Warsztat choreograficzny 3002-2K1CH-APS3
Zajęcia mają na celu wyposażenie osób studiujących w wiedzę o historii kształtowania się
dominujących w Europie nurtów tańca scenicznego (uzupełniająco opatrzoną podstawowymi
informacjami na temat innych form), jak również wsparcie osób studiujących w
rozpoznawaniu obecności tańca i choreografii na scenie i w życiu codziennym oraz w
opisywaniu i klasyfikowaniu obserwowanych zjawisk. Osoby studiujące otrzymają podczas
zajęć zestaw narzędzi do budowania samodzielnej refleksji na temat obserwowanych zjawisk
z obszaru tańca i choreografii (z uwzględnieniem istniejących ustaleń i propozycji
choreologicznych), zostaną uwrażliwione na istotność ciała jako materii i podmiotu działania,
a także wzmocnione w umiejętności prezentacji materiału teoretycznego w sposób adekwatny
do jego charakteru i do potrzeb publiczności.
Wśród poruszanych zagadnień znajdą się: funkcje tańca jako możliwe kryteria klasyfikacyjne,
języki opisu tańca; relacje między tańcem a choreografią, relacje między zjawiskami w
funkcji artystycznej a ich formami obserwowalnymi na scenie codzienności; zarys historii
dominujących w Europie form tańca scenicznego (form baletowych, formy teatru tańca, nurtu
choreografii eksperymentalnej); wybrane pogranicza form scenicznych dominujących, fuzje,
rozmycie gatunkowe, wybrane formy sceniczne niedominujące; percepcja tańca i
choreografii, kanały komunikacji; zarys historii badań nad tańcem w Polsce; podejścia
badawcze: paradygmat choreocentryczny a ikonocentryczny, koncepcja policentryczności
mapy tańca a koncepcja x-centryczności, propozycja równoległych historii tańca a propozycja
ewolucjonistyczna, badanie tańca i choreografii z perspektywy kulturoznawstwa a z
perspektywy badań sztuki, ujęcie tańca i choreografii jako kodów kulturowych a ujęcie
uniwersalizujące.
Cel zajęć:
Wyposażenie osób studiujących w wiedzę o historii kształtowania się dominujących w
Europie nurtów tańca scenicznego (balet, teatr tańca, choreografia eksperymentalna),
uzupełniająco opatrzoną podstawowymi informacjami na temat innych nurtów.
Wsparcie osób studiujących w umiejętności rozpoznawania obecności tańca i
choreografii w działaniach artystycznych i na scenie codzienności oraz klasyfikowania
obserwowanych zjawisk z obszaru tańca i choreografii.
Wsparcie osób studiujących w umiejętności opisywania obserwowanych zjawisk z
obszaru tańca i choreografii w różnych ich formach i funkcjach.
Wsparcie osób studiujących w umiejętności budowania samodzielnej refleksji na
temat obserwowanych zjawisk z obszaru tańca i choreografii z uwzględnieniem
istniejących ustaleń i propozycji choreologicznych.
Uwrażliwienie osób studiujących na istotność ciała jako materii i podmiotu działania.
Wzmocnienie osób studiujących w umiejętności przemyślanego doboru oraz
swobodnego konstruowania standardowych i niestandardowych form prezentacji
materiału teoretycznego adekwatnych do jego charakteru, a także wsparcie
umiejętności projektowania doświadczeń publiczności tego rodzaju wystąpień.
