Rozwój mowy dziecka 3007-L1A2RM

I. Wiedza. Student/ka:
1. zna podstawową terminologię w zakresie treści przedmiotu
2. zna wybrane teorie dotyczące rozwoju zachowań komunikacyjnojęzykowych u małych dzieci
3. ma wiedzę na temat ogólnego rozwoju psychofizycznego dziecka w różnych okresach jego życia oraz podłoża neuropsychicznego i społecznego rozwoju myślenia i mowy dziecka
4. ma wiedzę pozwalającą opisywać i oceniać konkretne zachowania komunikacyjnojęzykowe dziecka
II. Umiejętności. Student/ka
1. umie definiować wybrane pojęcia i objaśniać podstawowe terminy związane z przedmiotem wykładu i ćwiczeń
2. potrafi dostrzegać związki pomiędzy rozwojem psychofizycznym i społecznym dziecka a rozwojem jego mowy
3. potrafi wskazywać, interpretować i opisywać różne właściwości zachowań komunikacyjnojęzykowych dziecka z perspektywy określonych właściwości sytuacji mówienia
4. umie opisywać rozwój mowy dziecka w normie rozwojowej
III. Kompetencje społeczne. Student/ka
1. ma świadomość swojej wiedzy i umiejętności w zakresie treści przedmiotowych, rozumie potrzebę ich uzupełniania i doskonalenia i potrafi to robić, dokonuje samooceny własnych umiejętności i kompetencji
2. jest gotów/gotowa do podejmowania działań promujących wiedzę, postawy i zachowania sprzyjające prawidłowemu rozwojowi mowy u dzieci i młodzieży
3. Jest świadom/-a zależności między wychowawczo-opiekuńczymi zachowaniami dorosłych-opiekunów dziecka a rozwojem komunikacyjnojęzykowym dziecka.

Obecność na wykładach, systematyczny i aktywny udział w ćwiczeniach - obecność jest obowiązkowa (dopuszczalna jedna nieobecność na ćwiczeniach oraz jedna na wykładzie). Powyżej tej liczby (z wyłączeniem przypadków bezzwłocznie udokumentowanych, np. zwolnieniem lekarskim) – nie ma możliwości zaliczenia zajęć. Usprawiedliwione nadprogramowe nieobecności muszą zostać odrobione w sposób wskazany przez osobę prowadzącą zajęcia.

Praca semestralna: „Analiza językowa samodzielnie zarejestrowanej próbki mowy dziecka w wieku przedszkolnym” (wg szczegółowej instrukcji podanej na pierwszych ćwiczeniach oraz udostępnionej na platformie e-learningowej).

Egzamin pisemny - próg zaliczenia 60%+1p.

Ocena końcowa jest wypadkową oceny za pracę semestralną oraz oceny z egzaminu, warunkiem dopuszczenia do egzaminu jest spełnienie kryterium obecności i aktywnego udziału w zajęciach, a także złożenie pracy semestralnej i uzyskanie za nią pozytywnej oceny. Egzamin obejmuje zarówno treści omawiane na wykładzie, jak i na ćwiczeniach.

Podczas przygotowywania pracy semestralnej student może skorzystać z narzędzi sztucznej inteligencji pod następującymi warunkami:
1) precyzyjne określenie we wstępie do pracy, które narzędzia zostały wykorzystane oraz w jakim celu,
2) jasne określenie zasad, na jakich narzędzia te zostały wykorzystane - polityka prywatności, ochrona danych osobowych wraz z informacją, że dane te nie zostaną wykorzystane do dalszego trenowania modeli AI.
Jeśli chodzi o przygotowanie pracy, to zabronione jest wykorzystywanie modeli AI do pisania pracy, dozwolone - wykorzystanie w celu korekty językowej.
Prace są sprawdzane pod kątem niedozwolonego wykorzystania AI oraz naruszeń praw autorskich za pomocą systemów antyplagiatowych, dopuszczonych do użycia na Uniwersytecie Warszawskim.

