Historia przekładów literackich (język angielski) 3007-T1A3HP
Podczas zajęć studenci zapoznają się z wybranymi przekładami utworów angielskojęzycznych na język polski. Lekturze oryginałów towarzyszy analiza porównawcza przekładów, uwzględniająca zarówno kontekst kulturowo-społeczny, jak i oczekiwania odbiorców w odniesieniu do danej konwencji czy gatunku. Na zajęciach będą tym samym analizowane nie tylko przekłady, lecz również teksty źródłowe. Uwaga zostanie poświęcona również tłumaczom oraz autorom. Omówimy przekłady powieści, wierszy, dramatów, opowiadań, literatury dziecięcej oraz literatury podróżniczej. Czy tłumacza można uznać jako współautora tekstu? Czy Polacy czytają Szekspira, czy jednak Barańczaka lub Paszkowskiego? Jak szybko (i czy w ogóle) przekłady się starzeją? Czy Kubuś Puchatek była kobietą? Na te i inne pytania postaramy się znaleźć odpowiedzi.
W ramach zajęć studenci będą przekładać wybrane fragmenty utworów, dzięki czemu spotkania będą miały również formę warsztatową. Propozycjom studentów będzie towarzyszyć dyskusja, podczas której autorzy przekładów będą mieli możliwość skonfrontować swoje wybory z decyzjami mistrzów oraz uwagami uczestników zajęć.
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia
Koordynatorzy przedmiotu
Efekty kształcenia
Studenci zdobywają orientację w zakresie istotnych dla polskiej literatury przekładów literatury angielskojęzycznej. Absolwenci kursu potrafią również sformułować krytyczną analizę przekładów już istniejących, jak i zaproponować własne wybory oraz je uargumentować. Mają również pogłębioną wiedzę na temat recepcji przekładu literackiego oraz roli osoby autora i tłumacza w jej procesie.
Kryteria oceniania
Podstawą zaliczenia jest regularne i konstruktywne uczestnictwo w zajęciach, wykonywanie prac domowych oraz pisemny test zaliczeniowy.
ECTS: 3
Uczestnictwo w zajęciach: 1
Prace domowe: 1
Przygotowanie do testu: 1
Zasady dotyczące nieobecności
1. Student ma prawo do dwóch nieusprawiedliwionych nieobecności w semestrze.
2. Jeśli student ma więcej nieusprawiedliwionych nieobecności, nie otrzymuje zaliczenia z zajęć.
3. Jeśli student chce usprawiedliwić nieobecności, musi w ciągu tygodnia
udokumentować ich obiektywne przyczyny (np. zwolnieniem lekarskim).
4. Student ma obowiązek odrobić nadprogramowe usprawiedliwione nieobecności w sposób wskazany przez osobę prowadzącą zajęcia.
Podstawa: Regulamin studiów na Uniwersytecie Warszawskim:
a. pkt. 17 par. 2,
b. pkt. 5 par. 17,
c. par. 33.
Zasady wykorzystywania SI:
1. Jeśli student chce (na potrzeby pracy zaliczeniowej lub prac cząstkowych) skorzystać z narzędzi sztucznej inteligencji, musi:
a. uzyskać na to zgodę osoby prowadzącej zajęcia,
b. uzgodnić z osobą prowadzącą zajęcia cele i zakres wykorzystania narzędzi
sztucznej inteligencji.
2. Student nie może korzystać z narzędzi sztucznej inteligencji, aby redagować prace w języku polskim, chyba że osoba prowadząca zajęcia się na to zgodzi.
3. Jeśli student wykorzysta narzędzia sztucznej inteligencji:
a. bez zgody osoby prowadzącej zajęcia lub
b. w sposób z nią nieuzgodniony,
osoba prowadząca zajęcia stosuje procedury analogiczne do tych stosowanych w procedurze antyplagiatowej. Procedury te opisała Uniwersytecka Rada ds. Kształcenia w uchwale nr 14.
