Historia sztuki nowoczesnej polskiej 3105-HNZPLW
Wykład jest poświęcony historii sztuki polskiej od czasów Stanisława Augusta do okresu II Rzeczpospolitej.
Uwzględnia wszystkie dziedziny sztuk plastycznych z naciskiem na architekturę, malarstwo, rysunek i rzeźbę. Na zajęciach zostaną przedstawione główne nurty i tendencje w sztuce polskiej takie jak: klasycyzm, romantyzm, historyzm, akademizm, realizm, impresjonizm, symbolizm/modernizm i awangardy. Będą one ukazane na tle historycznym, politycznym i kulturowym epoki, przy uwzględnieniu przemian w dziedzinach literatury, filozofii, teatru czy techniki. Studenci poznają twórczość wybranych artystów, środowisk i grup artystycznych.
W zakresie malarstwa i rzeźby szczególnie istotny będzie kontekst sztuki europejskiej – międzynarodowe kontakty polskich twórców, ich wyjazdy i pobyty zagraniczne służące wymianie koncepcji estetycznych. Omówione zostaną instytucjonalne ramy sztuki tego okresu – powstanie i funkcjonowanie szkolnictwa artystycznego, wystaw i stowarzyszeń. Kolejnym problemem będą przemiany w zakresie mecenatu, rynku sztuki oraz jej publicznej recepcji i krytyki. W części poświęconej architekturze oprócz kwestii estetycznych konwencji i ich ideologicznych uwarunkowań prezentacja obejmuje refleksję nad dokonującymi się w omawianym okresie przemianami krajobrazu architektonicznego, urbanistyką, konserwacją zabytków, a także zmieniającymi się instytucjonalnymi ramami pracy architekta, szkolnictwem architektonicznym.
Koordynatorzy przedmiotu
W cyklu 2025: | W cyklu 2024: | W cyklu 2026: |
Rodzaj przedmiotu
Efekty kształcenia
Po ukończeniu kursu osoby studiujące znają i rozumieją:
K_W02 – w zaawansowanym stopniu terminologię historyczno-artystyczną dotyczącą dzieł sztuki nowoczesnej polskiej od połowy XVIII w. do 1939 r., w szczególności w zakresie technik, materiałów, funkcji, datowania
K_W04 – szczegółowe zagadnienia z zakresu historii sztuki nowoczesnej polskiej od połowy XVIII w. do 1939 r. w ujęciu chronologicznym, tematycznym i problemowym, w zakresie najważniejszych stylów artystycznych, kierunków, ruchów, tendencji, środowisk, epok historyczno-artystycznych
K_W11 – fundamentalne powiązania historii sztuki nowoczesnej polskiej od połowy XVIII w. do 1939 r. z innymi dziedzinami nauki, jak historia, filozofia, antropologia, wiedza o kulturze, religii i literaturze
Kryteria oceniania
Forma zaliczenia:
Egzamin pisemny złożony z części multimedialnej – rozpoznawanie i datowanie obiektów oraz wypowiedzi pisemnej.
Kryteria oceniania:
Warunkiem zaliczenia jest uzyskanie 55% punktów na egzaminie pisemnym.
Podczas egzaminu obowiązuje zakaz posiadania przy sobie urządzeń elektronicznych. Każda próba wsparcia się zewnętrznym oprogramowaniem, w tym SI, jest traktowana jako rażące naruszenie etycznych zasad uzyskiwania przez studentów i studentki zaliczeń zajęć i egzaminów. Użycie nieuprawnionych pomocy (np. notatek, telefonu komórkowego, smartwatcha lub innego urządzenia z dostępem do informacji, słuchawek, konsultacji z innymi osobami, sprawdzania cudzych arkuszy i manipulacji materiałami egzaminacyjnymi) podczas egzaminu lub zaliczenia (w sali i zdalnie) skutkuje natychmiastowym zakończeniem egzaminu lub zaliczenia dla danego studenta/tki i wystawieniem im oceny niedostatecznej.
Literatura
T.S. Jaroszewski, Architektura doby Oświecenia w Polsce. Nurty i odmiany, Wrocław 1971.
T.S. Jaroszewski, O siedzibach neogotyckich w Polsce,
Warszawa 1981
T.S. Jaroszewski, Od klasycyzmu do nowoczesności, Warszawa 1996.
Dzieje architektury w Polsce, Kraków br. [wyd. Kluszczyński]
S. Lorentz, A. Rottermund, Klasycyzm w Polsce, Warszawa 1984 (wyd. 2: 1990).
A. Miłobędzki, Zarys dziejów architektury w Polsce, Warszawa 1988 (wyd. 4 poprawione i uzupełnione)
A.K. Olszewski, Dzieje sztuki polskiej 1890-1980 w zarysie,Warszawa 1988.
A.K. Olszewski, Nowa forma w architekturze polskiej, Wrocław 1967
M. Omilanowska, Kreacja – konstrukcja – rekonstrukcja. Studia z architektury XIX-XX wieku, Warszawa 2016
K. Stefański, Architektura XIX wieku na ziemiach polskich, Warszawa 2005.
J. Zachwatowicz, Architektura polska, Warszawa 1966.
Malarstwo, rzeźba, grafika:
K. Mikocka-Rachubowa, Rzeźba polska XIX wieku. Od klasycyzmu do symbolizmu. Katalog zbiorów. Muzeum
Narodowe w Warszawie, Warszawa 1993
S. Kozakiewicz, Malarstwo polskie. Oświecenie. Klasycyzm. Romantyzm, Warszawa 1976
A. Ryszkiewicz, Malarstwo polskie. Romantyzm. Historyzm. Realizm, Warszawa 1989
J. Malinowski, Malarstwo polskie XIX wieku, Warszawa 2003
J. Malinowski, Imitacje świata. O polskim malarstwie i
krytyce artystycznej drugiej połowy XIX wieku, Kraków 1987
M. Poprzęcka, Czas wyobrażony. O sposobach opowiadania w polskim malarstwie XIX wieku, Warszawa 1975
W. Juszczak, Malarstwo polskiego modernizmu, Gdańsk 2004
Koniec wieku. Sztuka polskiego modernizmu 1890–1914. Katalog wystawy, pod. red. E. S. Charazińskiej i Ł. Kossowskiego, MNW, Warszawa 1997
P. Szubert, Rzeźba polska przełomu XIX i XX wieku, Warszawa 1995
I. Luba, Dialog nowoczesności z tradycją. Malarstwo
polskie dwudziestolecia międzywojennego, Warszawa 2004
I. Luba, Duch romantyzmu i modernizacja. Sztuka oficjalna Drugiej Rzeczypospolitej, Warszawa 2012
A. Sieradzka, Art Déco w Europie i w Polsce, Warszawa 1996
A. Turowski, Budowniczowie świata. Z dziejów radykalnego modernizmu w sztuce polskiej, Kraków 2000
Wyprawa w dwudziestolecie, red. K. Nowakowska-Sito,
kat. wystawy, Muzeum Narodowe w Warszawie 2008,
Warszawa 2008
S. Czekalski, Awangarda i mit racjonalizacji. Fotomontaż
polski okresu dwudziestolecia międzywojennego, Poznań 2000