Laboratoria i archiwa. Zapomniane teksty w świetle nowych metodologii 3001-C653TL1
Współczesne światowe badania literackie i kulturowe korzystają z wielu teorii, pojęć i narzędzi, które mogą stać się inspiracją do ciągłego odświeżania naszych badań historycznoliterackich.
Teoria literatury doby "zwrotów" kieruje się ku coraz to nowym problemom badawczym, kolejnym pojęciom nadając jednocześnie status centralnych kwestii i poręcznych narzędzi. Od archiwum po afekt, od sieci po mapę, od ciał do cyfr testujemy podejścia, które pozwolą nam powiedzieć coś interesującego i coś istotnego o utworach literackich. Do wspólnych eksperymentów w tym zakresie zapraszam uczestników zajęć.
Seminarium poświęcone będzie mniej znanym lub niedoczytanym tekstom literackim z lat 1795-1850. Do wspólnego spojrzenia na wielonurtową epokę klasycyzmu, sentymentalizmu, rokoka, romantyzmu oraz utwory wymykające się owym -izmom wykorzystamy narzędzia współczesnych podjeść badawczych takich jak m.in. humanistyka cyfrowa i ilościowa, geopoetyka, ekopoetyka, krytyka somatyczna, zwrot afektywny, badania nad pamięcią czy teoria aktora-sieci. Analizom towarzyszyć będzie refleksja o kanonach literackich, mechanizmach zapominania i odpominania tekstów oraz historii literatury jako dyscypliny naukowej rozpiętej między aktualizacją a kontekstem historycznym.
Osobny blok spotkań zostanie poświęcony warsztatowi przygotowania pracy licencjackiej. W ramach seminarium studenci przygotują pracę poświęconą mniej znanemu utworowi literackiemu lub niedoczytanym aspektom utworów kanonicznych, przy czym preferencja dla testów 1. poł. XIX wieku nie jest bezwzględnym ograniczeniem.
W pierwszym semestrze zajęcia będą polegały na lekturze tekstu teoretycznego + tekstu literackiego oraz wspólnej dyskusji na sprowokowane przez nie tematy.
W drugim semestrze zajęcia będą skupione na przygotowaniu rozpraw licencjackich: studenci zobowiązani będą do przedstawienia kolejnych etapów swojej pracy (np. temat, konspekt, kolejne rozdziały), nad którymi będą dyskutować z prowadzącą i grupą.
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia
Założenia (opisowo)
Efekty kształcenia
UMIEJĘTNOŚCI (osoba studiująca potrafi: )
- czytać, interpretować i analizować teksty teoretycznoliterackie oraz literackie, uwzględniając ich kontekst historyczny, biograficzny, geograficzny i kulturowy;
- porównywać i krytycznie oceniać różne koncepcje teoretyczne i metodologiczne
- wykorzystywać zróżnicowane metodologicznie i czasowo koncepcje teoretycznoliterackie w badaniu literatury;
- wykorzystywać zdobytą wiedzę do twórczego identyfikowania, formułowania i rozwiązywania problemów badawczych; w szczególności potrafi: definiować cele i przedmiot badania, formułować hipotezy badawcze, dobierać stosowne metody, techniki i narzędzia badawcze oraz twórczo i efektywnie je stosować, wyciągać wnioski z własnych badań naukowych, rekonstruować zastany stan badań, korzystać z wyników cudzej pracy naukowej w sposób twórczy, sfunkcjonalizowany względem celu własnych poszukiwań oraz etycznie nienaganny;
- napisać krótki tekst naukowy, właściwie wykorzystując aparat badawczy i zachowując przyjęte w polskiej humanistyce konwencje edycji i składu tekstu naukowego;
- weryfikować trafność i spójność własnych wypowiedzi ustnych (dyskusja) i pisemnych (rozprawa licencjacka), a także komentować głosy innych osób i poddawać lekturze krytycznej napisane przez nich teksty;
- wykorzystać zdobytą wiedzę teoretycznoliteracką do identyfikowania luk w stanie badań oraz prowadzenia badań własnych;
- uzupełniać własną wiedzę, zwłaszcza w zakresie aktualnych tendencji w badaniach literackich
KOMPETENCJE SPOŁECZNE (osoba studiująca jest gotowa do: )
- samodzielnego nabywania wiedzy z zakresu studiowanej dyscypliny naukowej i budowania warsztatu pracy filologa;
- komunikowania się z otoczeniem w zakresie przekazywania swojej wiedzy;
- przyjęcia uwag krytycznych w stosunku do własnej pracy i uczynienia z nich pożytku dla siebie
- samodzielnego planowania i realizowania zadań badawczych;
- ciągłego dokształcania się i rozwoju.
