Na pograniczu kultur i języków – zajęcia językoznawcze II 3000-LPTA2NP-J2

Wiedza
Osoba uczestnicząca w kursie zna i rozumie:
- metody pracy nad tekstami różnoodmianowymi (realizuje efekt kierunkowy K_W03),
- związki między wielokształtnością społeczeństwa i zróżnicowaniem jego potrzeb komunikacyjnych a zróżnicowaniem normy językowej (realizuje efekt kierunkowy K_WO4).

Umiejętności
Osoba uczestnicząca w kursie potrafi:
- analizować teksty pod kątem obecności w nich cech właściwych normie środowiskowej , regionalnej, pokoleniowej itp. (realizuje efekt kierunkowy K_U04),
- tworzyć teksty z uwzględnieniem odmienności językowej odbiorcy (realizuje efekt kierunkowy K_U05).

Kompetencje społeczne
Osoba uczestnicząca w kursie jest gotowa:
- do krytycznej lektury prac naukowych i popularnonaukowych dotyczących zróżnicowania normy , a także do wykorzystywania ich do podnoszenia wiedzy swojej i innych, np. przez parafrazę odpowiednią dla różnych grup odbiorczych (realizuje efekt kierunkowy K_K01),
- do samodzielnego pogłębienia wiedzy oraz stałego podnoszenia swoich kompetencji językoznawczych potrzebnych do pokonywania granic wewnątrzjęzykowych (realizuje efekt kierunkowy K_K02).

Zajęcia kończą się egzaminem pisemnym (min. 60%).
O dopuszczeniu do egzaminu decyduje:
- obecność na zajęciach (dopuszczalne są dwie nieusprawiedliwione nieobecności w semestrze, każda kolejna wymaga zaliczenia na dyżurze),
- oddanie wszystkich prac zleconych przez osobę prowadzącą zajęcia.

