Świat przestawiony. Nowe zjawiska w poezji polskiej 3001-C3N-LW2
Konwersatorium służy poszerzeniu wiedzy z zakresu literatury najnowszej, ze szczególnym uwzględnieniem poezji polskiej w pierwszych dekadach XXI wieku oraz towarzyszącego jej dyskursu krytycznoliterackiego. Będziemy dyskutowali zarówno o książkach nagradzanych, szeroko komentowanych, jak i o tych, które pozostając na marginesie współczesnej komunikacji literackiej stanowią przedmiot żywego zainteresowania w samym środowisku poetyckim, punkt odniesienia dla młodych osób autorskich.
Znajdująca się w nazwie konwersatorium kategoria „świata przestawionego” jest nawiązaniem nie tyle do „Świata nie przedstawionego” Juliana Kornhausera, Adama Zagajewskiego i Ryszarda Krynickiego czy „Świata podrobionego” Przemysława Czaplińskiego, ile do fragmentu prozy Andrzeja Sosnowskiego z tomu „Dom ran”:
„«Nie znajdują tego, czego pragną» (pragną jedynie tego, co znajdują), albowiem w świecie podstawionym nie mają możliwości pragnąć niczego poza tym, co się nasuwa i narzuca jako wszystko, co w świecie się znajduje i za co będą regularnie płacić, żeby móc jeszcze więcej i częściej znajdować, czyli pragnąć więcej tego samego, czego pragną, ponieważ właśnie to znajdują. Tak wygląda świat jako niewola i podstawienie – jak się podstawia świat, a konkretniej: «samo życie»? Samoistnie, samorzutnie, samoczynnie, samowładnie”.
Sosnowski pisze w gruncie rzeczy o tym, co w połowie lat 60. Guy Debord nazwał „spektaklem”, a Mark Fisher pod koniec pierwszej dekady XXI w. – „realizmem kapitalistycznym”. Na konwersatorium będziemy próbowali prześledzić, w jaki sposób współczesna poezja polska przyswoiła tę krytykę świata podstawionego i dała jej wyraz na własnych zasadach: w złożonych formalnie książkach poetyckich, w wierszach wymuszających pytania interpretacyjne. Jednocześnie interesować nas będzie to, jak w najnowszej poezja próbuje się świat przestawiać (układać go na nowo, przesuwać znajdujące się w nim elementy, pracą wyobraźni i języka projektować jego nowe wersje) lub pisać ze środka świata już przestawionego (zwichniętego, wykluczającego, niesprawiedliwego, dziwnego, niepokojącego, zagrożonego zagładą). Innymi słowy, będziemy dyskutować o strategiach, chwytach, formach, za pomocą których poezja w XXI w. znosi swoją współczesność.
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia
Założenia (opisowo)
Efekty kształcenia
Po ukończeniu konwersatorium osoba, która w nim uczestniczyła:
- zna i rozumie nowe zjawiska we współczesnej poezji polskiej oraz dyskurs krytycznoliteracki towarzyszący współczesnej poezji polskiej
- posiada wiedzę na temat najważniejszych sporów i debat krytycznoliterackich dotyczących najnowszej poezji
- zna i rozumie dialektyczne spięcie pomiędzy współczesną poezją polską a zagadnieniami filozoficznymi, kulturowymi oraz polityczno-ekonomicznymi
- potrafi wykorzystać zdobyta wiedzę do napisania eseju, którego temat oscyluje wokół zagadnień poruszanych na zajęciach
- potrafi samodzielnie poszerzać wiedzę o najnowszej poezji
- jest gotowy do zaangażowanego uczestnictwa we współczesnym życiu naukowym i literackim
Kryteria oceniania
- ocena ciągła (bieżące przygotowanie do zajęć, udział w dyskusji)
- ocena projektu studenckiego: esej dotyczący zagadnień poruszanych na konwersatorium
Zaliczenie na ocenę. Dopuszczalne są dwie nieobecności w semestrze.
Literatura
Ostateczna lista lektur zostanie ustalona na pierwszych zajęciach. Sylabus będzie również dostosowywany w zależności od preferencji lekturowych osób uczestniczących w konwersatorium oraz nowości wydawniczych wartych przedyskutowania.