Podział punktów ECTS (2,5)
uczestniczenie w zajęciach 1 ECTS (30 h)
przygotowanie do zajęć: 0,5 ECTS (15 h)
przygotowanie do zaliczenia: 1 ECTS (30 h)

- Bokus B., 1991, Tworzenie opowiadań przez dzieci. O linii i polu narracji, Warszawa.
- Boniecka B., 2010, O sposobach wyrażenia intencji przez dzieci w wieku przedszkolnym w określonych sytuacjach komunikacyjnych, [w:] Tejże, Dziecięce wyobrażenie świata. Zbiór studiów, Lublin, s. 9-21.
- Borowiec H., 2014, Dziecięce rozumienie świata (studium lingwistyczne), Lublin (zwłaszcza rozdział IV).
- Dołęga Z., 2003, Promowanie rozwoju mowy w okresie dzieciństwa - prawidłowości rozwoju, diagnozowanie i profilaktyka, Katowice.
- Kaczmarek L., 1966 (i kolejne wydania), Nasze dziecko uczy się mowy, Lublin.
- Kielar-Turska, M., 2012, Rozwój sprawności językowych i komunikacyjnych, [w:] Czaplewska, E., Milewski S. (red.), Diagnoza logopedyczna, Sopot, s. 15-63.
- Łobacz P., 1996, Polska fonologia dziecięca, Warszawa.
- Maciejewska A., 2022, Sprawność leksykalno-semantyczna w rozwoju mowy [w:] Domagała, Mirecka, Logopedia przedszkolna i wczesnoszkolna, t. 1., Gdańsk, 141-184.
- Muzyka-Furtak, E., 2022, Rozwój sprawności słowotwórczych, [w:] Domagała A., Mirecka U. (red.), Logopedia przedszkolna i wczesnoszkolna, t. 1, Gdańsk, 188-211.
- Porayski-Pomsta J., 2022, O rozwoju mowy dziecka. Dwa studia, Warszawa.
- Porayski-Pomsta J., 2023 , Nasze dziecko mówi, Gdańsk.
- Przetacznik-Gierowska M., 1994, Od słowa do dyskursu. Studia nad mową dziecka, Warszawa.
- Przybyla O., Kasica-Bańkowska K., 2016, Wychowanie słuchowe małego dziecka, [w:] Kaczorowska-Bray K., Milewski S. (red.), Wczesna interwencja logopedyczna, Gdańsk, s. 546-570.
- Siebert B., Kamińska B., 2016, Wczesne uwarunkowania rozwoju twarzoczaszki i narządu żucia, [w:] Kaczorowska-Bray K., Milewski S. (red.), Wczesna interwencja logopedyczna, Gdańsk, s. 118-138.
- Waryszak M., 2022, Rozwój sprawności artykulacyjnych, [w:] Domagała A., Mirecka U. (red.), Logopedia przedszkolna i wczesnoszkolna, t. 1, Gdańsk, s. 26-47.
- Zarębina M., 1965, Kształtowanie się systemu językowego dziecka, Wrocław.
- Zarębina M., 1980, Język polski w rozwoju jednostki. Analiza tekstów dzieci do wieku szkolnego. Rozwój semantyczny języka dziecka, Kraków.

DO WYBORU
- Chmura-Klekotowa M., 1971, Neologizmy słowotwórcze w mowie dzieci, "Prace Filologiczne" R. XX, s. 99-235.
- Geppertowa L., 1968, Rozwój rozumienia i posługiwania się przez dzieci pojęciami stosunków określanymi przez przyimki i przysłówki, [w:] Szuman S. (red.), O rozwoju języka i myślenia dziecka,, Warszawa, s. 149-382.
- Kielar-Turska M., 1989, Mowa dziecka. Słowo i tekst, Kraków.
- Lasota A., 2019, Od komunikacji niewerbalnej do werbalnej, [w:] Kielar-Turska M., Milewski S., Język w biegu życia, Gdańska, s. 140-170.
- Piaget J., 1992, Mowa i myślenie u dziecka, Warszawa.
- Porayski-Pomsta J., 1994, Umiejętności komunikacyjne dzieci w wieku przedszkolnym. Studium psycholingwistyczne, Wyd. UW, Warszawa.
- Slobin D. I., 2003, Od "myśli i języka" do "myślenia dla mówienia", [w:] Dąbrowska E., (red.), Akwizycja języka w świetle językoznawstwa kognitywnego, Universitas, Kraków, s. 361-402.
- Smoczyński P., 1955, Przyswajanie przez dziecko podstaw systemu językowego, Łódź.
- Zgółkowa H., 2016 i wyd. następne, Słownictwo dzieci w wieku przedszkolnym w latach 2010-2015, Poznań.

Dodatkowa literatura będzie również podawana podczas zajęć.

Więcej informacji o poziomie przedmiotu, roku studiów (i/lub semestrze) w którym się odbywa, o rodzaju i liczbie godzin zajęć - szukaj w planach studiów odpowiednich programów. Ten przedmiot jest związany z programami:

• Logopedia ogólna i kliniczna, stacjonarne pierwszego stopnia