Klasycyzm w niderlandzkiej architekturze XVII wieku oraz jego oddziaływanie 3105-KNA-SP
W latach dwudziestych XVII wieku w północnych Niderlandach niektórzy architekci zaczęli postulować dokładne powtarzanie klasycznych porządków. W poszukiwaniu „prawdziwej architektury” zwrócono się w stronę traktatu Witruwiusza, a także obszerniejszych i łatwiej dostępnych tekstów Serlia, Palladia i nowopowstałego dzieła Scamozziego. Zjawisko to zbiegło się ze wzmożonym zainteresowaniem w Niderlandach pozostałościami antycznymi i utrwalone zostało przez teoretyków i humanistów takich jak Carel van Mander, Constantijn Huygens czy Peter Paul Rubens.
Podczas zajęć omówione zostaną czynniki kształtujące architekturę klasycystyczną w siedemnastowiecznych Niderlandach. Analiza tekstów źródłowych pozwoli rozpoznać podstawy i najważniejsze cechy nowej architektury, a także lepiej zrozumieć realia, w jakich funkcjonowali projektanci i zleceniodawcy. Omówione zostaną wybrane dzieła najważniejszych przedstawicieli holenderskiego klasycyzmu, takich jak Jacob van Campen, Salomon de Bray, Pieter Post i Philips Vingboons. Przedstawione zostaną podobieństwa i różnice zachodzące w architekturze siedemnastowiecznych Niderlandów Hiszpańskich i Republiki Zjednoczonych Prowincji. Osobną część zajęć stanowić będą rozważania na temat „eksportu” niderlandzkiej architektury, ze szczególnym uwzględnieniem Europy Środkowej – twórczości Tilmana van Gameren i Cornelisa Ryckwaerta - jak również pozaeuropejskich przykładów kolonialnej architektury czerpiących tradycji antycznej.
Metody prowadzenia zajęć:
konwersatorium / praca z tekstem / praca w grupie / dyskusja
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
Efekty uczenia się
Efekty uczenia się
Po ukończeniu kursu student/ka zna i rozumie:
K2_W02 – w stopniu pogłębionym terminologię, teorię i metodologię z zakresu architektury XVII wieku (w szczególności niderlandzkiej).
K2_W03 – kluczowe fakty, obiekty i zjawiska, stanowiące pogłębioną wiedzę o wszechstronnym i ogólnym charakterze z zakresu klasycyzującej architekturze niderlandzkiej.
K2_W06 – zaawansowane metody analizy, interpretacji, krytyki, wartościowania i problematyzowania dzieł architektury oraz teorii badawczych charakterystycznych dla zagadnień poruszanego na zajęciach.
Po ukończeniu kursu student/ka potrafi:
K2_U01 – wyszukiwać, analizować, oceniać, selekcjonować i integrować informacje dotyczące niderlandzkiej architektury klasycystycznej i jej wpływu na sztukę w Europie z wykorzystaniem różnych źródeł oraz formułować na tej podstawie krytyczne sądy.
K2_U02 – wykorzystywać wiedzę i umiejętności badawcze, obejmujące analizę prac naukowych, syntezę różnych idei i poglądów, dobór metod i konstruowanie narzędzi badawczych, opracowanie i prezentację wyników, pozwalające na oryginalne rozwiązywanie złożonych problemów w zakresie badań historycznych nad architekturą.
K2_U04 – przeprowadzić krytyczną analizę i interpretację dzieł nowożytnej architektury, stosując oryginalne podejścia, uwzględniające aktualne osiągnięcia historii sztuki, w celu określenia ich znaczeń, oddziaływania społecznego oraz miejsca w procesie historyczno-kulturowym.
K2_U07 – stosować umiejętność formułowania opinii krytycznych o architekturze nowożytnej czerpiącej z tradycji antycznej na podstawie wiedzy naukowej i doświadczenia oraz umiejętność prezentacji opracowań krytycznych w różnych formach.
