Strategie przedstawiania inności 3002-1L3SEM26F1
Seminarium poświęcone jest problemom związanym ze strategiami przedstawiania inności. Interesować nas będzie przede wszystkim problem możliwości opisu inności/innych, z którym wiąże się pytanie o możliwość przekroczenia granic własnej perspektywy (czy to kulturowej, czy społecznej, genderowej czy wreszcie gatunkowej). W rzeczywistości wypełnionej partykularnymi głosami, domagającymi się uznania, a jawiącymi się często jako „obce”, „nietypowe”, „nie-ludzkie” czy wręcz „dziwne” w kontekście dominującego porządku, warto zastanowić się nad strategiami opisu i reprezentacji inności. Już w klasycznym antropologicznym ujęciu „inność” pozwalała na zwrócenie uwagi na własną tożsamość, jej przesłanki i strukturę, wymuszając krytyczny ogląd języka, jakim posługujemy się do opisu świata.
W zakres tematyczny seminarium wchodzą min. tematy związane z: innością pozaludzką (zwierzęcą, roślinną, przyrodniczą, technologiczną, robotyczną, fantastyczną); strategiami umocowania politycznej pozycji mniejszości; sposobami narracyjnego ujęcia doświadczenia inności; strategiami reprezentacji „innych”; problemami płynności granic kultura/natura i ludzkie/pozaludzkie; pytaniem o możliwość przekroczenia perspektywy antropocentrycznej. Naszym celem będzie zbadanie rozległego obszaru, który często wymyka się klasycznym metodologiom, a domaga się zbadania i opisania wyczulonego na to, co specyficzne, „inne”, „obce”.
W tak zarysowanym kontekście przyjrzymy się metodologiom wybranych krytycznych teorii kulturoznawczych, a także z zakresu humanistyki nieantropocentrycznej, środowiskowej (w tym posthumanizmu). Szczegółowy zakres tematyczny będzie po części uzależniony od zainteresowań i tematów prac wybranych przez osoby uczęszczające na seminarium.
Na zajęciach zajmiemy się nie tylko analizowaniem wybranych tekstów i zagadnień, ale także ćwiczeniem warsztatu badawczego i pisarskiego. Omówimy zagadnienia związane min. z układem pracy dyplomowej, stawianiem hipotezy badawczej/pytania badawczego, kwerendy badawczej, wykorzystywania i dobierania odpowiednich narzędzi teoretycznych do analizy wybranego zagadnienia oraz specyfiką perspektywy kulturoznawczej.
Podczas spotkań studentki i studenci będą prezentowali swoje projekty oraz fragmenty prac, które następnie będą poddawane dyskusji. Zajęcia obejmować będą także konsultacje indywidualne. Rozkład zajęć wspólnych dla całej grupy oraz konsultacji indywidualnych zostanie ustalony na początku roku akademickiego.
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
obowiązkowe
Tryb prowadzenia
Założenia (opisowo)
Efekty kształcenia
Po ukończeniu seminarium osoba studiująca:
zna i rozumie
- w zaawansowanym stopniu wybrane metodologie nauk o kulturze, strategie poznawcze i stosowane metody badawcze z zakresu krytycznych teorii kulturoznawczych a także posthumanizmu i humanistyki środowiskowej.
- podstawową terminologię nauk o kulturze w zakresie namysłu nieantropocentrycznego, środowiskowego oraz krytycznych teorii kulturoznawczych.
- metody analizy oraz interpretacji praktyk i tekstów kultury, związane z krytycznym namysłem kulturoznawczym a także posthumanistycznym i środowiskowym.
- zasady prawa autorskiego i ochrony własności intelektualnej oraz ich implikacje kulturowe w zakresie niezbędnym do przygotowania tekstu naukowego.
potrafi
- samodzielnie planować i prowadzić prace badawcze pod kierunkiem opiekuna naukowego,
- organizować własny warsztat pisarski pod kierunkiem opiekuna naukowego,
- wykorzystać posiadaną wiedzę, by samodzielnie wyszukiwać, analizować, oceniać, selekcjonować, integrować informacje z różnorodnych źródeł i wykorzystywać je do napisania tekstu naukowego,
- pisać tekst naukowy, samodzielnie dobierając źródła i literaturę przedmiotu oraz zaprezentować ustnie wyniki swych dociekań badawczych, stosując poprawnie terminologię z zakresu nauk o kulturze i aparat naukowy,
- zabierać głos w dyskusji o fragmentach powstających prac licencjackich, stosując poprawne strategie argumentacyjne i operacje logiczne.
