Płeć i polityki publiczne 3000-PIS-K-IP-PP
Podczas zajęć będziemy analizować (wykorzystując narzędzia interpretatywnej i krytycznej analizy polityk publicznych) polityki publiczne, które uwzględniają (lub nie) zagadnienia równościowe. Sprawdzimy, na jakich etapach planowania polityk pojawiają się zagadnienia płci oraz jak są one uwzględniane oraz realizowane. Ważnym elementem zajęć będzie krytyczna analiza przykładów z Polski i Europy oraz analiza dokumentów rządowych i samorządowych opisujących planowane działania w obszarach nauki i szkolnictwa wyższego, polityki miejskiej oraz równości w przypadku udziału we władzy (instytucjach politycznych). Przyjrzymy się procesom decyzyjnym, legislacyjnym oraz ewaluacji polityk i w jakim zakresie zagadnienia równości są w nich podejmowane. Studenci zdobędę wiedzę o fukcjonowaniu administracji publicznej oraz zasadach prowadzenia polityki opartej na dowodach naukowych. Obszary tematyczne:
1. Polityki publiczne - zagadnienia teoretyczne, proces polityczny, instytucje.
2. Procesy tworzenia polityki publicznej.
3. Metody analizy polityk publicznych.
4. Polityka oparta na dowodach naukowych.
5. Analiza przykładów z zakresu wybranych obszarów polityk publicznych.
Podział godzinowy: (I) zagadnienia teoretyczne i metodologie analizy polityk publicznych (6 godz.), analiza wybranych przykładów polityk publicznych z obszarów: (II) nauki i szkolnictwa wyższego; (III) polityki miejskiej; (IV) mechanizmy zapewnienia równości w aktywności politycznej; (18 godziny); prezentacja projektów grupowych, dyskusja, ocena koleżeńska (6 godzin).
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia
Założenia (opisowo)
Efekty uczenia się
Wiedza
– absolwent/ka zna i rozumie w stopniu pogłębionym
współczesne teorie płci i seksualności oraz ich wpływ na dyskurs o życiu publicznym;
– absolwent/ka zna i rozumie zależność między
badaniami nad płcią i seksualnością a
zagadnieniami dotyczącymi tworzenia i realizacji polityk publicznych;
- absolwent/ka zna podstawowe zagadnienia dotyczące tworzenia polityk publicznych oraz wie, jak przebieg proces ich kształtowania, w tym proces legislacyjny;
- absolwent/ka wie, jak powinny przebiegać konsultacje społeczne dotyczące planowanych interwencji w zakresie polityk publicznych;
Umiejętności
– absolwent/ka potrafi zabierać głos w dyskusji
wobec różnorodnych odbiorców, mówiąc zrozumiale
i poprawnie; samodzielnie poprowadzić debatę
naukową na tematy dotyczące zagadnienia równości w aspekcie tworzenia polityk publicznych;
– absolwent/ka potrafi zarządzać różnorodnością w
instytucjach społecznych z poszanowaniem zasad
równego traktowania w oparciu o informacje dotyczące polityk równościowych w krajach UE;
Kompetencje społeczne
– absolwent/ka jest gotów/gotowa do używania
zdobytej wiedzy dotyczącej polityk publicznych do rozwiązywania
zaobserwowanych problemów społecznych;
Kryteria oceniania
Podstawowym warunkiem zaliczenia jest aktywne uczestniczenie w zajęciach. Nieobecności należy usprawiedliwiać u prowadzącej. Osoba studiująca ma prawo do dwóch usprawiedliwionych lub nieusprawiedliwionych nieobecności w semestrze. Osoba mająca od trzech do pięciu nieobecności musi nadrobić je w sposób indywidualnie uzgodniony z prowadzącym. Nieobecność (nawet usprawiedliwona) na więcej niż pięciu zajęciach oznacza niedopuszczenie do zaliczenia przedmiotu.
