Podstawy metodologii badań lingwistycznych dla logopedów 3007-L1B1ML
I. Przygotowanie pracy dyplomowej - zagadnienia formalne
- Podstawowe systemy bibliograficzne - autor-rok: tzw. harwardzki i APA oraz tradycyjny: tzw. oksfordzki i system z Vancouver
- zasady tworzenia rekordów bibliograficznych, przypisów bibliograficznych i bibliografii załącznikowej wg danego systemu, przypisy bibliograficzne a przypisy rzeczowe
- porządek treści w pracy dyplomowej - kolejność elementów
- wykorzystanie baz bibliograficznych w pracy dyplomowej: bazy dostępne przez systemy bibliotek, Google Scholar, zasady korzystanie z baz typu Academia.edu czy Researchgate
- menedżer bibliografii – przykłady, zasada działania
II. Nauka a metodologia
- nauka i metodologia - cechy definicyjne, problem badawczy, pytanie badawcze, hipoteza a teza w badaniach naukowych
- definiowanie, typy definicji: nominalna vs. realna, równościowa - ostensywna - operacyjna;
- błędy we wnioskowaniu i błędy w definiowaniu
- różnice między klasyfikacją a typologią
- podział nauk ze względu na cel i przedmiot badań
- językoznawstwo teoretyczne a stosowane i jego subdyscypliny;
- czym jest paradygmat badawczy?
- najważniejsze wyróżniki strukturalizmu, generatywizmu i kognitywizmu
- najważniejsze podobieństwa i różnice między wyżej wymienionymi paradygmatami
III. Gromadzenie materiału językowego i badania oparte na materiałach korpusowych
- etyka w badaniach naukowych - formularz świadomej zgody, zgoda na nagranie, informacja o badaniu;
- procedura wstępnego przygotowania badań własnych - kwerenda, kryteria włączające i wyłączające, pilotaż; grupa badawcza vs. grupa kontrolna
- metody kwestionariuszowe w logopedii - ankieta vs. wywiad, przykłady, metoda eksperymentalna w logopedii, dzienniki obserwacyjne (tzw. dzienniki mowy) a obserwacja metodą próbek czasowych
- ekscerpcja materiału językowego ze źródeł zewnętrznych - korpusy polszczyzny ogólnej, w tym języka mówionego (NKJP, SPOKES), przykładowe korpusy akwizycji języka i mowy zaburzonej (CHILDES, TALKBANK)
- zastosowanie wybranych narzędzi infrastruktury CLARIN w badaniach logopedycznych (WORDNET, platforma leksykalna, Fonem / KomLogo
- samodzielne opracowywanie kwestionariuszy i prób do empirycznych badań lingwistycznych (w tym logopedycznych) - obowiązkowe i dodatkowe elementy kwestionariusza, podstawowe zasady utrwalania danych, czym jest protokół badania i w jakim celu się go sporządza
- przygotowanie danych do analizy (transkrypcja, segmentacja, anotacja),
- wybrane aspekty analizy ilościowej i jakościowej danych językowych
- udostępnianie danych: zasady FAIR
- autorstwo - system CRediT - Contributor Roles Taxonomy w określaniu wkładu autorów w publikacjach naukowych
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia
Efekty kształcenia
Wiedza
Student rozpoznaje i opisuje lingwistyczne paradygmaty badawcze, zna procedurę postępowania badawczego oraz podstawowe błędy logiczne. Zna terminologię lingwistyczną stosowaną w logopedii.
Umiejętności
Student wyszukuje przydatne informacje w tekstach źródłowych, analizuje i interpretuje przedstawione w nich fakty.
Potrafi dokonać wyboru metody badawczej, a następnie zastosować ją w praktyce. Potrafi unikać błędów logicznych w wyjaśnianiu i uzasadnianiu hipotez badawczych.