Kryteria oceniania
Oceniane będą:
1) przygotowanie do zajęć (lektura tekstów) i aktywny udział w dyskusji;
2) efekty kolejnych etapów przygotowywania pracy licencjackiej: wybór tematu badawczego, materiału i metody; opracowanie materiału; kolejne partie/wersje tekstu — terminy i forma do ustalenia.
Warunkiem zaliczenia zajęć jest złożenie gotowej pracy licencjackiej.
Zgodnie z uchwałą (nr 98) Uniwersyteckiej Rady ds. Kształcenia UW wykorzystanie systemów SI podczas przygotowywania pracy dyplomowej wymaga uzgodnienia między opiekunem pracy i osobą przygotowującą pracę. Przy czym, zgodnie z uchwałą (nr 170) Rady Dydaktycznej Wydziału Polonistyki wykluczone jest stosowanie narzędzi SI do interpretowania tekstów, do tworzenia wypowiedzi pisemnej oraz jej redagowania.
Dopuszczalne są dwie nieobecności w semestrze. Powyżej tej liczby (z wyłączeniem przypadków bezzwłocznie udokumentowanych, np. zwolnieniem lekarskim) zaliczenie zajęć nie jest możliwe. Usprawiedliwione nadprogramowe nieobecności należy odrobić indywidualnie w czasie dyżuru.
Nakład pracy:
- udział w seminarium: 60 godzin (2 ECTS),
- przygotowanie do seminarium, w tym przygotowania prezentacji: 90 godzin (3 ECTS),
- przygotowanie pracy licencjackiej: 150 godzin (5 ECTS).
Literatura
Proponowane zagadnienia podzielone będą na kilka bloków tematycznych, do których każdorazowo będą dobierane odpowiednie teksty teoretyczne i literackie. Poniższa lista stanowi jedynie propozycję, jestem otwarta na sugestie i potrzeby grupy. Każdy blok obejmuje 2-4 spotkań:
1. Archiwa i kanony, np. D. Ulicka, „Archiwum” i archiwum, „Teksty Drugie” 2017, nr 4. [2017]; E. Apter, Nowa komparatystyka, przeł. M. Dąbrowska, w: Niewspółmierność. Perspektywy nowoczesnej komparatystyki, red. T. Bilczewski, Kraków 2010. [2006]; D. Damrosch, Dość czasu i świata, przeł. A.F. Kola, „Teksty Drugie” 2014, nr 4. [2003]
2. Humanistyka cyfrowa i obliczeniowa, np. F. Moretti, Operacjonalizowanie albo funkcja pomiaru we współczesnej teorii literatury, przeł. B. Szumański, “Forum Poetyki”, 2017, nr 10 [2013].
3. Ciała literatury, np. B. Massumi, Autonomia afektu, przeł. A. Lipszyc, „Teksty Drugie” 2013, z. 6. [1995]; J. Kordys, O języku, mózgu, ekstatycznych stanach religijnych i twórczości artystycznej, „Teksty Drugie” 2011, nr 1–2. [2011]; A. Dziadek, Wstęp oraz Krytyka somatyczna, w: jego, Projekt krytyki somatycznej, Warszawa 2014. [2014]
4. Pamięć literatury, np. A. Assmann, Pamięć, w: tej, Wprowadzenie do kulturoznawstwa. Podstawowe terminy, problemy, pytania, przeł. A. Artwińska, K. Różańska, Poznań 2015. [2006]; J. Culler, Powieść i naród, w: jego, Literatura w teorii, przeł. M. Maryl, Kraków 2013. [2006]
5. Przyziemianie teorii, np. E. Rybicka, Od poetyki przestrzeni do polityki miejsca. Zwrot topograficzny w badaniach literackich, w: jej, Geopoetyka. Przestrzeń i miejsce we współczesnych teoriach i praktykach literackich, Kraków 2014. [2008]; B. Latour, Dajcie mi laboratorium a poruszę świat, przeł. K. Abriszewski, Ł. Afeltowicz, „Teksty Drugie” 2009, nr 1–2. [1982]
W zakresie tekstów literackich szczególną uwagę poświęcimy: tragedii neoklasycystycznej, powieści sentymentalnej oraz wyborowi innych tekstów ze wskazanej epoki.