K2_U08 – porozumiewać się z wykorzystaniem różnych kanałów i technik informacyjno-komunikacyjnych ze specjalistami z zakresu historii sztuki oraz dziedzin nauki i dyscyplin pokrewnych oraz niespecjalistami, a także popularyzować wiedzę.
K2_U13 – samodzielnie zdobywać wiedzę i poszerzać umiejętności badawcze oraz podejmować autonomiczne działania zmierzające do rozwijania zdolności.
Po ukończeniu kursu student/ka jest gotów/owa do:
K2_K01 – krytycznej oceny posiadanej wiedzy i odbieranych treści, uznawania znaczenia wiedzy w rozwiązywaniu problemów poznawczych i praktycznych oraz zasięgania opinii ekspertów w przypadku trudności z samodzielnym rozwiązywaniem problemu.
K2_K03 – przekuwania projektów w profesjonalne działania o charakterze badawczym.
Kryteria oceniania
Forma zaliczenia:
praca pisemna, praca na zajęciach.
Kryteria oceniania: warunkiem zaliczenia przedmiotu jest aktywność na zajęciach (40% oceny) oraz napisanie poprawnej merytorycznie krótkiej pracy pisemnej (60% oceny). Praca uczestników zajęć musi być wynikiem wyłącznie ich własnej aktywności intelektualnej, opartej na analizie dzieł, źródeł i literaturze przedmiotu (zakaz korzystania z narzędzi generatywnej sztucznej inteligencji). Prowadzący może przeprowadzić dodatkową weryfikację ustną w przypadku uzasadnionych wątpliwości, co do samodzielności pracy.
Dopuszczalna liczba nieobecności w semestrze: dwie
Literatura
K. Fremantle, The Baroque Town Hall of Amsterdam, Utrecht 1959.
Y. Kuiper, The rise of the country house in the Dutch Republic: Beyond Johan Huizinga’s narrative of Dutch civilisation in the 17th century, [w:] The Country House, red. J. Stobart i A. Hann, Swindon 2016, s. 11–23.
W. Kuyper, Dutch Classicist Architecture. A Survey of Dutch Architecture, Gardens and Anglo-Dutch Architectural Relations from 1625 to 1700, Delft 1980.
Mauritshuis: the building, ed. Q. Buvelot, K. Ottenheym, Zwolle 2014.
S. Mossakowski, Tylman z Gameren 1632-1706. Twórczość architektoniczna w Polsce, Warszawa-Monachium-Berlin 2012.
K.A. Ottenheym, „Defaecatissimis temporibus Graecorum ac Romanorum”: Constantijn Huygens’ quest for the „true” principles of architecture in 17th century Holland, [w:] Reibungspunkte, hrsg. H. Hubach, B. von Orelli-Messerli, Petersberg 2008, s. 217-224.
K.A. Ottenheym, K. de Jonge, The Low Countries at the
crossroads: Netherlandish architecture as an export product in early modern Europe (1480 - 1680), 2013.
K. Ottenheym, Philips Vingboons (1607-1678) Architect, De Walburg Pers 1989.
J.J. Terwen, K. Ottenheym, Pieter Post (1608-1669) Architect, Zutphen 1993.
J.J. Terwen, The Buildings of Johan Maurits van Nassau, [w:] Johan Maurits van Nassau-Siegen 1604-1679. Essays on the occasion of the tercentenary of his death, red. E. van den Boogaart, H.R. Hoetink, P.J.P. Whitehead, Hague 1979, s. 55–142.
G. van Tussenbroek, Cornelis Ryckwaert (ca. 1635-†1693), bouwmeester in Brandenburg: export van Nederlandse architectuur in de zeventiende eeuw?, „Bulletin KNOB”, 2019, 1, s. 1–17.
Unity and Discontinuity. Architectural Relationships between the Southern and Northern Low Countries (1530-1700), red. K. de Jonge, K. Ottenheym, Turnhout 2007.