Transgresje postaci. Literackie i filmowe konstelacje 3007-C653EP1

seminaria licencjackie

w sali

Uczestnik / Uczestniczka jest zmotywowany / zmotywowana do prowadzenia badań komparatystycznych. Jest zainteresowany / zainteresowana dochodzeniem do hipotez, tez, wniosków, które są wydobywane z analizy i interpretacji tekstów o różnym statusie ontycznym i epistemicznym (fikcja, dokumentaryzm), a także semiotycznym (literatura, film). Chce skoncentrować się na doświadczeniach bohaterek / bohaterów badanych tekstów; ufa własnym pomysłom, tropom badawczym, które w umiejętny sposób będzie rozwijać.

WIEDZA
Student/ka zna i rozumie:
- założenia badań komparatystycznych, inter- lub transdyscyplinarnych
- czym są: humanistyka zaangażowana, somatopoetyka, egodokumenty, hipoteksty
- czym charakteryzuje się postmodernizm
- funkcję literatury trans (w tym dyskurs autobiograficznego wyzwania)
- wybrane środki filmowe
- intertekstualność
- haptyczność, taktylność filmu
- rolę tekstów kultury w przybliżaniu doświadczeń transgresji

UMIEJĘTNOŚCI
Student/ka potrafi:
- formułować hipotezy, pytania badawcze
- analizować problemy badawcze
- konkretyzować tropy badawcze
- operować językiem filmu (w wybranym zakresie)
- krytycznie analizować i wybierać metody badań literaturoznawczych i filmoznawczych
- w kontekście tematu pracy trafnie i funkcjonalnie dobierać literaturę podmiotu i literaturę przedmiotu
- prezentować wyniki indywidualnej pracy akademickiej w formie ustnej i pisemnej
- napisać i obronić pracę licencjacką z komparatystyki

KOMPETENCJE SPOŁECZNE
Student/ka jest gotów / gotowa do:
- prezentowania własnych pomysłów badawczych
- poznawania nowych metod badawczych
- samodzielnego podjęcia badań naukowych z komparatystyki
- uczestniczenia w dyskusjach naukowych

• Dyskusja; krótkie wykłady (pełniące jedynie funkcję wprowadzenia, ewentualnie wyjaśnienia); ćwiczenia komparatystyczne i warsztatowe z zakresu analizy i interpretacji tekstów (ich fragmentów).
• Student/ka ma prawo do dwóch nieobecności w semestrze. Przy dłuższym zwolnieniu lekarskim Student/ka odpracowuje zajęcia w sposób wskazany przez prowadzącą seminarium.

Zaliczenie semestru 1
Zaliczenie może otrzymać osoba, która:
- aktywnie uczestniczy w zajęciach (w tym przedstawia swoje pomysły badawcze odnośnie do własnej pracy i fragmentów prac Uczestniczek i Uczestników seminarium)
- jest przygotowana do zajęć i zapoznała się – z planowanymi na dane spotkanie – tekstami
- sformułowała temat pracy
- wybrała: literaturę podmiotu (od jednej do kilku pozycji), filmografię (od jednego do kilku filmów), częściowo literaturę przedmiotu
- przedstawiła – wedle uznania – kluczowe zagadnienia, problemy badawcze lub konspekt pracy

Zaliczenie semestru 2
- wykazuje się twórczą obecnością
- przygotowała fragment rozprawy licencjackiej (od 5 do 10 stron), przesłała go Uczestnikom i Uczestniczkom seminarium oraz prowadzącej, jest gotowa na krytyczny ogląd fragmentu tekstu podczas zajęć (przy zachowaniu życzliwej atmosfery)
- oddała ostateczną wersję pracy licencjackiej – warunek konieczny zaliczenia seminarium licencjackiego

PRACA LICENCJACKA:
- objętość od 1 do 2 arkuszy wydawniczych (40-80 tys. znaków)
- musi dowodzić przygotowania do prowadzenia badań naukowych, znajomości stanu badań nad podjętym zagadnieniem
- poprawna pod względem merytorycznym, językowym, kompozycyjnym
- z prawidłowo sporządzonymi przypisami i bibliografią (literatura podmiotu, filmografia, literatura przedmiotu).
• Obrona pracy licencjackiej odbywa się w ramach egzaminu licencjackiego. Na egzamin składają się trzy główne pytania zadane przez komisję z podjętej problematyki w pracy licencjackiej i z seminarium licencjackiego. Pytania egzaminacyjne formułują promotorka pracy i recenzent/ka

Nakład pracy Studenta / Studentki:
- obecność na zajęciach, udział w dyskusjach, ćwiczeniach warsztatowych (2 ECTS)
- przygotowanie do zajęć (zapoznanie się z zadanymi tekstami literackimi, filmowymi i naukowymi, wywiązanie się z zadań opisanych w Metodach i kryteriach oceniania dwóch semestrów) (4 ECTS)
- przygotowanie pracy dyplomowej (4 ECTS)

Wykorzystanie SI:
Studenci i Studentki mogą korzystać z narzędzi SI wyłącznie we wstępnych etapach tworzenia pracy licencjackiej (wyszukiwanie literatury przedmiotu i podmiotu), ewentualnie przy generowaniu rysunków. Nie jest dozwolone wykorzystanie narzędzi SI w procesie tworzenia pracy licencjackiej (formułowanie tematu pracy, interpretowanie, analizowanie i problematyzowanie tekstów literackich, filmowych i innych, opisywanie stanu badań, formułowanie wniosków).

