Kulturowe wymiary ludobójstw w świecie pozaeuropejskim 3002-2KON2026K9
Celem zajęć jest komparatystyczne omówienie wybranych ludobójstw w świecie
pozaeuropejskim, zwłaszcza ich kulturowych wymiarów. W ramach spotkań
zrekonstruowane będą: przyczyny, przebieg, skutki ludobójstwa, sylwetki sprawców, ofiar i
obserwatorów oraz polityka zmierzająca do wymierzenia sprawiedliwości / pojednania po
genocydzie. Materiały na zajęcia składają się z pakietu: lektura podstawowa
(obowiązkowa; plik pdf dostarczony przez prowadzącego), lektura dodatkowa
(nieobowiązkowa, dla chętnych, użyteczna do dyskusji w trakcie zajęć; plik pdf
dostarczony przez prowadzącego), ewentualny referat (prezentacja nieobowiązkowa,
trwająca nie dłużej niż kwadrans; uczestnik zajęć samemu dobiera materiał). Inspiracyjne
zaplecze do dyskusji stanowić będą perspektywy badawcze charakterystyczne dla:
antropologii polityki, socjologii historycznej i studiów postkolonialnych. Na zajęciach
wykorzystane będą także mapy i ikonografia z epoki (dostarczone przez prowadzącego).
Podstawą zaliczenia zajęć jest obecność i aktywny udział w dyskusji.
Kontakt do prowadzącego: dr Błażej Popławski, blazej.poplawski@gmail.com
1. Nie tylko Shoah – komparatystyczne studia nad ludobójstwem
Lektura podstawowa: Lech Nijakowski, Rozkosz zemsty. Socjologia historyczna mobilizacji
ludobójczej, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2013, s. 70-82
Lektura dodatkowa: Konstanty Gebert, Ostateczne rozwiązania. Ludobójcy i ich dzieło,
Agora, Warszawa 2022, s. 49-78
Ewentualny referat: Rafał Lemkin
2. Czarna Wojna (1820-1832) – ludobójstwo a mit pogranicza i archetyp pioniera
Lektury podstawowe: Jared Diamond, Trzeci szympans. Ewolucja i przyszłość zwierzęcia
zwanego człowiekiem, przeł. January Weiner, Copernicus Center, Kraków 2019, s. 408-
455; Sven Lindqvist, Wytępić całe to bydło. Wyprawa do źródeł kolonialnego terroru i
ludobójstwa, przeł. Milena Haykowska, Irena Kowadło-Przedmojska, W.A.B, Warszawa
2023, s. 151-154
Lektura dodatkowa: Benjamin Madley, From Terror to Genocide: Britain's Tasmanian Penal
Colony and Australia's History Wars, „Journal of British Studies”, 2008, nr 47 (1), s. 77-106
Ewentualny referat: Sorry Day (National Day of Healing)
3. Wolne Państwo Kongo (1885–1908) – ludobójstwo a gospodarka kolonialna
Lektura podstawowa: Dawid van Reybrouck, Kongo. Opowieść o zrujnowanym kraju,
przeł. Jadwiga Jędryas, Grupa Wydawnicza Foksal, Warszawa 2016, s. 77-122
Lektura dodatkowa: Adam Hochschild, Duch króla Leopolda. Opowieść o chciwości,
terrorze i bohaterstwie w kolonialnej Afryce, przeł. Piotr Tarczyński, Świat Książki –
Weltbild Polska, Warszawa 2012, s. 180-192
Ewentualny referat: Roger Casement
4. Niemiecka Afryka Południowo-Zachodnia (1904–1907/1908) – podbój kolonialny i
pierwsze obozy zagłady
Lektura podstawowa: David Olusoga, Casper Erichsen, Zbrodnia Kajzera, przeł. Piotr
Tarczyński, Wielka Litera, Warszawa 2012, s. 167-230