Litwa Mickiewicza 3001-C553LR1

Podczas zajęć prowadzonych w I semestrze zajmiemy się lekturą tekstów Mickiewicza, w których temat Litwy odgrywa ważną rolę: juweniliów, utworów z I i II tomu "Poezyj" (1822 i 1823), "Konrada Wallenroda", "Dziadów cz. III", "Pana Tadeusza" i prelekcji paryskich. Interesować będzie nas nie tylko Mickiewicz, ale także jego uniwersyteccy koledzy i szerzej: autorzy współtworzący życie literackie Litwy I połowy XIX wieku. Ważna będzie dla nas zwłaszcza perspektywa uwzględniająca dzieje Litwy bałtyckiej, średniowiecznej, pogańskiej, sprzed czasów unii z Polską – albo z okresu dotyczącego pierwszych lat po jej zawiązaniu – niemalże nieobecna w badaniach dotyczących literatury polskiego romantyzmu.
Zainteresowanie kulturą Litwy starożytnej funkcjonowało od początku XIX wieku w rozmaitych porządkach: niezależnie od pionierskiej, choć ambiwalentnie ocenianej pracy Ksawerego Bohusza („O początkach narodu i języka litewskiego”), której znajomość potwierdził Mickiewicz w przypisach do „Grażyny”, problematyką dawnych dziejów Litwy zajmowali się w różnych ujęciach liczni, reprezentujący różne stanowiska badawcze historycy – żeby poprzestać tylko na nazwiskach Hugona Kołłątaja, Tadeusza Czackiego, Joachima Lelewela, Ignacego Onacewicza czy Teodora Narbutta – i literaci: tu warto wskazać chociażby Euzebiusza Słowackiego czy Dionizego Paszkiewicza. W wydawanym przez Joachima Lelewela „Tygodniku Wileńskim” ukazywały się przekłady litewskich dajn autorstwa m.in. Leona Rogalskiego i Emeryka Staniewicza, wskazuje się także na obecność litewsko zorientowanego odłamu „Towarzystwa Szubrawców”. W gronie filomatów, a później filaretów, znajdowali się zbieracze zabytków kultury ludowej tacy jak Jan Czeczot, Tomasz Zan czy Emeryk Staniewicz, który potem, wraz z Czeczotem i znającym język litewski Ludwikiem Spitznaglem, weszli w skład grupy poetyckiej Kastala. W kręgu polskich uczonych pojawiło się także zainteresowanie językiem litewskim: z inicjatywy Tadeusza Czackiego powstała w 1804 roku komisja do zbadania i opisania „żmudzkiej mowy”, w 1822 roku Kazimierz Kontrym starał się – bezskutecznie – o powołanie na uniwersytecie katedry języka litewskiego. Wreszcie: wśród uniwersyteckich kolegów Mickiewicza i filaretów znajdowali się dwujęzyczni działacze „żmudzkiego ruchu kulturalnego”.
Prace powstające na seminarium powinny dotyczyć tak zakreślonej perspektywy - ze szczególnym uwzględnieniem dzieła Mickiewicza.