Badania artystyczne: praktyki, epistemologie, instytucje 3002-1KON2026K18

Wiedza - po ukończeniu kursu osoba studiująca:

- zna i rozumie współczesne debaty dotyczące badań artystycznych jako praktyk tworzenia wiedzy rozwijających się na styku sztuki, nauki, edukacji i działań społecznych;

- rozumie różnice między zachodnioeuropejskimi, nordyckimi oraz środkowoeuropejskimi modelami badań artystycznych oraz ich instytucjonalne, historyczne i polityczne uwarunkowania;

- zna i rozumie pojęcia wiedzy sytuowanej, ucieleśnionej, performatywnej, relacyjnej i procesualnej oraz ich znaczenie dla współczesnych praktyk kulturowych i artystyczno-badawczych;

- zna wybrane modele funkcjonowania badań artystycznych w relacji do uniwersytetu, edukacji artystycznej, instytucji kultury i praktyk kolektywnych;

- rozumie znaczenie medialnego i performatywnego charakteru praktyk artystyczno-badawczych, w tym alternatywnych form dokumentacji, publikowania i transmisji wiedzy.

Umiejętności - osoba studiująca potrafi:

- analizować i interpretować praktyki badań artystycznych z wykorzystaniem współczesnych teorii kultury, performansu, posthumanizmu i alternatywnych epistemologii;

- krytycznie porównywać różne modele produkcji wiedzy oraz rozpoznawać relacje między praktykami artystyczno-badawczymi a ich instytucjonalnym i społecznym usytuowaniem;

- uczestniczyć w dyskusjach dotyczących badań artystycznych, formułować argumenty oraz prezentować własne stanowisko wobec współczesnych debat o wiedzy, kulturze i instytucjach.

Kompetencje społeczne - osoba studiująca jest gotowa do:

- krytycznej refleksji nad sposobami produkcji wiedzy we współczesnej kulturze oraz nad rolą badań artystycznych w humanistyce i praktykach społecznych;

- dostrzegania znaczenia praktyk kolektywnych, relacyjnych i partycypacyjnych w procesach tworzenia wiedzy i działań kulturowych;

- twórczego i odpowiedzialnego działania w obszarze kultury z uwzględnieniem społecznych, etycznych i instytucjonalnych kontekstów praktyk artystyczno-badawczych;

- podejmowania dialogu między różnymi środowiskami wiedzy i praktyki — artystycznymi, akademickimi, społecznymi i edukacyjnymi.

Podstawowym warunkiem zaliczenia jest uczestniczenie w zajęciach. Osoba studiująca ma prawo do dwóch nieobecności w semestrze. Osoba mająca więcej niż dwie nieobecności musi nadrobić je w sposób określony w porozumieniu z prowadzącą. Ponadto szczegółowy sposób zaliczenia zostanie ustalony z grupą podczas pierwszych zajęć.

Sposób wykorzystania narzędzi sztucznej inteligencji w pracach dyplomowych, pisemnych pracach zaliczeniowych i prezentacjach zaliczeniowych określają zapisy § 3 i 4 uchwały nr 98 Uniwersyteckiej Rady ds. Kształcenia z dnia 8 grudnia 2023 r. w sprawie wytycznych dotyczących korzystania z narzędzi sztucznej inteligencji w procesie kształcenia. W związku z tym, że jedną z podstawowych umiejętności zdobywanych na kierunkach studiów organizowanych na Wydziale Polonistyki jest sprawne i profesjonalne posługiwanie się polszczyzną pisaną, a w szczególności stylem naukowym, zabrania się wykorzystywania systemów sztucznej inteligencji do pisania, redagowania i korekty tekstu.

Literatura podstawowa (wybrane fragmenty):
1. Annette Arlander, “Artistic Research beyond Doctoral Studies – Plants, Trees and Recording the Process”, Ruukku – Studies in Artistic Research 8 (2017).
2. Michael Biggs, Henrik Karlson (red.), „The Routledge Companion to Research in the Arts”, Routledge, Londyn 2012.
3. Claire Bishop, "Research-Based Art”, w: "Disordered Attention: How We Look at Art and Performance Today", Londyn: Verso, 2024.
4. Paulina Brelińska, Zofia Małkowicz-Daszkowska, Zofia Reznik, „Z krajobrazu badań artystycznych”, Notes na 6 Tygodni, marzec 2021.
5. Henk Borgdorff, „The Conflict of the Faculties: Perspectives on Artistic Research and Academia”, Leiden: Leiden University Press, 2012.
6. Brad Haseman, „A Manifesto for Performative Research”, Media International Australia 118 (2006): 98–106
7. Hanna Järvinen, „The Decolonisation of Artistic Research, or Why Think about Art in Non-Eurocentric Ways?”, VIS – Nordic Journal for Artistic Research (2021).
8. Brian Massumi, Erin Manning, „Thought in the Act: Passages in the Ecology of Experience”, Minneapolis: University of Minnesota Press, 2014.
9. Robin Nelson, „Practice as Research in the Arts: Principles, Protocols, Pedagogies, Resistances”, Palgrave Macmillan, Londyn 2013.
10. Dorota Ogrodzka, „Prowokatorzy doświadczeń, praktyczki pułapek”, Didaskalia.
11. Irit Rogoff, “Turning”, e-flux journal 0 (2008).
12. „Współmyślenia: badania artystyczne”, Notes na 6 Tygodni, grudzień 2025.

Pełna lista lektur zostanie przedstawiona na początku semestru. Wszystkie teksty będą udostępniane na dysku Google Classroom.