Literatura
Literatura podmiotowa:
A.A. Milne: Winnie-the-Pooh, przekłady Ireny Tuwim oraz Moniki Adamczyk-Garbowskiej
Bill Bryson: Notes from a Small Island, przekłady Michała Dzierży oraz Tomasza Bieronia
Edgar Allan Poe: The Raven, przekłady Zenona Przesmyckiego oraz Jolanty Kozak
J.D. Salinger: The Catcher in the Rye, przekłady Marii Skibniewskiej oraz Magdaleny Słysz
Joseph Conrad: Heart of Darkness, przekłady Magdy Heydel oraz Jacka Dukaja
Lewis Carroll: Alice's Adventures in Wonderland, przekłady Antoniego Marianowicza, Macieja Słomczyńskiego, Roberta Stillera oraz Grzegorza Wasowskiego
Lucy Maud Montgomery: Anne of Green Gables, przekłady R. Bernsteinowej oraz Anny Bańkowskiej
Philip Larkin: The Building, High Windows oraz I Remember, I Remember, przekłady Stanisława Barańczaka oraz Jacka Dehnela
Tennessee Williams: A Streetcar Named Desire, przekłady Eugeniusza Cękalskiego oraz Jacka Poniedziałka
Virginia Woolf: A Room of One's Own, przekłady Ewy Krasińskiej oraz Agnieszki Graff
William Blake: The Sick Rose oraz The Divine Image, przekłady Zygmunta Kubiaka, Stanisława Barańczaka oraz Jolanty Kozak
William Shakespeare: The Tempest, przekłady Stanisława Barańczaka oraz Piotra Kamińskiego
W zależności od zainteresowań studentów powyższy wykaz może ulec pewnym zmianom.
Literatura przedmiotowa:
Adamczyk, M. (1986). Alice’s Adventures in Wonderland po polsku – wierność przekładu a jego recepcja wśród czytelników. W: F. Grucza (red.), Problemy translatoryki i dydaktyki translatorycznej, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.
Adamowicz‑Pośpiech, A. (2018). Opowiadania Josepha Conrada w nowym przekładzie. Rozmowa Agnieszki Adamowicz-Pośpiech z Magdą Heydel. W: A. Adamowicz-Pośpiech & J. Mydla (red.), Tajemni wspólnicy: czytelnik, widz i tłumacz. Opowiadania Josepha Conrada w nowych interpretacjach (ss. 227–237). Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.
Barańczak, S. (2004). Ocalone w tłumaczeniu. Szkice o warsztacie tłumacza poezji z dodatkiem małej antologii przekładów-problemów. Wydawnictwo a5.
Cetera, A. (2009). Smak morwy: u źródeł recepcji przekładów Szekspira w Polsce. Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.
Jarniewicz, J. (2017). Jak zobaczyć Jądro ciemności, czyli o intersemiotycznym przekładzie powieści Conrada. Przekładaniec, (34), 36–52.
Kozak, J. (2000). Alicja pod podszewką języka. Teksty drugie, 5(64), 167–178.
Kozak, J. (2009). Przekład literacki jako metafora. Między logos a lexis. Wydawnictwo Naukowe PWN.
Northeast, K. (2014). Tłumacz przekraczający granice w literaturze purnonsensu. Analiza wybranych przekładów Stanisława Barańczaka. Tekstoteka Filozoficzna, (3), 37–44.
Oczko, P., Nastulczyk, T., & Powieśnik, D. (2018). Na szwedzkim tropie Ani z Zielonego Wzgórza: o przekładzie Rozalii Bernsteinowej. Ruch Literacki, 59(3), 261–280.
Sławek, T. (2001). U-bywać: człowiek, świat, przyjaźń w twórczości Williama Blake'a. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.
Szymańska, K. (2012). Translatorskie konfrontacje: Stanisław Barańczak i Jacek Dehnel przekładają Philipa Larkina. Przekładaniec, (26), 202–218.
Van Duyvenbode, R. (2001). Darkness Made Visible: Miscegenation, Masquerade and the Signified Racial Other in Tennessee Williams' Baby Doll and A Streetcar Named Desire. Journal of American Studies, 35(2), 203–215.
Whitfield, S. J. (1997). Cherished and cursed: Toward a social history of The Catcher in the Rye. The New England Quarterly, 70(4), 567–600.
Wieczorkiewicz, A. (2018). „Mała” historia przekładu. Złoty wiek angielskiej literatury dziecięcej w tłumaczeniach na język polski–zarys. Przekładaniec, (37), 104–124.
Woźniak, M. (2012). Puchata przepustka do sławy. Pochwała Ireny Tuwim. Przekładaniec, (26), 115–134.
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: