Czytanie Sosnowskiego 3001-C6TN-LW1
Dlaczego jednak trzeba mieć jakiekolwiek rozeznanie w poezji Sosnowskiego, aby wchodzić w niepowierzchowne kontakty z dużą częścią współczesnej polskiej poezji?
Po pierwsze dlatego, że wytworzona przez Sosnowskiego estetyka wiersza współczesnego była i jest niezwykle pociągająca dla kolejnych pokoleń poetów i poetek. Z kolei różnych prób zanegowania czy przekroczenia tej estetyki nie sposób właściwie zrozumieć, jeśli najpierw nie pozna się jej samej, czyli – nie przeczyta się Sosnowskiego. A po drugie, bo to wokół twórczości tego autora koncentrowały się najważniejsze i najbardziej brzemienne w skutkach (dla krytyki i dla poezji) spory krytycznoliterackie końca XX i początku XXI wieku: o „niezrozumiałość”, „hermetyczność”, samozwrotność czy cielesność poezji; o autorytet powojennych klasyków; o wpływ poststrukturalizmu i dekonstrukcji na poezję współczesną; o związki polskiej poezji współczesnej z innymi tradycjami przed- i powojennych awangard; o status interpretacji; o zaangażowanie czy krytyczny potencjał poezji.
Wrócimy do tych sporów w trakcie konwersatorium, ale postaramy się nie stracić z oczu nadrzędnego celu, jakim jest czytanie Sosnowskiego. Począwszy od debiutanckiego „Życia na Korei” z 1992 r. autor wielokrotnie zmuszał bowiem swoich czytelników do porzucania ustalonych sposobów obchodzenia się z wierszem, wynajdywania nowych, a następnie – do poddawania tych nowych sposobów krytyce lub po prostu ich odrzucenia. Wszystko to dlatego, że ambitna literatura – bo taką pisze Sosnowski – przede wszystkim wymaga od nas czytania na własnych zasadach, które to zasady poznajemy, czytając ją (a także czytając/oglądając/przesłuchując wszystko, co pozwoli nam te osobliwe zasady opisać). Przed takim właśnie wyzwaniem staje każda osoba, która zaczyna czytać poezję Sosnowskiego; nieważne, czy robi to po raz pierwszy, czy po raz setny. A jako że na konwersatorium wszyscy będziemy czytali Sosnowskiego, to wszyscy będziemy w tym razem.
Prowadzący planuje również – przy okazji czytania Sosnowskiego – przedyskutować wraz z osobami uczestniczącymi w konwersatorium kilka nurtujących go tematów, o których pisze książkę krytycznoliteracką.
Osobno omówione zostanie piękno poezji Sosnowskiego.
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia
Założenia (opisowo)
Efekty uczenia się
WIEDZA
Studentka/-dent zna i rozumie:
- znaczenie twórczości Andrzeja Sosnowskiego dla historii polskiej poezji po 1989 r.