Zagadnienia:
funkcje tańca jako możliwe kryteria klasyfikacyjne
języki opisu tańca
relacje między tańcem a choreografią, relacje między zjawiskami w funkcji
artystycznej a ich formami obserwowalnymi w życiu codziennym
zarys historii dominujących w Europie form tańca scenicznego: form baletowych,
formy teatru tańca, nurtu choreografii eksperymentalnej
wybrane pogranicza form scenicznych dominujących, fuzje, rozmycie gatunkowe,
wybrane formy sceniczne niedominujące
percepcja tańca i choreografii, kanały komunikacji
zarys historii badań nad tańcem w Polsce
podejścia badawcze: paradygmat choreocentryczny a ikonocentryczny, koncepcja
policentryczności mapy tańca a koncepcja x-centryczności, propozycja równoległych
historii tańca a propozycja ewolucjonistyczna, badanie tańca i choreografii z
perspektywy kulturoznawstwa a z perspektywy badań sztuki, ujęcie tańca i
choreografii jako kodów kulturowych a ujęcie uniwersalizujące
Tryb pracy:
Podczas pierwszych 6 spotkań dominować będzie tryb opowieści osoby prowadzącej,
miejscami z zaproszeniem osób studiujących do konwersacji. Dalszych 8 spotkań
opartych będzie o pracę własną osób studiujących, polegającą na (1) przygotowaniu
na zajęcia lektury choreologicznej (wybranej w uzgodnieniu z prowadzącą – zależnie
od liczebności grupy na pierwszych zajęciach zostaną ustalone możliwości: solo lub w
duetach), (2) przedstawieniu jej w 20–25-minutowej formie (wybranej wg własnych
preferencji z następujących: prezentacja, referat, performans o autorskim charakterze;
z towarzyszeniem materiałów wizualnych lub bez) i (3) zainicjowania dyskusji
grupowej. Na ostatnich zajęciach odbędą się indywidualne 5-minutowe prezentacje
„Choreologia: moje naj” oparte na doświadczeniach całego semestru (zob. sekcja
„metody i kryteria oceniania”).
Każde zajęcia będą rozpoczynać się i kończyć ok. 10-minutowym tzw. skanem –
autorską metodą prowadzącej, mającą na celu wprowadzenie ciał osób studiujących w
tryb zajęć i wyprowadzenie z niego. Każdy skan, prowadzony głosowo, będzie
polegać na skierowaniu uwagi ku własnemu ciału przez każdą osobę studiującą i
wyczuciu jego stanu, oraz na wyregulowaniu napięć i wyostrzeniu koncentracji.
Podczas skanu prowadząca będzie proponować proste działania ruchowe,
niewymagające żadnego przygotowania czy specjalnej odzieży, z alternatywnymi
wariantami zapewniającymi dostępność dla wszystkich rodzajów ciał znajdujących się
w sali. W ten sposób zanurzanie się w myślenie i rozmawianie o cudzych ciałach w
ruchu będzie klamrowo ujęte w skomunikowanie się z ciałem własnym; dzięki temu
refleksja teoretyczna będzie wyrastać z materii praktycznej.
Dokładny harmonogram zajęć zostanie przedstawiony na drugich zajęciach.
Rodzaj przedmiotu
Koordynatorzy przedmiotu
Kryteria oceniania
Podstawowym warunkiem zaliczenia semestru jest uczestniczenie w zajęciach. Nieobecności
należy usprawiedliwiać u prowadzącej zajęcia. Osoba studiująca ma prawo do 2
usprawiedliwionych lub nieusprawiedliwionych nieobecności w semestrze. Osoba mająca od
3 do 5 nieobecności w semestrze musi nadrobić je poprzez rozmowę na dyżurze na temat
dodatkowej lektury zaproponowanej przez prowadzącą (w przypadku zajęć 1–6) lub tekstu
omawianego na opuszczonych zajęciach (w przypadku zajęć 7–14), lub na temat
„Choreologia: moje naj” (w przypadku zajęć ostatnich). Nieobecności (nawet
usprawiedliwione) na więcej niż 5 zajęciach (30%) skutkują niedopuszczeniem do zaliczenia
zajęć. Jedynie osoby z przyznaną przez KJD Indywidualną Organizacją Studiów w oparciu o
opinię BON mogą mieć zwiększony limit nieobecności, jednak nie więcej niż do 50%.
Ocena na zaliczenie zostanie wystawiona na podstawie:
zabierania głosu w konwersacjach i dyskusjach (30%) – oceniana będzie wnikliwość
wypowiedzi i ich zasadność, a także umiejętność formułowania myśli;
przedstawienia na zajęciach (samodzielnie lub w duecie – do ustalenia na pierwszym
spotkaniu) wybranej z listy lektury w wybranej formie (prezentacja, referat,
performans o autorskim charakterze; z towarzyszeniem materiałów wizualnych lub
bez) (30%) – oceniana będzie adekwatność formy wypowiedzi i jej struktura oraz
klarowność przekazu;
5-minutowego wystąpienia pt. „Choreologia: moje naj” (ostatnie zajęcia) (40%) –
oceniana będzie jakość argumentacji stojącej za wyborem swojego „naj” (najbardziej
lub najmniej pociągającego zagadnienia, najciekawszej lub najmniej atrakcyjnej
koncepcji, najchętniej lub najmniej chętnie czytanej osoby autorskiej itp.). (Uwaga:
żadne z wystąpień nie może dotyczyć tekstów autorstwa prowadzącej zajęcia.)