Sposoby weryfikacji efektów uczenia się: ocena ciągła, praca w grupach, ocena umiejętności argumentacji w dyskusji podczas zajęć, prezentacja analizująca wybrany przykład polityki publicznej.
Ocena końcowa z przedmiotu jest oceną z przygotowania i wygłoszenia prezentacji (praca w grupach 3-4 osobowych). Elementem oceny jest ocena koleżeńska (ocena wykładowcy: 70% oceny; ocena koleżeńska: 30% oceny końcowej). Ocena końcowa może zostać podwyższona ze względu na dużą aktywność podczas zajęć (zabieranie głosu w dyskusji, formułowanie pytań, wykazywanie się bardzo dobrą znajomością polecanych lektur) w trakcie semestru.
Szacunkowy nakład pracy: 3 ECTS (90 godzin); udział w zajęciach 30 godzin (1 ECTS), przygotowanie do zajęć 45 godzin (1,5 ECTS), przygotowanie prezentacji w grupie 15 godzin (0.5 ECTS).
Literatura
Lektury na poszczególne zajęcia będą przekazywanie z wyprzedzeniem, teksty będą dostępne w Google Classroom. Osoby uczestniczące w zajęcia proszone są o wybranie minimum dwóch tekstów z obszaru tematycznego, gdyż pozwoli to na aktywny udział w zajęciach i dyskusjach.
I Zagadnienia teoretyczne
- Dvora Yanow, Conducting Interpretative Policy Analysis, rozdział 1.
- Aleksandra Zubrzycka-Czarnecka, Podejście dyskursywne
w badaniach polityki publicznej, w: Polityki publiczne
Wybrane zagadnienia teoretyczne i metodologiczne, red. Barbara Szatur- Jaworska
- Włodzimierz Anioł, Wielonurtowy i interdyscyplinarny charakter nauk o polityce publicznej, w: Polityki publiczne
Wybrane zagadnienia teoretyczne i metodologiczne, red. Barbara Szatur- Jaworska
- Hilde Ousland Vandeskog, Kristin Margrethe Heggen & Eivind Engebretsen (2022) Gendered vulnerabilities and the blind spots of the 2030 Agenda’s ‘leave no one behind’ pledge, Critical Policy Studies, 16:4, 424-440,
- Michał Gulczyński, Mężczyźni, Marginesy, 2026, str. 9-24 i 379-408 lub 328-378
- Szarfenberg, R. (2016), Polityka publiczna – zagadnienia i nurty teoretyczne, Studia z Polityki Publicznej, 3(1(9), s. 45–75. doi: 10.33119/KSzPP.2016.1.1.
- Szarfenberg, R. (2015), Konkretyzacja i koordynacja celów polityki publicznej w wielopoziomowym rządzeniu. Przykład celu Unii Europejskiej w zakresie ubóstwa, Studia z Polityki Publicznej, 2(2(6), s. 41–56. doi: 10.33119/KSzPP.2015.2.2.
- Ćwiklicki, M. i Mirzyńska, A. (2024), Rodzaje aktorów w dyskursie publicznym. Perspektywa instytucjonalizmu dyskursywnego, Studia z Polityki Publicznej, 11(1(41), s. 67–88. doi: 10.33119/KSzPP/2024.1.4.
- Jungrav-Gieorgica, N. (2020), Narrative Policy Framework - polityka publiczna jako walka opowieści, Studia z Polityki Publicznej, 7(2(26), s. 109–135. doi: 10.33119/KSzPP/2020.2.5.
II Nauka i szkolnictwo wyższe
- Plany Równości Płci https://www.kpk.gov.pl/wp-content/uploads/2023/02/NCBR_Przewodnik_PP_02022023.pdf, https://rownowazni.uw.edu.pl/wp-content/uploads/sites/105/2022/07/XII_GEP-PL_plan-na-rownowsc-elektro.pdf,
- Raport https://www.genderportal.eu/resources/mapping-maze-getting-more-women-top-research
- Raport NCN https://ncn.gov.pl/sites/default/files/pliki/funkcjonowanie_kobiet_i_mezczyzn_w_nauce_wyniki_sondazu_NCN.pdf
- Wywiad https://www.ncn.gov.pl/aktualnosci/2025-10-13-rownosc-sprzyja-wszystkim
- Równość na uczelniach. Raport THE https://www.timeshighereducation.com/sites/default/files/the_gender_equality_report_part_1.pdf
- https://radon.nauka.gov.pl/opendata/reports/download/pdf/Raport%20o%20planach%20r%C3%B3wno%C5%9Bci%20p%C5%82ci.pdf
- https://genderaction.eu/wp-content/uploads/2023/05/GENDERACTIONplus_D2.1_Benchmarking-report-on-terminology-and-policy-on-intersectionality.pdf
III Polityka miejska
- Marta Trawinska, Obywatelstwo matek w neoliberalnym mieście; w: Renata E. Hryciuk, Elżbieta Korolczuk, Macierzyństwo, ojcostwo i polityka, 2015
- Joanna Zuzanna Popławska, Rynki, ulice i galerie handlowe. Polityka publiczna wobec miejskich przestrzeni konsumpcji w Polsce, Oficyna Wydawnicza SGH, 2021, str. 123-181.
- Popławska, J. (2025), Konflikt wokół kierunków zagospodarowania przestrzeni publicznej: studium przypadku Parku Powstańców Warszawy, Studia z Polityki Publicznej, 12(3(47). doi: 10.33119/KSzPP/2025.3.5.
- Wirchniańska, M. (2025), Reorientacja polityk miejskich w procesie budowania odpornych miast, Studia z Polityki Publicznej, 12(2(46), s. 27–42. doi: 10.33119/KSzPP/2025.2.2.
- Wajda, M. (2024), Polityka miejska w nowej perspektywie finansowej Unii Europejskiej 2021-2027 – ewolucja czy rewolucja we wspieraniu miast?, Studia z Polityki Publicznej, 10(2(38), s. 9–27. doi: 10.33119/KSzPP/2023.2.1.
- Watson, S. (2000). Bodies, gender, cities. City, 4(1), 101–105. https://doi.org/10.1080/713656988
- Beebeejaun, Y. (2017). Gender, urban space, and the right to everyday life. Journal of Urban Affairs, 39(3), 323–334. https://doi.org/10.1080/07352166.2016.1255526
- Zubrzycka-Czarnecka, A. (2021), Dyskursywna konstrukcja postrzegania tożsamości płciowej. Przypadek najemców i właścicieli w procesie reprywatyzacji w Warszawie, Studia z Polityki Publicznej, 8(1(29), s. 27–48. doi: 10.33119/KSzPP/2021.1.
IV Mechanizmy zapewnienia równości w aktywności politycznej
- “Zawód posłanka” film dokumentalny, reż. Konrad Szołajski
- Bożena Dziemidok-Olszewska, Marta Michalczuk-Wlizło, Kobiety a wybory parlamentarne w Polsce w 2023 roku, 1(16)2024, 197-219, Czasopismo Naukowe Instytutu Studiów Kobiecych, Białystok, 2024
- Kobiety w politycznej przestrzeni Europy. Uwarunkowania i zróżnicowanie regionalne, red. Małgorzata Dajnowicz, Białystok, 2013; rozdział: Rafał Julian Mejsak, Europejska idea zrównoważonego udziału kobiet i mężczyzn w procesie decyzyjnym w świetle wybranych przepisów prawa lub Beata Goworko- Składanek, Działania instytucji UE na rzecz zwiększenia udziału kobiet w podejmowaniu decyzji politycznych;
- Pięta-Szawara, Anna. 2019. “Milcząca nieobecność. Uczestnictwo Polityczne Kobiet Na Obszarach Wiejskich”. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica, no. 68 (March): 17-31.
- https://ps.sejm.gov.pl/journal.nsf/PS.xsp?documentId=A5B323A5E83F9901C12589B80071B716&lang=PL