Wyjściowe propozycje lektur:
- Kacper Bartczak, „Wiersze organiczne”, „Pokarm suweren” lub „Naworadiowa”
- Dariusz Foks, „Historia poezji polskiej dla drwali” lub „Eurydyka”
- Dominik Bielicki, „Pawilony” lub „Wielki ping-pong”
- Piotr Janicki, „13 sztuk” lub „[psia książka]”
- Grzegorz Hetman, „Pół ciastka”
- Jerzy Jarniewicz, "Puste noce" lub "Mondo cane"
- Adam Wiedemann, „Filtry”, „Z ruchem” lub „Odżywki i suplementy”
- Konrad Góra, „Nie” lub „Dzień został w nocy. Wiersze miłości i z nienawiści”
- Adam Kaczanowski, „Co jest nie tak z tymi ludźmi?” lub „Zabawne i zbawienne”
- Tomasz Pułka, „Podczas siebie” (wybór wierszy pod red. M. Koronkiewicz)
- Radosław Jurczak, „Zakłady holenderskie”
- Kamila Janiak, „zwęglona jantar”, „Zakaz rozmów z osobami nieobecnymi fizycznie” lub „Miłość”
- Grzegorz Wróblewski, „Tora! Tora! Tora!” lub „Letnie rytuały” (autorski wybór wierszy)
- Patryk Kosenda, „Robodramy w zieleniakach” lub „Największy na świecie drewniany coaster”
- Filip Matwiejczuk, „Różaglon” lub „Pasożyt”
- Tomasz Bąk, „Bailout” lub „XXI. Nagi wodnik w śródmieściu”
- Joanna Oparek, „Mocne skóry, białe płótna” lub „Małe powinności”
- Justyna Kulikowska, „gift. z Podlasia”
- Antonina Tosiek, „storytelling”
- Joanna Łępicka, "Zeszyt ćwiczeń"
- Anna Adamowicz, „Nebula” lub „zmyśl[ ]zmysł”
- Marcin Mokry, „Żywe linie nowe usta”
- Natalia Malek, „Kord” lub „Obręcze”
- Ilona Witkowska, „Lucyfer zwycięża” lub „Gdzie są moje dzieci?”
- Anouk Herman, „right into pod tramwaj”
- Julek Rosiński, „Streszczenie pieśni”
- Szymon Kowalski, „Konopeum”
- Miłosz Biedrzycki, „Porumb” lub „Wiosna ludzi”
Literatura przedmiotu:
- K. Bartczak, „Materia i autokreacja. Dociekania w poetyce wielościowej”
- M. Glosowitz, „Maszynerie afektywne. Literackie strategie emancypacji w najnowszej polskiej poezji kobiet”
- P. Kaczmarski, „Oporne komunikaty. Strategie znaczenia w poezji współczesnej”
- P. Kaczmarski, „Wysoka łączliwość. Szkice o poezji współczesnej”
- A. Kałuża, „Splątane obiekty. Przechwycenia artystyczno-literackie w niewspółmiernym świecie”
- D. Kujawa, „Pocałunki ludu. Poezja i krytyka po roku 2000”
- „Psem i kością. Recepcja poezji Tomasza Pułki do roku 2021” pod red. P. Kaczmarskiego
- J. Skurtys, „Światy nierównoległe. O kobiecych i męskich głosach w poezji ostatnich lat”
- J. Skurtys, „Wspólny mianownik. Szkice o poezji i krytyce po 2010 roku”
Oprócz fragmentów w.w. książek krytycznoliterackich będziemy również sięgali po recenzje, szkice krytycznoliterackie, głosy polemiczne czy wywiady z osobami autorskimi dostępne na stronach internetowych czasopism krytycznoliterackich (np. „KONTENT”, „Mały Format”, „Stoner Polski”, „8. Arkusz «Odry», „Wizje”, „Dwutygodnik”) oraz stronach promocyjnych wydawnictw (np. Biuro Literackie, Wydawnictwo J).