Sposób wykorzystania narzędzi sztucznej inteligencji w prezentacjach określają zapisy § 3 i 4
uchwały nr 98 Uniwersyteckiej Rady ds. Kształcenia z dnia 8 grudnia 2023 r. w sprawie
wytycznych dotyczących korzystania z narzędzi sztucznej inteligencji w procesie kształcenia.
W związku z tym, że jedną z podstawowych umiejętności zdobywanych na kierunkach
studiów organizowanych na Wydziale Polonistyki jest sprawne i profesjonalne posługiwanie
się polszczyzną pisaną, zabrania się wykorzystywania systemów sztucznej inteligencji do
korekty i redakcji tekstu, o ile przedstawianiu lektur lub wystąpieniu „Choreologia: moje naj”
będą towarzyszyć materiały wizualne z tekstem.
Literatura
Ze względu na warsztatowy charakter zajęć nie przewiduje się literatury wspólnej dla całej
grupy. Podczas pierwszego spotkania całościowa lista lektur zostanie podzielona między
poszczególne osoby lub duety z założeniem przedstawienia lektur podczas dalszych zajęć w
20–25-minutowej formie dla każdej lektury (wybranej wg własnych preferencji z
następujących: prezentacja, referat, performans o autorskim charakterze; z towarzyszeniem
materiałów wizualnych lub bez) celem zainicjowania dyskusji.
Nie przewiduje się udostępniania tekstów cyfrowo. Korzystanie z form analogowych ma na
celu m.in. utrzymywanie szerokiej palety doświadczeń ciała, zanurzającego się w
wielowymiarowy stan czytania w przestrzeni biblioteki publicznej, i przeciwdziałanie
procesom technologizacyjnym, które zawężają spektrum cielesnych doświadczeń.
Całościowa lista lektur do podzielenia między sola lub duety do prezentacji na zajęciach:
J. Kealiinohomoku, Antropolog przygląda się baletowi jako formie tańca etnicznego, tłum. K.
Pastuszak, w: Świadomość ruchu. Teksty o tańcu współczesnym, red. J. Majewska, Kraków
2013, 511–534.
T. F. DeFrantz, Ożywcze teorie tańca. Cyrkulacja globalna estetyki popkulturalnej, w:
Zrozumieć taniec. Antropologia, media i dydaktyka, red. A. Jelewska, Kraków 2012,
162–166.
A. Peterson Royce, Pilobolus Dance Theater: współpraca, innowacje i ucieleśnianie formy,
w: Zrozumieć taniec. Antropologia, media i dydaktyka, red. A. Jelewska, Kraków 2012,
22–40.
L. Bieszczad, Ciało tancerza. Od wzrokocentryzmu do pluralizmu, „Kultura Współczesna”
2011, nr 3, 45–57.
L. Nelson, Kompozycja, komunikacja i zmysł wyobraźni. Lisa Nelson o swojej pre-technice
tańca, tuning stores [partytury dostrajania], tłum. M. Rokicka, w: Choreografia. Autonomie,
red. M. Keil, Poznań-Lublin-Warszawa 2019, 106–117.
W. Perron, Moja droga od baletu do tańca postmodernistycznego, tłum. M. Jankowski, w:
Świadomość ruchu. Teksty o tańcu współczesnym, red. J. Majewska, Kraków 2013, 133–146.
A. Lepecki, Koncepcja i obecność. Współczesna scena tańca europejskiego, tłum. M.
Chojnowska, w: Świadomość ruchu. Teksty o tańcu współczesnym, red. J. Majewska, Kraków
2013, 439–452.
H. Raszewska-Kursa, Z historii dyskryminacji tańca i choreografii albo feministyczny rant na
uprzejmość, w: Choreografia. Autonomie, red. M. Keil, Poznań-Lublin-Warszawa 2019,
274–295.
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: