Opera i queer 3002-1KON2026K4
Tytułowy bohater sztuki Paula Rudnicka „Jeffrey”, który twierdzi, że spał z pięcioma tysiącami mężczyzn, w pewnym momencie zwraca się wprost do publiczności: „Wiem, że to źle twierdzić, że wszyscy geje mają obsesję seksu. Bo to nieprawda. Wszyscy ludzie mają obsesję na punkcie seksu. Wszyscy geje mają obsesję na punkcie opery”. Celem zajęć będzie analiza relacji łączącej operę ze zjawiskami niemieszczącymi się w obrębie heteronormatywności.
Tematy:
Wstęp
- opera jako sztuka i instytucja
- opera i queer - stan badań
Queer w operze:
Fenomen opera queen
Kult diwy:
- męska adoracja – Maria Callas
- kobiece uwielbienie – Brigitte Fassbaender
- polska perspektywa: Ewa Podleś, Violetta Villas, Aldona Orłowska
Wątki: Oktawian („Kawaler z różą" R. Straussa)
Kompozytorzy_rki: Karol Szymanowski
Queerowanie opery:
Doświadczenie – „Dydona i Eneasz” Purcella
Śpiewacy_czki:
- fenomen kastrata i kontratenor we współczesnej kulturze
- transśpiewaczki_cy
Dzieła: Charles Wuorinen „Brokeback Mountain”
Inscenizacje: Claudio Monteverdi „Orfeusz” (Peaches & Solistenensemble Kaleidoskop)
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia
Założenia (opisowo)
Efekty kształcenia
Osoba uczestnicząca:
- zna podstawowe informacje na temat opery jako sztuki oraz instytucji
- potrafi użyć teorii queer do analizy fenomenów artystycznych
- potrafi samodzielnie przestudiować tekst kultury oraz zanalizować go z uwzględnieniem kontekstu historycznego i społecznego
- jest w stanie samemu wyszukać źródła pomocne w interpretacji dzieła scenicznego
Kryteria oceniania
Podstawowym warunkiem zaliczenia semestru jest uczestniczenie w zajęciach. Nieobecności należy usprawiedliwić, osoba studiująca ma prawo do dwóch usprawiedliwionych lub nieusprawiedliwionych nieobecności w semestrze. Osoba mająca od trzech do pięciu nieobecności w semestrze musi nadrobić je w sposób określony przez prowadzącego (notatka lub rozmowa z zadanego materiału). Nieobecności (nawet usprawiedliwione!) na więcej niż pięciu zajęciach (30%) skutkują niedopuszczeniem do zaliczenia zajęć - jedynie osoby z przyznaną Indywidualną Organizacją Studiów w oparciu o opinię BON mogą mieć zwiększony limit nieobecności, jednak nie więcej niż do 50%.
Ocena na zaliczenie zostanie wystawiona na podstawie przygotowanej analizy wybranego zagadnienia w formie pracy pisemnej lub zaliczenia ustnego.
Szacunkowy nakład pracy osoby uczestniczącej w zajęciach: udział w zajęciach 30h (1 ECTS), przygotowanie do zajęć 30h (1 ECTS), przygotowanie analizy wybranego problemu 30h (1 ECTS). Łącznie 90h (3 ECTS).
Sposób wykorzystania narzędzi sztucznej inteligencji w pisemnych pracach zaliczeniowych określają zapisy § 3 i 4 uchwały nr 98 Uniwersyteckiej Rady ds. Kształcenia z dnia 8 grudnia 2023 roku. W związku z tym, że jedną z podstawowych umiejętności zdobywanych na kierunkach studiów organizowanych na Wydziale Polonistyki jest sprawne i profesjonalne posługiwanie się polszczyzną pisaną, a w szczególności stylem naukowym, zabrania się wykorzystywania systemów sztucznej inteligencji do korekty i redakcji tekstów.
Literatura
Terry Castle, In Praise of Brigitte Fassbaender: Reflection on Diva-Worship, w: En travesti: Women, Gender Subversion, Opera, ed. by Corinne E. Blackmer, Patricia Juliana Smith, New York 1995, s. 20-58.
Anke Charton, Voicing Challenge: Trans* Singers and the Performance of Vocal Gender, w: Under Construction: Performing Critical Identity, ed. by Marie-Anne Kohl, Basel 2021, s. 107-126.
Wayne Koestenbaum, The Queenʼs Throat: Opera, Homosexuality and the Mystery of Desire, New York 1993.
Judith A. Peraino, I Am An Opera: Identifying with Henry Purcellʼs „Dido and Aeneas”, w: En travesti: Women, Gender Subversion, Opera, ed. by Corinne E. Blackmer, Patricia Juliana Smith, New York 1995, s. 99-131.
The Queer Encyclopedia of Music, Dance and Musical Theater, ed. by Claude J. Summers, Berkeley 2004.