LITERATURA PODMIOTU, FILMOGRAFIA i LITERATURA PRZEDMIOTU z podziałem na bloki tematyczne:

I Basen – zanurzanie i obcowanie
1. Lidia Yuknavitch, Chronologia wody, przeł. K. Gucio, Wołowiec 2022 (cała powieść: 303 s.).
2. Wszystkie odloty Cheyenne’a (This Must Be the Place), reż. Paolo Sorentino, Włochy, Francja, Irlandia 2011.
3. Ryszard Nycz, Percepcja w działaniu. Trzy głosy do współczesnych praktyk teoretycznych w humanistyce, [w:] Kultura jako czasownik. Sondowanie nowej humanistyki, Warszawa 2017 (s. 83-96).
4. Patti Bellantoni, Błękit zdystansowany, [w:] Jeśli to fiolet, ktoś umrze. Teoria koloru w filmie, przeł. M. Dańczyszyn, Warszawa 2016 (s. 83-111).
5. Trzy kolory: Niebieski (Trois couleurs Bleu), reż. Krzysztof Kieślowski, Francja, Polska, Szwajcaria 1993 (wybrane sceny).
6. Marek Hetmański, Metafory i ich ucieleśnienie. Wprowadzenie do problematyki, [w:] Metafory ucieleśnione, red. M. Hetmański, A. Zykubek, Lublin 2021 (fragmenty).

II Transpłciowość – konserwatyzm a płynność i nomadyczność
1. Kinga Kosińska, Brudny róż. Zapiski z życia, którego nie było, Warszawa 2015 (cała autobiografia: 130 s.).
2. Ryszard Nycz, Intertekstualność i jej zakresy: teksty, gatunki, światy, [w:] Tekstowy świat. Poststrukturalizm a wiedza o literaturze, Kraków 2000 (s. 79-109).
3. Anna Łebkowska, Nowa rola synestezji, [w:] Somatopoetyka – afekty – wyobrażenia. Literatura XX i XXI wieku, Kraków 2019 (s. 36-37).
4. Murray Smith, Zaangażowanie widza w postać, przeł. J. Mach, [w:] Kognitywna teoria filmu. Antologia przekładów, red. J. Ostaszewski, Kraków 1999 (s. 210-247).
5. Marta Stańczyk, Sensorium (II): dotyk, [w:] Filmowe sensorium. Teoria zmysłów i jej krytyczny potencjał, Kraków 2023 (s. 147-161).
6. Fantastyczna kobieta (Una mujer fantástica), reż. Sebastian Lelio, Hiszpania, Niemcy, USA, Chile 2017.
7. Virginia Woolf, Orlando, przeł. T. Biedroń, Poznań 1994 (fragmenty powieści).
8. Orlando, reż. Sally Potter, Francja, Holandia, Rosja, Wielka Brytania, Włochy 1992 (wybrana scena).
9. Jacqueline Harpman, Orlanda, tłum. K. Marczewska, Warszawa 2025 (fragmenty powieści).
10. Maggie Nelson, Argonauci, tłum. K. Gucio, Wołowiec 2020 (cała auto/biografia: 183 s.).
11. Renata Ziemińska, Trzecia kategoria płciowa – osoba niebinarna, [w:] Niebinarne i wielowymiarowe pojęcie płci, Warszawa 2018 (s. 133-136).

III Dzikość serca i dojrzałość emocjonalna w cieniu czarownicy
1. Dzikość serca (Wild at Heart), reż. David Lynch, USA 1990.
2. Lyman Frank Baum, Czarnoksiężnik z Krainy Oz, przeł. P. Łopatka, Kraków 2006 (fragmenty).
3. Czarnoksiężnik z Krainy Oz (The Wizard of Oz), reż. Victor Fleming, USA 1939.
4. Barry Gifford, Dzikość serca, przeł. K. Fordoński, Poznań 2002 (fragmenty).
5. David Lynch, Widzę siebie, przeł. B. Kosecka, Kraków 1999 (fragmenty).
6. Mirosław Przylipiak, Jerzy Szyłak, To tylko kino, [w:] Kino najnowsze, Kraków 1999.
7. Jakub Żulczyk, Zrób mi jakąś krzywdę czyli Wszystkie gry video są o miłości, Warszawa 2013 (fragmenty).

IV Hybrydyzacja i przepoczwarzanie
1. Franz Kafka, Przemiana, [w:] Cztery opowiadania. List do ojca, przeł. J. Kydryński, J. Ziółkowski, Warszawa 2003.
2. Królestwo zwierząt (Le rѐgne animal), reż. Thomas Cailley, Belgia, Francja 2023.
3. Dystrykt 9 (District 9), reż. Neill Blomkamp, Kanada, Nowa Zelandia, RPA, USA 2009 (wybrane sceny).

V Tatuaż a ciałotekst
1. Bohumil Hrabal, Syrena, [w:] Taka piękna żałoba, przeł. A. Czcibor-Piotrowski, Izabelin 1997 (opowiadanie, s. 7-18).
2. Alessandra Lemma, Tusz, dziury i blizny, [w:] Pod skórą. Psychoanalityczne studium modyfikacji ciała, przeł. L. Kalita, Gdańsk 2014 (s. 200-230).

• Prowadząca będzie przesyłać teksty (bez całych powieści).