Kryteria oceniania
Warunkami zaliczenia seminarium są:
1. Obecność na wspólnych zajęciach (dopuszczalne są dwie nieobecności w semestrze). Osoby mające więcej niż 5 nieobecności (nawet usprawiedliwionych) w semestrze nie otrzymują zaliczenia zajęć. Jedynie osoby z przyznaną Indywidualną Organizacją Studiów w oparciu o opinię BON mogą mieć zwiększony limit nieobecności, jednak nie więcej niż do 50% w każdym semestrze.
2. Odbycie co najmniej jednych konsultacji indywidualnych w trakcie semestru.
3. Przygotowanie i przeprowadzenie co najmniej jednej prezentacji projektu pracy licencjackiej na forum grupy seminaryjnej.
4. Udział w dyskusji o projektach prac licencjackich powstających w ramach seminarium.
5. Przygotowanie pracy licencjackiej, liczącej między 40 a 80 tysięcy znaków ze spacjami wraz z przypisami i bibliografią spełniającej formalne standardy tekstu naukowego.
6. Złożenie ostatecznej zaakceptowanej przez promotorkę/promotora wersji pracy licencjackiej w APD najpóźniej na dwa tygodnie przed wyznaczoną datą egzaminu licencjackiego.
Seminarium kończy się zaliczeniem bez oceny. Złożenie pracy jest warunkiem dopuszczenia do egzaminu licencjackiego. Egzamin odbywa się na zasadach obowiązujących w IKP, m.in. warunkiem przystąpienia do egzaminu jest uzyskanie kompletu zaliczeń z pozostałych przedmiotów (absolutorium) i rozliczenie kwestii formalno-finansowych (obiegówka).
Szczegółowe wymogi stawiane pracom dyplomowym oraz zasady dyplomowania zostaną omówione na pierwszych zajęciach.
Szacunkowy nakład pracy osoby studiującej: 9 ECTS (270h), w tym:
2 ECTS (60h) - udział w zajęciach i konsultacjach indywidualnych,
2 ECTS (60h) - przygotowanie do zajęć, w tym: przygotowanie i przeprowadzenie prezentacji projektu pracy licencjackiej na forum grupy, udział w dyskusji o innych projektach prac licencjackich,
5 ECTS (150h) - napisanie pracy licencjackiej.
Sposób wykorzystania narzędzi sztucznej inteligencji określają zapisy § 3 i 4 uchwały nr 98 Uniwersyteckiej Rady ds. Kształcenia z dnia 8 grudnia 2023 roku. W związku z tym, że jedną z podstawowych umiejętności zdobywanych na kierunkach studiów organizowanych na Wydziale Polonistyki jest sprawne i profesjonalne posługiwanie się polszczyzną pisaną, a w szczególności stylem naukowym, zabrania się wykorzystywania systemów sztucznej inteligencji do generowania, korekty i redakcji tekstów.
Literatura
Wybrane lektury:
Umberto Eco, "Jak napisać pracę dyplomową. Poradnik dla humanistów", przeł. i aneks G. Jurkowlaniec, wstęp W. Tygielski, Warszawa 2007.
Karen Barad, "Spotkanie z wszechświatem w pół drogi. Fizyka kwantowa a splątanie materii ze znaczeniem", tłum. S. Królak, Poznań 2023. [fragmenty]
Éric Baratay, "Zwierzęcy punkt widzenia. Inna wersja historii", tłum. P. Tarasewicz, Wydawnictwo w Podwórku, Gdańsk 2014. [fragmenty]
Mark Fisher, "Dziwaczne i osobliwe", tłum. Andrzej Karalus, Tymon Adamczewski, Gdańsk 2023. [fragmenty]
Rosmarie Garland-Thomson, "Gapienie się, czyli o tym, jak patrzymy i jak pokazujemy siebie innym", tłum. K. Ojrzyńska, Warszawa 2020. [fragmenty]
Jack Halberstam, 'Przedziwna sztuka porażki", tłum. M. Denderski, Warszawa 2018. [fragmenty]
Bruno Latour, "Nadzieja Pandory. Eseje o rzeczywistości w studiach nad nauką", tłum. K. Abriszewski, Toruń 2013. [fragmenty]
Edward W. Said, "Orientalizm", przeł. W. Kalinowski, PIW, Warszawa 1991. [fragmenty]
Gayatri Chakravorty Spivak, "Czy podporządkowani inni mogą przemówić?", przeł. E. Majewska, „Krytyka Polityczna” 2010, 24–25, s. 196–239
"Studia nad nauką i technologią", red. Ewa Bińczyk i Aleksandra Derra, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń 2014. [fragmenty]
Anna Wieczorkiewicz, "Monstruarium", Gdańsk 2019. [fragmenty]
UWAGA: lektury będą udostępniane w formie skanów przez stronę Classroom zajęć. Pełna lista lektur zostanie udostępniona na pierwszych zajęciach. Literatura będzie dobierana z uwzględnieniem zainteresowań osób uczęszczających na seminarium.