Płeć i seksualność w badaniach socjologicznych 3000-PISB2-S2-KD
Celem pierwszego semestru seminarium na II roku kierunku Płeć i seksualność jest kontynuacja prac rozpoczętych podczas seminarium w roku poprzednim. Osoby uczestniczące w seminarium mogą przygotowywać prace dyplomowe z wykorzystaniem metod jakościowych, a zwłaszcza różnych rodzajów wywiadów jakościowego i obserwacji uczestniczącej. Tematyka prac powinna odnosić się do problematyki płci społeczno-kulturowej i/lub seksualności.
Pierwszy semestr drugiego roku poświęcony będzie doprecyzowywaniu problemu badawczego i pytań badawczych. Osoby studenckie będą opracowywać część teoretyczną pracy oraz metodykę w badania, w tym konstruować narzędzia badawcze. Ważnym elementem zajęć będzie refleksja nad etycznym wymiarem prowadzonych badań.
W trakcie semestru osoby studenckie będą prezentować postępy swoich prac grupie zajęciowej oraz będą proszeni o komentowanie fragmentów tekstu przygotowywanych przez koleżanki i kolegów.
Lista lektur może być uzupełniana i modyfikowana w trakcie semestru zgodnie z potrzebami osób studenckich.
Tematy zajęć:
Planowanie procesu badawczego
Przegląd literatury – cel, praktyka, wykorzystanie różnych narzędzi (w tym AI)
Przygotowywanie scenariusza wywiadu jakościowego
Analiza zebranych danych – warsztaty
Prezentacje i omawianie fragmentów tekstów przygotowanych przez osoby studenckie
Metody analizy materiału jakościowego
Analiza tematyczna
Analiza treści
Analiza narracyjna
Tworzenie typologii w badaniach jakościowych
Kodowanie jakościowe
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia
Efekty uczenia się
Po ukończeniu przedmiotu student(ka):
W zakresie wiedzy:
- w stopniu pogłębionym zna i stosuje metodologię nauk o kulturze i nauk socjologicznych oraz metody indywidualnego wywiadu pogłębionego i obserwacji uczestniczącej;
- zna zasady etyczne dotyczące prowadzenia badań społecznych oraz potrafi je stosować w praktyce badawczej;
- zna zasady ochrony danych osobowych i potrafi je stosować w praktyce;
- zna zasady prawa autorskiego i ochrony własności intelektualnej oraz ich implikacje praktyczne.
W zakresie uczenia się:
- Potrafi wykorzystać posiadaną wiedzę, by samodzielnie zbierać i analizować dane badawcze z różnorodnych źródeł, wykorzystywać je w samodzielnych projektach badawczych oraz poprawnie prezentować ich wyniki w oryginalny i kreatywny sposób;
- Potrafi wykorzystywać metodologię badawczą z zakresu metod jakościowych oraz prezentować i syntetyzować uzyskane tymi metodami dane;
- Potrafi samodzielnie sformułować problem badawczy i pytanie badawcze, dobierając odpowiednie źródła, literaturę naukową i metody badawcze.
W zakresie kompetencji społecznych:
- Jest gotów/a do przyjęcia postawy szacunku i badawczej ciekawości wobec różnorodnych zjawisk społecznych, w tym do używania zdobytej wiedzy do rozwiązywania zaobserwowanych problemów oraz zasięgania opinii osób eksperckich;
- Rozumie wagę upowszechniania oraz zapewniania dostępności do zasobów wiedzy.
Kryteria oceniania
Zaliczenie zajęć odbywa się na podstawie:
Przygotowania i aktywności w trakcie zajęć – 20%
Przygotowanie pierwszego rozdziału pracy magisterskiej – 80%
Dopuszcza się 2 nieobecności, bez podania przyczyny). Osoba mająca 3 lub 4 nieobecności w semestrze musi nadrobić je w sposób określony przez osobę prowadzącą.
Szacunkowy nakład pracy osoby uczestniczącej w zajęciach:
● Udział w zajęciach – 30 ha (1 ECTS),
● Bieżące przygotowanie do zajęć – 30 ha (1 ECTS),
● Przygotowanie rozdziału pracy magisterskiej – 120 ha (4 ECTS).
Korzystanie z narzędzi generatywnej sztucznej inteligencji, takich jak ChatGPT, jest dozwolone w przypadku kwerendy literaturowej oraz korekty tekstu. Domyślnie korzystanie z takich narzędzi jest zabronione, chyba że wyraźnie zaznaczono inaczej. Każde użycie musi zostać odpowiednio opisane i/lub zacytowane. Studenci/tki ponoszą odpowiedzialność za wszystkie treści wygenerowane z użyciem narzędzi SI.
Praktyki zawodowe
Nie dotyczy
Literatura
Angrosino, M. 2010. Badania etnograficzne i obserwacyjne. Warszawa: PWN.
Braun, V., Clarke, V. 2024. Analiza tematyczna. Praktyczny przewodnik. Warszawa: PWN.
Browne, K., C.J. Nash. 2016. Queer Methods and Methodologies: Intersecting Queer Theories and Social Science Research. Londyn, Nowy Jork: Routledge.
Emerson, R.M. (et al.). 1995. Writing Ethnographic Fieldnotes. Chicago: The University of Chicago Press.
Flick, U. 2011. Jakość w badaniach jakościowych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Gałęziowski, J. 2020, When a Historian Meets Vulnerability—Methodological and Ethical Aspects of Research on Sensitive Topics and with People Affected by Difficult Experiences. Rocznik Antropologii Historii, 13, 169–189.
Holmes, A. Gary Darwin, 2020, Researcher Positionality — A Consideration of Its Influence and Place in Qualitative Research — A New Researcher Guide. International Journal of Education, 8(4), 1–10.
Kvale, S. 2010. Prowadzenie wywiadów. Warszawa: PWN.
Kvale, S. 2010. Projektowanie badania jakościowego. Warszawa: PWN.
Lofland, J., Snow, D.A., Anderson, L., Lofland, L.H. 2018. Analiza układów społecznych. Przewodnik metodologiczny po badaniach jakościowych. Warszawa: Scholar.
PAN. 2024. Kodeks etyki pracownika naukowego. Warszawa: Komisja do Spraw Etyki w Nauce, Zgromadzenie Ogólne Polskiej Akademii Nauk.
Riessman, C.K. 2003. Performing identities in illness narrative: masculinity and multiple sclerosis. Qualitative Research, 3(1), 5-33.
Silverman, D. 2007. Interpretacja danych jakościowych. Warszawa: PWN.
Silverman, D. 2009. Prowadzenie badań jakościowych. Warszawa: PWN.
Surmiak, A. 2022. Etyka badań jakościowych w praktyce. Analiza doświadczeń badaczy z osobami podatnymi na zranienie. Warszawa: Scholar.
Wodiwiss, J., Smith, K., Lockwood, K. 2017. Feminist Narrative Research: Opportunities and Challenges. Londyn: Palgrave MacMillan.