Archiwa podporządkowania. Historie fotografii do 1945 r. 3002-1KON2026K24
Na zajęciach będziemy przyglądać się kulturze fotografii do 1945 roku, ze szczególnym
naciskiem na jej funkcję dyscyplinującą, związaną z wytwarzaniem nowoczesnego porządku
społecznego. Będziemy analizować fotografie reprezentujące i wytwarzające obcość
(fotografie antropologicznych Innych), fotografie grup podporządkowanych – w kontekście
europejskim (rewolucjoniści, histeryczki, pracownice seksualne, robotnicy) oraz polskim
(Polacy jako inni, Żydzi, Rusini, chłopi). Analizie i refleksji poddamy także zagadnienia takie
jak związki fotografii z nauką (fotografie etnograficzne, fotografia medyczna), z narodem i
państwem (fotografia kolonialna, fotografia propagandowa, fotografia policyjna), rozrywką
(zdjęcia „osobliwości”, fotografia erotyczna, fotografie „karnawałowe”), krytyką społeczną
(fotoreportaż i fotografia dokumentalna).
Szczegółowy sylabus zostanie omówiony ze studentkami i studentami na pierwszych
zajęciach.
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia
Założenia (opisowo)
Efekty uczenia się
WIEDZA
Osoba studiująca zna i rozumie:
– historię dziewiętnastowiecznej fotografii,
– teorie dotyczące jej analizy,
– wybrane polskie i zagraniczne przykłady praktyk fotograficznych w kontekście społeczno-
kulturowym.
UMIEJĘTNOŚCI
Osoba studiująca potrafi:
– wykorzystać zdobytą w czasie zajęć wiedzę i umiejętności, by analizować i interpretować
wybrane praktyki fotograficzne, uwzględniając
szerszy kontekst historyczny, społeczny i polityczny,
– potrafi syntetycznie, poprawnie językowo i spójnie merytorycznie zaprezentować wybrany
materiał analityczny w formie pisemnej, używając pojęć zapoznanych w trakcie zajęć.
KOMPETENCJE SPOŁECZNE
Osoba studiująca gotowa jest do:
– dyskusji o fotografii w różnych kontekstach kulturowych i społecznych,
– przyjęcia postawy szacunku i badawczej ciekawości wobec różnorodnych zjawisk w
obszarze szeroko rozumianych badań nad fotografią,
– dostrzegania wagi refleksji kulturoznawczej nad praktykami fotograficznymi dla
współczesnego życia społecznego
Kryteria oceniania
Podstawowym warunkiem zaliczenia semestru jest uczestniczenie w zajęciach. Nieobecności
należy usprawiedliwiać u osoby prowadzącej. Osoba studiująca ma prawo do dwóch
usprawiedliwionych lub nieusprawiedliwionych nieobecności w semestrze. Osoba mająca od
trzech do pięciu nieobecności w semestrze musi nadrobić je w sposób określony przez osobę
prowadzącą. Nieobecności (nawet usprawiedliwione!) na więcej niż pięciu zajęciach (30%) w
semestrze skutkują niedopuszczeniem do zaliczenia zajęć. Jedynie osoby z przyznaną
Indywidualną Organizacją Studiów w oparciu o opinię BON mogą mieć zwiększony limit
nieobecności, jednak nie więcej niż do 50% w semestrze.
Podstawą zaliczenia jest sporządzenie notatki na temat wybranych zajęć lub krótka analiza
wybranej fotografii (do oddania w trakcie semestru). Szczegóły zaliczenia zostaną
przedstawione na pierwszych zajęciach.
Ocena końcowa może zostać podwyższona ze względu na dużą aktywność podczas zajęć
(zabieranie głosu w dyskusjach, formułowanie pytań, wykazywanie się bardzo dobrą
znajomością lektur) w trakcie całego semestru.
Szacunkowy nakład pracy osoby uczestniczącej w zajęciach: udział w zajęciach 30h (1
ECTS), przygotowanie do zajęć 45h (1,5 ECTS), przygotowanie pracy 15h (0,5 ECTS).
Łącznie 3 ECTS (90h).
Sposób wykorzystania narzędzi sztucznej inteligencji w pisemnych w prezentacjach określają
zapisy § 3 i 4 uchwały nr 98 Uniwersyteckiej Rady ds. Kształcenia z dnia 8 grudnia 2023
roku. W związku z tym, że jedną z podstawowych umiejętności zdobywanych na kierunkach
studiów organizowanych na Wydziale Polonistyki jest sprawne i profesjonalne posługiwanie
się polszczyzną pisaną, a w szczególności stylem naukowym, zabrania się wykorzystywania
systemów sztucznej inteligencji do korekty i redakcji tekstów
Literatura
Wybrana literatura:
André Rouillé, Fotografia. Między dokumentem a sztuką współczesną, przeł. O. Hedemann,
Universitas, Kraków 2007.
Anthropology and photography 1860–1920, red. Elizabeth Edwards, Yale University Press,
The Royal Anthropological Institute, New Haven–London 1992.
Sharon Sliwinski, The Childhood of Human Rights: The Kodak on the Congo, “Journal of
Visual Culture” 2006, vol. 5, no 3.
Anna Wieczorkiewicz, Monstruarium, Wydawnictwo Słowo/Obraz Terytoria, Gdańsk 2009.
Jeannene M. Przyblyski, Revolution at a Standstill: Photography and the Paris Commune of
1871, “Yale French Studies” 2001, no. 101, pp. 54–78.
Ulrich Baer, Fotografia i histeria: ku poetyce flesza, przeł. K. Bojarska, „Teksty Drugie”
2013, nr 4, s. 159-187.
Allan Sekula, Społeczne użycia fotografii, przeł. K. Pijarski, Warszawa 2010.
John Tagg, The Burden of Representation. Essays on Photographies And Histories, University
of Minnesota Press, Minneapolis 2005.
Grażyna Kubica, Fotografia etnograficzna dokumentująca życie Żydów w Polsce –
charakterystyka ogólna, „Etnografia Nowa” 2015/2016, nr 7/8.
Ewa Manikowska, Photography and cultural heritage in the age of nationalisms: Europe’s
Eastern borderlands (1867–1945), Bloomsbury Visual Arts, London 2019.
Teksty będą udostępnione na platformie Classroom