursu student/ka jest gotów/owa do:
K2_K01 – krytycznej oceny posiadanej wiedzy i odbieranych treści, uznawania znaczenia wiedzy w rozwiązywaniu problemów poznawczych i praktycznych oraz zasięgania opinii ekspertów w przypadku trudności z samodzielnym rozwiązywaniem problemu.
Kryteria oceniania
Forma zaliczenia:
Referat z prezentacją multimedialną dotyczący wspólnie wybranych tematów. Podstawowym warunkiem zaliczenia jest aktywny udział w zajęciach.
Kryteria oceniania:
Aktywność na zajęciach (50%) – bieżące przygotowanie do zajęć, udział w dyskusjach, oceniana na bieżąco przez prowadzącego.
Referat z prezentacją multimedialną (50%) na temat uzgodniony z prowadzącym. Kryteria: poprawność merytoryczna, dobór źródeł, opracowań i materiału wizualnego, umiejętność syntezy materiału.
Literatura
Fragmenty wybranych diariuszy podróży.
Ogólne wskazówki bibliograficzne:
Peter Burke Kultura i społeczeństwo w renesansowych Włoszech; Alojzy Sajkowski, Włoskie przygody Polaków, Warszawa 1973; Mieczysław Brahmer, Powinowactwa polsko-włoskie, Warszawa 1980; Janusz St. Pasierb, Michał Janocha, Polonica artystyczne w zbiorach watykańskich, Warszawa 2000; Andrzej Litwornia, W Rzymie zwyciężonym Rzym niezwyciężony. Spory o Wieczne Miasto (1575-1630); tegoż, Rzym Mickiewicza. Poeta nad Tybrem 1829-1831). Olaf Kwapis, Do Rzymu! Sztuka i Wielkie Jubileusze (1300-1575), Grand Tour – narodziny kolekcji Stanisława Kostki Potockiego; Ryszard Przybylski, Et in arcadia ego. Esej o tęsknotach poetów;