- istotność refleksji nad kwestiami dotyczącymi ontologii tekstu, statusu interpretacji itd. dla współczesnej humanistyki
- rolę dyskursu krytycznoliterackiego w kształtowaniu sposobów rozumienia współczesnej poezji
UMIEJĘTNOŚCI
Studentka/-dent potrafi:
- interpretować współczesną poezję z wykorzystaniem kontekstu tradycji przed- i powojennych awangard poetyckich
- rozpoznawać zmiany w poezji współczesnej i wskazywać na ich związek z przemianami w dyskursie teoretyczno- i krytycznoliterackim
- uczestniczyć w dyskusji i argumentować swoje odczytanie utworu literackiego
KOMPETENCJE SPOŁECZNE
Studentka/-dent jest gotowa/-wy do:
- respektowania znaczenia tradycji literackiej w życiu społecznym oraz własnej działalności naukowej, oświatowej lub publicystycznej
- podejmowania działań w celu zachowania oraz pielęgnowania tradycji literackich, filozoficznych, światopoglądowych
- planowania i realizowania zadań badawczych
- doceniania znaczenia refleksji humanistycznej w formowaniu więzi społecznych, samodzielnego nabywania wiedzy z zakresu studiowanej dyscypliny naukowej i budowania warsztatu pracy filologa
Kryteria oceniania
- obecność, aktywność na zajęciach, udział w dyskusji
- projekt dotyczący wybranego aspektu twórczości Sosnowskiego z wykorzystaniem wiedzy wyniesionej z konwersatorium
Dopuszczalne są dwie nieusprawiedliwione nieobecności w semestrze
Literatura
1) Książki Andrzeja Sosnowskiego
Autorskie/współautorskie:
- K. Kozioł, T. Pióro, A. Sosnowski, „Dom bez kantów”, Chicago: The Movable [sic] Feast Press 1992
- A. Sosnowski, T. Pióro, M. Atkins, „Warszawa”, Warszawa: Wig Press 2005
- A. Sosnowski, „Pozytywki i marienbadki (1987–2007)”, Wrocław: Biuro Literackie 2009
- A. Sosnowski, „Poems”, Wrocław: Biuro Literackie 2010
- A. Sosnowski, „Sylwetki i cienie”, Wrocław: Biuro Literackie 2012
- A. Sosnowski, „Dom ran”, Wrocław: Biuro Literackie 2015
- A. Sosnowski, „Trawers”, Stronie Śląskie: Biuro Literackie 2017
- A. Sosnowski, „Elementaże (1 & 2)”, Wrocław: Fundacja na rzecz Kultury i Edukacji im. Tymoteusza Karpowicza 2023
Zbiory wywiadów, wykładów, szkiców i esejów:
- A. Sosnowski, „«Najryzykowniej»”, Wrocław: Biuro Literackie 2007
- „Trop w trop. Rozmowy z Andrzejem Sosnowskim”, wybór, opracowanie i wstęp G. Jankowicz, Wrocław: Biuro Literackie 2010
- A. Sosnowski, „Stare śpiewki”, Wrocław: Biuro Literackie 2013
- Pracownia Poetycka Silesius: Darek Foks, Andrzej Sosnowski, pod red. A. Kałuży, G. Jankowicza, Wrocław: Wydawnictwo Warstwy 2015
2) Monografie autorskie, tomy zbiorowe, wybory tekstów krytycznoliterackich
- „Lekcja żywego języka. O poezji Andrzeja Sosnowskiego”, pod red. G. Jankowicz, Warszawa: Wydawnictwo Zielona Sowa 2003
- K. Felberg, Melancholia i ekstaza. Projekt totalny w twórczości Andrzeja Sosnowskiego, Warszawa: Fundacja na rzecz Badań Literackich; IBL PAN 2009
- „Wiersze na głos. Szkice o twórczości Andrzeja Sosnowskiego”, pod red. P. Śliwińskiego, Poznań: WBPiCAK 2010
- M. Koronkiewicz, „»I jest moc odległego życia w tej elegii«. Uwagi o wierszach Andrzeja Sosnowskiego”, Wrocław: Fundacja na rzecz Kultury i Edukacji im. Tymoteusza Karpowicza 2019
- „Kwitek rozumienia. Wybór tekstów o twórczości Andrzeja Sosnowskiego”, wybór i opracowanie tekstów M. Koronkiewicz, Kraków: Instytut Literatury 2023
W zależności od potrzeb, chęci i kaprysów będziemy również sięgali po przekłady poezji (m.in. Johna Ashbery’ego, Ezry Pounda, Elizabeth Bishop, Arthura Rimbauda…), prozy (m.in. Raymonda Roussela, Maurice’a Blanchota, Johna Ashbery’ego i Jamesa Schuylera…) oraz tekstów teoretycznoliterackich/filozoficznych (m.in. Guya Deborda, Paula de Mana, Jacquesa Derridy…), które przydadzą się nam przy czytaniu Sosnowskiego.