Literatura
W wyborze zaproponowanym przez osobę prowadzącą:
J. Liberek, 2021, Norma językowa jako fakt społeczny fundowany na uzusie. Uwagi w kontekście Słownika właściwych użyć języka, Język Polski z. 2, s. 34-48.
D. Zdunkiewicz-Jedynak, 2021, Poprawne vs. właściwe użycia języka. Uwagi w kontekście Słownika właściwych użyć języka, „Język Polski”, nr 2, s. 5–16; https://jezyk-polski.pl/index.php/jp/article/view/65/50
M. Łaziński 2022, Przyimki na, w oraz do przed nazwami państw, krajów i krain. Historia i współczesne wahania normatywne, Język Polski z.1 s. 26-40; https://jezyk-polski.pl/index.php/jp/article/view/63/49
W.T. Stefańczyk, 2018, Zanikające klasy gramatyczne. Liczebnik zbiorowy w teorii i praktyce , w: Wybrane aspekty badań nad normą językową, red. P. Zbróg, Kraków, s. 121–133; https://ilij.ujk.edu.pl/wp-content/uploads/Wybrane-aspektybadan_nad_norm%C4%85_j%C4%99zykow%C4%85_red._P.Zbr%C3%B3g.pdf
K. Dróżdż-Łuszczyk, 2022, Nowa leksyka języka polskiego – jej źródła i tendencje rozwoju (wybrane zagadnienia), „Poradnik Językowy”, .z. .1. https://www.poradnikjezykowy.uw.edu.pl/wydania/poradnik_jezykowy.790.2022.01.05-K.Drozdz-Luszczyk.pdf
A. Nagórko,2018, Zmiany w systemie gramatycznym polszczyzny po roku 1918 (fleksja, słowotwórstwo, składnia), „Poradnik Językowy”, z. 8, s. 26-39.
M. Steciąg, 2029, Nazwiska żon i córek, http://www.poradnia-jezykowa.uz.zgora.pl/wordpress/?p=1566
Poradnik równościowy (DLA URZĘDÓW I INSTYTCJI) , 2011: A. Małocha-Krupa, Etykieta równościowa w tekstach publicznych, s. 148-166 ;P.Krysiak, Rozwój języka polskiego pod względem feminatywów,s. 182 – 189; K. Hołojda, Jak Polki postrzegają feminatywy i dlaczego jest tak źle? 190-197; A. Małocha-Krupa, Feminizacja współczesnego języka polskiego , s. 198-208 oraz A.Małocha-Krupa, Zachowuj się jak dziewczynka. perspektywa lingwistyczna w edukacji antydyskryminacyjnej , s. 209-247.
A. Wolański, Neutratywy, https://sjp.pwn.pl/poradnia/haslo/Neutratywy;23008.html
A. Wolański, O tzw. osobatywach, https://sjp.pwn.pl/poradnia/haslo/O-tzw-osobatywach;23145.html
M. Rusinek, Słowo Murzyn deprecjonuje, https://www.youtube.com/watch?v=f3cju9_N1f0 .
M. Łaziński 2007: Murzyn zrobił swoje. Czy Murzyn może odejść? Historia i przyszłość słowa „Murzyn” w polszczyźnie, „Poradnik Językowy” z. 4. , s. 47–56. http://www.arch.afrykanistyka.uw.edu.pl/pliki/files/PDF/azi%C5%84ski-Murzyn-2007.pdf
J. Szpyra-Kozłowska, 2023, Pielęgniarka ery cyfrowej. Feminatywy w funkcji generycznej,” Język Polski” z. 1; https://jezyk-polski.pl/index.php/jp/article/view/599/481
J. Szpyra-Kozłowska, Człowiek, polityk, podatnik. Czy generyczne maskulinum ma charakter w pełni inkluzywny?, „Język Polski” 2024 z. 1. s. 17-31; https://jezyk-polski.pl/index.php/jp/article/view/623/872
A. S. Dyszak, 2024, Formy męsko- i żeńskoosobowe a niebinarni użytkownicy polszczyzny. U źródeł nowych zjawisk leksykalno-gramatycznych we współczesnym języku polskim , „Język Polski” z. 1. s. 32-47; https://jezyk-polski.pl/index.php/jp/article/view/965/873
A. Niepytalska-Osiecka, 2024, Neuroróżnorodność z perspektywy języka inkluzywnego , „Język Polski” z. 3, s. 115-128 https://jezyk-polski.pl/index.php/jp/article/view/974/908
M. Bańko, 2024, Badanie dystrybucji stylistycznej za pomocą wyszukiwarki PELCRA w Narodowym Korpusie Języka Polskiego ,”Język Polski” z. 3, s. 105-114; https://jezyk-polski.pl/index.php/jp/article/view/968/907
J. Szpyra-Kozłowska, 2019, Premiera, premierka czy pani premier? Nowe nazwy żeńskie i ograniczenia w ich tworzeniu w świetle badania ankietowego, „Język Polski” z. 2, s. 22-40; https://jezyk-polski.pl/index.php/jp/article/view/331/238
P. Zbróg, Jak w normie skodyfikowanej przechowuje się pamięć o recesywnych elementach języka, „Język Polski” z. 3, s. 87-101; https://jezyk-polski.pl/index.php/jp/article/view/503/397
M. Czerepowicka, Z. Saloni, 2017, O odmianie czasowników o podstawach mleć i pleć , „Język Polski” z. 1., s. 94-106; https://jezyk-polski.pl/index.php/jp/article/view/455/361
H. Karaś, Typy i przykłady regionalizmów, w: Dialekty i gwary polskie. Kompendium internetowe; https://www.dialektologia.uw.edu.pl/index.php?l1=&l2=typy-i-przyklady-mwr
M. Kucała,1 994, Twoja mowa cię zdradza. Regionalizmy i dialektyzmy języka polskiego, Kraków .
A. Naruszewicz-Duchlińska, „W naszym timie…” – kilka uwag o socjolekcie korporacyjnym, „LingVaria”, 2 (22), 2016, s. 97–106; https://scispace.com/pdf/w-naszym-timie-kilka-uwag-o-socjolekcie-korporacyjnym-39jplc5edx.pdf
A. Wilkoń, Odmiany funkcjonalne współczesnej polszczyzny, w:: tegoż:Typologia odmian językowych współczesnej polszczyzny, s.48-86
https://rebus.us.edu.pl/bitstream/20.500.12128/4625/1/Wilkon_Typologia_odmian_jezykowych.pdf
B. Wrona, 2014, Język i styl młodego pokolenia w kontekście przemian kulturowych (na przykładzie dyskursu na forach internetowych), - fragmenty - https://rebus.us.edu.pl/bitstream/20.500.12128/5479/1/Wrona_Jezyk_i_styl_mlodego_pokolenia.pdf
M. Łaziński, E. Kołodziejek, B. Chaciński, A. Wileczek, Kod młodości, https://academia.pan.pl/kod-mlodosci/
B. Chaciński., E. Kołodziejek., M. Łaziński., A. Wileczek , Młode słowa. Obraz świata, kreacje, konteksty, fragmenty, https://msr.pwn.pl/ media/Mlode_slowa_PWN_ ebook.pdf? utm=7e0a97fc3 c1d8198d7d818c5973d6635
Obserwatorium języka i kultury młodzieży, https://obserwatorium-mlodziezy.ujk.edu.pl/
Obserwatorium językowe UW, https://obserwatoriumjezykowe.uw.edu.pl/
K. Sornat, Język tekstów legislacyjnych i jego ocena normatywna – na przykładzie wybranych aktów prawnych, Studia Iuridica 83 , s. 220-233.
H. Jadacka, 1995, Od czego zależy zrozumiałość tekstu, Przegląd Legislacyjny, nr 6, s. 190-196.
A. Grybosiowa, Liberalizacja społecznej oceny wulgaryzmów , w: tejże: Język wtopiony w rzeczywistość. Katowice 2003, s. 32-41.
Z. Kloch, 2000, Język i płeć. Różne podejścia badawcze, Pamiętnik Literacki, z. 1. S. 141-160, https://rcin.org.pl/Content/70277/PDF/WA248_86009_P-I-30_kloch-jezyk_o.pdf
M. Kornaszewska-Polak, Style komunikowania się kobiet i mężczyzn a sytuacje trudne, https://stowarzyszeniefidesetratio.pl/Presentations0/08Polak2013.pdf
J. Szpyra-Kozłowska, Językowa „zmiana płci”. Narracja męska i kobieca w wypracowaniach licealistów , https://bibliotekanauki.pl/articles/2083746
D. Tannen, 1994, Ty nic nie rozumiesz! Kobieta i mężczyzna w rozmowie, tłum. A. Sylwanowicz, Warszawa.
Walczak B., 1994, Polszczyzna kobiet – prolegomena historyczna, (w:) Anusiewicz J., Handke K. (red.), Płeć w języku i kulturze, „Język a kultura”, t. 9.
Handke K., 1994, Język a determinanty płci (w:) Anusiewicz J., Handke K. (red.), Płeć w języku i kulturze, „Język a kultura”, t. 9.
Handke K., 1990, Styl kobiecy we współczesnej polszczyźnie kolokwialnej, „Studia z Filologii Polskiej i Słowiańskiej”, t. 26.
Kasperczak M., 2004, Język kobiet – język mężczyzn. Podobieństwa i różnice, „Roczniki Humanistyczne” tom LII, z. 6. s. 39-75.