Litewsko-łotewskie związki literackie i kulturalne 3020-BB2LLZ
Program zajęć:
1-2. „Wspólnota Bałtów". Konstrukt kulturowy.
3. Odmienne drogi do litewskiego i łotewskiego odrodzenia narodowego w XIX wieku.
4-5. Postaci i wydarzenia historyczne w literaturach bałtyckich.
6. Królowa węży w literaturze i sztuce Litwinów i Łotyszy.
7-8. Bliskość w dwudziestoleciu międzywojennym. Migracje artystyczne.
9. Styl narodowy w architekturze Litwy i Łotwy.
10-11. Wspólne inicjatywy i mosty po II wojnie światowej (m.in. ambitny projekt kulturowo-przekładowy w latach 70. i 80. XX wieku; zaplecze „bałtyckiego łańcucha").
12-13. Współpraca po odzyskaniu przez Litwę i Łotwę niepodległości (m.in. festiwale literackie, ruch Magnus Ducatus Poesis, losy letonistyki w Wilnie i lituanistyki w Rydze).
14. Najnowsze inicjatywy litewsko-łotewskie w obszarze kultury i literatury.
15. Prezentacje lub referaty studentów.
Szacunkowy nakład pracy studenta:
– udział w zajęciach: 30 godz. (1 ECTS)
– praca własna / przygotowywanie się do zajęć: 60 godzin (2 ECTS)
– przygotowanie pracy/prezentacji zaliczeniowej: 30 godzin (1 ECTS)
Łącznie: 120 godzin (4 ECTS)
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia
Założenia (opisowo)
Efekty kształcenia
Student będzie potrafił:
1. W zakresie kształcenia:
- orientować się w historii litewsko-łotewskich związków kulturalnych i literackich;
- rozpoznawać i interpretować zjawiska, które zaważyły na charakterze litewsko-łotewskich związków kulturalnych i literackich;
- rozpoznawać postaci ważne dla podtrzymywania relacji i poczucia wspólnoty Bałtów;
2. W zakresie kształtowania umiejętności:
- interpretować kontekst kulturowy materiałów źródłowych;
- orientować się w źródłach oraz literaturze przedmiotu z zakresu wzajemnych migracji artystycznych Litwinów i Łotyszy oraz obecności litewskiej na Łotwie i łotewskiej na Litwie;
3. W zakresie kompetencji społecznych:
- postrzegać literaturę i inicjatywy kulturalne jako istotny element, a nawet fundament relacji między społecznościami i narodami;
- postrzegać relacje między Litwą i Łotwą przez pryzmat historii.
Kryteria oceniania
Warunkiem uzyskania zaliczenia jest aktywny udział w zajęciach oraz prezentacja wybranego (uzgodnionego z prowadzącą) zagadnienia związanego z tematyką konwersatorium.
Student ma prawo do 2 nieobecności w semestrze, każda kolejna powinna być zaliczona w sposób uzgodniony z prowadzącą.
Podczas zajęć studenci mogą posługiwać się narzędziami SI np. do zbierania materiałów, ich przeszukiwania, opracowywania stanu badań oraz tworzenia bibliografii. Niedozwolone jest stosowanie narzędzi SI w celach interpretacyjnych, do tworzenia wypowiedzi pisemnej, formułowania hipotez i wniosków badawczych.
Literatura
Apals, G.: Pēterburgas avīzes. Latviešu pirmā saskare ar Eiropas politiskajām idejām, Rīga: Zvaigzne ABC, 2011.
Balkelis, T., Moderniosios Lietuvos kūrimas, Vilnius: LLTI, 2012.
Baltic memory. Process of Modernisation in Lithuanian, Latvian and Estonian Literature of the Soviet Period, ed. E. Baliutytė, D. Mitaitė, Vilnius: LLTI, 2011.
Baltiška, tautinė, regioninė savimonė baltų literatūrose ir kultūrose. Straipsnių rinkinys, red. V. Butkus, V. Jonkutė, Vilnius: LLTI, 2015.
Butkus, V.: Literatūrinė baltistika. Samprata, raida, perspektyvos. Vilnius: LLTI, 2018.
Butkus, V.: Baltu kopaziņas veidi literatūrā: galveno tendenču apskats, in: Aktuālas problēmas literatūras zinātnē, 2018, 23, 142-151.
Butkus, V., Literatūrinių lietuvio ir Lietuvos įvaizdžių ištakos Latvijoje, in: Acta humanitarica universitatis Saulensis, 2021, 28, 29-45.
Czas osobisty. Sztuka Estonii, Litwy i Łotwy. 1945-1996, Warszawa: Galeria Sztuki Współczesnej Zachęta, 1996.
Gaižiūnas, S., Kultūros tradicijos baltų literatūrose : XX a. paralelės ir kontaktai, Vilnius: Vaga, 1989.
Jonkutė, V.: Tarp praeities ir ateities: Kolektyvinė atmintis XX a. pabaigos Atgimimo laikotarpio lietuvių ir latvių kultūrinėje spaudoje. Vilnius: LLTI, 2024.
Kalnačs, B., Baltijas postkoloniālā drāma. Modernitāte, koloniālisms un postkoloniālisms latviešu, igauņu un lietuviešu dramaturģijā, Rīga: LU Literatūras, folkloras un mākslas institūts, 2011.
Latvieši, igauņi un lietuvieši: Literārie un kultūras kontakti, red. B. Kalnačs, Rīga: LU Literatūras, folkloras un mākslas institūts, 2008.
Latvijas vēsture. 20. gadsimts, ed. D. Bleiere, I. Butulis, Rīga: Jumava, 2005.
We have something in common: The Baltic Memory, ed. A. Mihkelev, B. Kalnačs, Tallin: The Under and Tuglas Literature Centre of the Estonian Academy of Sciences, 2007.
Nastopka, K., Lietuvių ir latvių literatūrų ryšiai: studija, Vilnius:Vaga, 1971.
Šadauskas, V., Lietuvos ir Latvijos istoriniai ir kultūriniai ryšiai XIX-XX a., Kaunas: VDU, 2023.
The Baltic Way to Freedom. Non-violent struggle of the Baltic States in a global context, compiled J. Škapars, Rīga: Zelta grauds, 2005.
Tołłoczko, Z. i T.: Architectura sine historiae nihil est. Z dziejów architektury i urbanistyki ziem Łotwy, Kraków: Wydawnictwo Politechniki Krakowskiej, 2013.