Kompetencje społeczne
Docenia wartość wiedzy, wypracowanej w różnych współpracujących ze sobą dziedzinach naukowych, stosowanej w logopedii
Kryteria oceniania
- obecność na zajęciach, aktywne uczestnictwo w zajęciach;
- pisemny sprawdzian
Dopuszczalna jest 1 nieobecność w semestrze. Powyżej tej liczby (z wyłączeniem przypadków bezzwłocznie udokumentowanych, np. zwolnieniem lekarskim) – nie ma możliwości zaliczenia zajęć. Usprawiedliwione nadprogramowe nieobecności muszą zostać odrobione w sposób wskazany przez osobę prowadzącą zajęcia.
Niedopuszczalne jest korzystanie z systemów SI podczas zaliczenia.
Podział punktów ECTS (1,5):
uczestniczenie w zajęciach 0,5 ECTS (15 h)
przygotowanie do zaliczenia: 1 ECTS (30 h)
Literatura
Ajdukiewicz K, 1985 (i wyd. nast.), Metodologiczne typy nauk, Wartość nauki, [w:] idem, Język i poznanie, tom 1, Warszawa, 287-313, 314-331.
Bartmiński J., 2004, Streszczenie w aspekcie typologii tekstów, [w:] idem, S. Niebrzegowska-Bartmińska, Tekstologia, cz. II, Lublin, 224-233
Bogusławski A., 1976, O zasadach rejestracji jednostek języka, „Poradnik Językowy” 8, 356-364.
Bogusławski A., 1993, O proporcjonalności w języku i jej warunkach, [w:] Sambor J., Linde-Usiekniewicz J., Huszcza R. (red.), 1993, Językoznawstwo synchroniczne i diachroniczne. Tom poświęcony pamięci Adama Weinsberga, Warszawa, 59-75.
Chalmers A., 1993, Czym jest to, co zwiemy nauką?, Wrocław.
Dubisz S., 2013, Teoria lingwistyczna w językoznawstwa stosowanym – na przykładzie glottodydaktyki polo-nistycznej, „Poradnik Językowy” 1, 15-23.
Grochowski M., 1993, Obiekty, cele i metody definiowania a rodzaje definicji [w:] J. Bartmiński, R. Tokarski (red.), O definicjach i definiowaniu, Lublin, 35-45.
Grzegorczykowa R., 1990 (i wyd. późniejsze), Wprowadzenie do semantyki językoznawczej, Warszawa, 38-85.
Hammerl R., Sambor J., 1990, Statystyka dla językoznawców, Warszawa.
Levinson S.C., 2010, Pragmatyka, przeł. T. Ciecierski, K. Stachowicz, Warszawa.
Lubaś W., 1979, Socjolingwistyka jako metoda badawcza, „Socjolingwistyka” 2,
11-27.
Lyons J., 1975,Wstęp do językoznawstwa, przeł. K. Bogacki, Warszawa, 9-64.
Popper K., 1977 (i wyd. nast.), Wstęp do logiki nauki, [w:] idem, Logika odkrycia naukowego, Warszawa, 21-50.
Wierzbicka A., 1999, Akty i gatunki mowy w różnych językach i kulturach, (w:) eadem, Język – umysł – kultura, Warszawa, 228-230 i/lub Wierzbicka A., 1999, Różne kultury, różne języki, różne akty mowy, (w:) eadem, Język – umysł – kultura, Warszawa, 193-227.
Stalmaszczyk P. (red.), 2006, Metodologie językoznawstwa. Podstawy teoretyczne, Łódź.
Stalmaszczyk P. (red.), 2011, Metodologie językoznawstwa. Od genu języka do dyskursu, Łódź.
Wolański A., 2008, Edycja tekstów. Praktyczny poradnik, Warszawa.
Dodatkowe lektury zostaną podane w trakcie zajęć.
Więcej informacji
Więcej informacji o poziomie przedmiotu, roku studiów (i/lub semestrze) w którym się odbywa, o rodzaju i liczbie godzin zajęć - szukaj w planach studiów odpowiednich programów. Ten przedmiot jest związany z programami: