Proseminarium 3000-PISB1-PRO
Proseminarium ma na celu przygotowanie osób studiujących do świadomego wyboru tematu pracy magisterskiej oraz do dalszej pracy badawczej na kierunku „Płeć i seksualność”. Zajęcia służą zapoznaniu z zasadami dyplomowania, wymaganiami formalnymi i merytorycznymi wobec prac magisterskich oraz podstawowymi etapami procesu badawczego: od wyboru problemu, przez kwerendę i dobór literatury, po interpretację materiału, przygotowanie argumentacji i prezentację wyników.
Głównym zadaniem realizowanym w ramach proseminarium będzie projekt inspirowany książką Annabelle Hirsch A History of Women in 101 Objects. Osoby studiujące wybiorą jeden obiekt związany z płcią i seksualnością — historyczny, współczesny, codzienny, artystyczny, medialny, technologiczny, instytucjonalny lub osobisty — a następnie przygotują jego kulturoznawczy opis. Praca nad obiektem będzie obejmowała jego usytuowanie w szerszym kontekście społecznym, historycznym, politycznym, materialnym i symbolicznym.
Obiekt będzie traktowany nie tylko jako rzecz, lecz także jako punkt dostępu do szerszych zjawisk: norm płciowych, praktyk cielesnych, historii seksualności, relacji władzy, technologii, codzienności, pamięci, afektów, pracy, konsumpcji, mediów i instytucji. Projekt ma służyć ćwiczeniu podstawowych kompetencji badawczych: formułowania problemu, zadawania pytań badawczych, wyszukiwania literatury i źródeł, krytycznej analizy materiału, budowania interpretacji oraz przedstawiania wyników pracy.
Ważną częścią zajęć będzie również wprowadzenie w podstawowy warsztat pracy akademickiej i badawczej. Osoby studiujące poznają sposoby korzystania z bibliotek, katalogów, baz danych, repozytoriów cyfrowych i archiwów, a także zasady odróżniania źródeł, literatury naukowej, tekstów popularnonaukowych i materiałów publicystycznych. Zajęcia obejmą także praktyczne elementy pracy z bibliografią: wyszukiwanie literatury, zapisywanie i porządkowanie opisów bibliograficznych, korzystanie z menedżerów bibliografii, w szczególności Zotero, oraz przygotowywanie przypisów i bibliografii.
W toku zajęć osoby studiujące będą poznawać wybrane przykłady kulturoznawczych badań nad rzeczami, materialnością, archiwami i historiami alternatywnymi. Będą również pracować nad własną pozycją badawczą, sposobami uzasadniania wyboru tematu, konstruowania bibliografii, korzystania ze źródeł oraz prezentowania wyników w formie ustnej i pisemnej. Umiejętności te będą ćwiczone bezpośrednio na materiale projektowym: wybranym obiekcie związanym z płcią i seksualnością, którego opis będzie wymagał kwerendy, doboru źródeł, opracowania literatury i przygotowania krótkiej prezentacji wyników.
Projekt końcowy będzie zarazem ćwiczeniem przygotowującym do wyboru seminarium magisterskiego i do samodzielnej konceptualizacji pracy dyplomowej.
Treść zajęć:
1. Zasady dyplomowania i przygotowywania prac magisterskich
Zasady dyplomowania na Uniwersytecie Warszawskim i na kierunku „Płeć i seksualność”; wymagania formalne i merytoryczne wobec prac magisterskich; praca magisterska jako projekt badawczy.
2. Narzędzia pracy intelektualnej na studiach drugiego stopnia
Organizacja pracy akademickiej, formułowanie problemów, prowadzenie notatek, planowanie kwerendy, porządkowanie materiałów i przygotowywanie własnego warsztatu badawczego.
3. Projekt proseminaryjny i jego inspiracje
Omówienie koncepcji projektu inspirowanego książką Annabelle Hirsch A History of Women in 101 Objects; obiekt jako punkt wyjścia do badań kulturoznawczych nad płcią i seksualnością.
4. Obiekt, rzecz, materialność
Rzeczy, materialność, ciało, płeć i seksualność; funkcje, obiegi, użycia i znaczenia obiektów w kulturze.
5. Wybór obiektu badawczego i konceptualizacja tematu
Kryteria wyboru obiektu; uzasadnianie jego znaczenia; wstępna konceptualizacja tematu pracy magisterskiej; przejście od przedmiotu lub materiału do problemu badawczego.
6. Formułowanie problemu badawczego
Praca nad tematem, pytaniami badawczymi i zakresem projektu; sposoby zawężania tematu i budowania wstępnej koncepcji interpretacyjnej.
7. Biblioteka, archiwum, źródła
Korzystanie z katalogów bibliotecznych, baz danych, repozytoriów cyfrowych, archiwów, kolekcji, mediów oraz materiałów wizualnych i cyfrowych; ocena przydatności i wiarygodności materiałów.
8. Literatura naukowa i jej funkcje
Różnice między literaturą naukową, popularnonaukową i publicystyczną; sposoby korzystania z literatury w budowaniu kontekstu, argumentacji i aparatu pojęciowego.
9. Bibliografia, przypisy i narzędzia pracy
Praca z bibliografią i przypisami; zapisywanie, porządkowanie i cytowanie literatury oraz źródeł; zarządzanie bibliografią na przykładzie programu Zotero.
10. Opis, kontekstualizacja i interpretacja obiektu
Materialność, funkcja, obieg, użytkowanie i reprezentacje obiektu; kontekst historyczny, społeczny, instytucjonalny, polityczny i codzienny; przejście od opisu rzeczy do analizy szerszego problemu kulturowego.
11. Współpraca projektowa i instytucje
Możliwości współpracy projektowej z wybranymi instytucjami; prezentacja przykładów działań badawczych, edukacyjnych, archiwalnych, kuratorskich lub popularyzatorskich.
12. Planowanie pracy, feedback i well-being w pracy badawczej
Planowanie procesu pracy, techniki zarządzania sobą, dobrostan w pracy badawczej, praca z informacją zwrotną i redakcja.
13. Prezentacja wyników projektu i podsumowanie proseminarium
Przygotowanie i prezentacja wyników projektu; omówienie projektów; podsumowanie zdobytych kompetencji; od projektu proseminaryjnego do możliwego tematu pracy magisterskiej.
Koordynatorzy przedmiotu
W cyklu 2026Z: | W cyklu 2025Z: |
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia
Założenia (opisowo)
Efekty kształcenia
Po ukończeniu zajęć osoba studiująca:
W zakresie wiedzy
– zna podstawowe zasady dyplomowania na kierunku „Płeć i seksualność”;
– rozumie specyfikę pracy magisterskiej jako samodzielnego projektu badawczego;
– zna wybrane podejścia kulturoznawcze do badania obiektów, materialności, płci i seksualności;
– rozumie, w jaki sposób pojedynczy obiekt może prowadzić do analizy szerszych zjawisk społecznych, kulturowych i historycznych;
– zna podstawowe typy materiałów wykorzystywanych w pracy akademickiej: źródła, literaturę naukową, materiały archiwalne, teksty publicystyczne, materiały wizualne i cyfrowe.
W zakresie umiejętności
– potrafi wybrać i uzasadnić wybór obiektu badawczego;
– potrafi sformułować problem i pytania badawcze na podstawie konkretnego materiału;
– potrafi przeprowadzić podstawową kwerendę oraz dobrać literaturę przedmiotu;
– potrafi korzystać z podstawowych narzędzi warsztatu akademickiego: katalogów bibliotecznych, baz danych, repozytoriów cyfrowych, archiwów oraz menedżerów bibliografii, w szczególności Zotero;
– potrafi wyszukiwać, porządkować i poprawnie zapisywać literaturę naukową oraz źródła;
– potrafi przygotować kulturoznawczy opis obiektu związanego z płcią i seksualnością;
– potrafi zaprezentować wyniki własnej pracy badawczej w sposób uporządkowany i komunikatywny;
– potrafi korzystać z informacji zwrotnej oraz formułować konstruktywne uwagi do projektów innych osób.
W zakresie kompetencji społecznych
– jest gotowa do samodzielnego i odpowiedzialnego planowania pracy intelektualnej;
– rozumie znaczenie krytycznego, etycznego i kontekstowego podejścia do materiału badawczego;
– jest gotowa do współpracy, wymiany informacji zwrotnej i publicznej prezentacji wyników pracy;
– jest gotowa do krytycznej samooceny własnych kompetencji, potrzeb i ograniczeń w pracy akademickiej.
Kryteria oceniania
Podstawą zaliczenia zajęć jest aktywny udział w proseminarium oraz realizacja projektu poświęconego wybranemu obiektowi związanemu z płcią i seksualnością. Projekt obejmuje wybór obiektu, jego kulturoznawczy opis, osadzenie w kontekście teoretycznym i źródłowym oraz prezentację wyników.
Proponowana struktura oceny:
– aktywność i przygotowanie do zajęć: 25%;
– zadania cząstkowe / praca warsztatowa nad obiektem: 25%;
– bibliografia, kwerenda i kontekstualizacja projektu: 20%;
– prezentacja końcowa projektu: 30%.
Ocenie podlegać będą: trafność wyboru obiektu, jasność sformułowania problemu, umiejętność powiązania konkretnego materiału z szerszymi zagadnieniami dotyczącymi płci i seksualności, wykorzystanie literatury oraz sposób prezentacji wyników.
Podstawowym warunkiem zaliczenia jest uczestnictwo w zajęciach. Osoba studiująca ma prawo do dwóch nieobecności w semestrze. Osoba mająca od trzech do pięciu nieobecności musi nadrobić je w sposób określony przez osobę prowadzącą. Nieobecność na więcej niż pięciu zajęciach skutkuje niedopuszczeniem do zaliczenia. Osoby z przyznaną Indywidualną Organizacją Studiów lub innymi formalnymi dostosowaniami mogą ustalić z osobą prowadzącą indywidualne zasady uczestnictwa, zgodnie z obowiązującymi regulacjami UW.
Szacunkowy nakład pracy osoby studiującej
– udział w zajęciach: 30 godzin;
– przygotowanie do zajęć, lektury, zadania cząstkowe: 30 godzin;
– przygotowanie bibliografii, kwerendy i prezentacji projektu końcowego: 30 godzin.
Łącznie: 90 godzin, czyli 3 ECTS.
Zasady korzystania z narzędzi sztucznej inteligencji
Sposób wykorzystania narzędzi sztucznej inteligencji w pracach przygotowywanych na zajęcia określają zapisy § 3 i 4 uchwały nr 98 Uniwersyteckiej Rady ds. Kształcenia z dnia 8 grudnia 2023 roku.
Na potrzeby proseminarium dopuszczalne jest pomocnicze korzystanie z narzędzi sztucznej inteligencji w zakresie organizacji pracy, porządkowania notatek, tworzenia planu działań lub technicznego sprawdzania poprawności językowej, pod warunkiem zachowania samodzielności koncepcyjnej i jawnego oznaczenia sposobu użycia tych narzędzi.
Niedopuszczalne jest przedstawianie jako własnych treści, koncepcji, analiz, bibliografii lub fragmentów projektu badawczego wygenerowanych przez systemy sztucznej inteligencji. Osoba studiująca ponosi odpowiedzialność za merytoryczną poprawność, rzetelność i samodzielność przygotowanych materiałów.
Praktyki zawodowe
--
Literatura
Literatura podstawowa
Annabelle Hirsch, A History of Women in 101 Objects, Edinburgh 2023.
Umberto Eco, Jak napisać pracę dyplomową. Poradnik dla humanistów, Warszawa 2017.
Wayne C. Booth, Gregory G. Colomb, Joseph M. Williams, Joseph Bizup, William T. FitzGerald, The Craft of Research, Chicago 2024.
Literatura uzupełniająca: metodologia badań jakościowych i warsztat badawczy
Dariusz Jemielniak, red., Badania jakościowe. Podejścia i teorie, t. 1, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2012.
Dariusz Jemielniak, red., Badania jakościowe. Metody i narzędzia, t. 2, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2012.
Norman K. Denzin, Yvonna S. Lincoln, red., Metody badań jakościowych, t. 1, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2009.
Norman K. Denzin, Yvonna S. Lincoln, red., Metody badań jakościowych, t. 2, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2009.
Wendy Laura Belcher, Writing Your Journal Article in Twelve Weeks: A Guide to Academic Publishing Success, Chicago 2019.
Kate L. Turabian, A Manual for Writers of Research Papers, Theses, and Dissertations, Chicago 2018.
Howard S. Becker, Writing for Social Scientists: How to Start and Finish Your Thesis, Book, or Article, Chicago 2020.
Literatura uzupełniająca: rzeczy, materialność, obiekty, kultura
Judy Attfield, Wild Things: The Material Culture of Everyday Life, Oxford–New York 2000.
Mieke Bal, Travelling Concepts in the Humanities: A Rough Guide, Toronto 2002.
Ewa Domańska, Historie niekonwencjonalne. Refleksja o przeszłości w nowej humanistyce, Poznań 2006.
Daniel Miller, Stuff, Cambridge 2010.
Bjǿrnar Olsen, W obronie rzeczy. Archeologia i ontologia przedmiotów, Warszawa 2013.
Literatura uzupełniająca: płeć, seksualność, perspektywy feministyczne i queerowe
Sara Ahmed, Living a Feminist Life, Durham–London 2017.
Bell Hooks, Teaching to Transgress: Education as the Practice of Freedom, New York 1994.
Judith Butler, Uwikłani w płeć. Feminizm i polityka tożsamości, Warszawa 2008.
Ewa Hyży, Kobieta, ciało, tożsamość. Teorie podmiotu w filozofii feministycznej końca XX wieku, Kraków 2012.
Renata E. Hryciuk, Agnieszka Kościańska, red., Gender. Perspektywa antropologiczna. Kontynuacje, Warszawa 2025.
Joanna Mizielińska, Płeć, ciało, seksualność. Od feminizmu do teorii queer, Kraków 2006.
Szczegółowa literatura dotycząca wybranych obiektów będzie dobierana indywidualnie w toku zajęć. Literatura metodologiczna będzie wykorzystywana przede wszystkim jako wsparcie w projektowaniu badań, prowadzeniu kwerendy, analizie materiału oraz przygotowaniu prezentacji wyników.
|
W cyklu 2025Z:
Wendy Belcher, How to Write a Journal Article in 12 Weeks. Chicago, 2019. |
W cyklu 2026Z:
Wendy Belcher, How to Write a Journal Article in 12 Weeks. Chicago, 2019. |