Wprowadzenie do badań historycznych w archiwach kościelnych 2900-MK2-WBAK
Celem przedmiotu jest zapoznanie studentów z prowadzeniem badań historycznych w szerokiej sieci archiwów kościelnych, które stanowią niepaństwowy ewidencjonowany zasób archiwalny. Student pozna specyficzną sieć archiwów kościelnych w podziale na archiwa zakonne i archiwa świeckiej administracji, a także w podziale na wyznania. Uczestnicy zajęć otrzymają wiedzę o dziejach archiwów kościelnych i rodzajach źródeł przechowywanych w tych instytucjach, pozwoli to studentom na analizę przydatności źródeł kościelnych w badaniach historycznych. W trakcie realizacji tematyki przedmiotu studenci poznają także funkcje archiwów kościelnych i zasady ich działalności w zestawieniu z archiwami państwowymi. W trakcie zajęć uczestnicy poznają i testują w praktyce metody prowadzenia kwerendy bibliograficznej i źródłowej, zasady gromadzenia, selekcjonowania i porządkowania informacji źródłowych i pozaźródłowych niezbędnych w procesie badawczym, oraz sporządzania aparatu krytycznego do publikacji.
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
Założenia (opisowo)
Efekty kształcenia
Wiedza: absolwent zna i rozumie
SA W02 zasady gromadzenia, zabezpieczania, przechowywania i udostępniania archiwaliów oraz prawodawstwo regulujące działalność archiwów;
SA W03 zasady opisu różnych rodzajów materiałów archiwalnych zapisanych na nośnikach tradycyjnych i cyfrowych;
SA W04 różne modele sieci archiwalnych i archiwów.
Umiejętności: absolwent potrafi
SA U02 stosować standardy archiwalne w procesie opracowaniagromadzić, zabezpieczać, udostępniać zasób archiwalny;
SA U04 porządkować i opisywać różne rodzaje dokumentacji zgodnie ze standardami archiwistyki.
Kompetencje społeczne: absolwent jest gotów do
SA K01 popularyzowania zasobu archiwów;
SA K02 poszanowania standardów archiwalnych.
Kryteria oceniania
1. Udział w dyskusji.
2. Znajomość literatury przedmiotu.
3. Umiejętność tworzenia własnych udokumentowanych tez.
4. Odpowiednia frekwencja - max 2 nieobecności.
5. Przygotowanie prezentacji na temat określony przez prowadzącego.
6. Przeprowadzenie kwerendy w wybranych archiwach.
Literatura
Archiwa kościelne w niepodległej Polsce, red. Laszuk Anna, Warszawa 2020,
Zabezpieczanie i udostępnianie archiwalnych zasobów archiwów kościelnych, red. Laszuk Anna, Warszawa 2016,
Postępowanie z materiałami archiwalnymi w archiwach kościelnych. Katalog dobrych praktyk, Warszawa - Zielona Góra 2023,
Żmudziński Mateusz, Archiwum Akt Dawnych Diecezji Toruńskiej i jego zasób, Toruń 2020,
Żmudziński Mateusz, Udostępnianie archiwaliów w diecezjalnych archiwach kościelnych: podobieństwa i różnice, [w:] Toruńskie Konfrontacje Archiwalne, t. 5, Archiwistyka uniwersalna, Archiwistyka lokalna, red. W. Chorążyczewski, A. Rosa, Toruń, 2017, s. 191-201,
Zawadzki Wojciech, Troska archiwum diecezjalnego a archiwa parafialne na przykładzie diecezji elbląskiej, „Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne”, t. 75, 2001, s. 169–178,
Zahajkiewicz Marek, Archiwa kościelne, ich znaczenie i zadania, „Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne”, t. 58, 1989, s. 7–10,
Wyczawski Hieronim Eugeniusz, Przygotowanie do studiów w archiwach kościelnych, Kalwaria Zebrzydowska 2013,
Wolnicki Paweł, Gromadzenie zasobu w archiwum diecezjalnym na przykładzie Częstochowy, „Archiwa Kancelarie Zbiory”, t. 2, Toruń 2008, s. 233-256,
Wolnicki Paweł, Procesy archiwotwórcze w strukturach administracyjnych diecezji częstochowskiej, Częstochowa 2006,
Wilczyński Leszek, ABC kancelarii i archiwum parafialnego, Poznań 2014,
Różański Mieczysław, Zagadnienie tworzenia haseł wzorcowych dla akt kościelnych, „Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne”, t. 81, 2004, s. 59–67,
Różański Mieczysław, Zasady opracowania zespołu archiwalnego wytworzonego przez instytucję kościelną, [w:] Ochrona zasobu archiwów kościelnych, red. A. Laszuk, Warszawa 2012, s. 56-64,
Prejs Roland, Archiwum kościelne. Rola i znaczenie jako miejsca przechowywania dokumentów przeszłości, „Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne”, t. 97, 2012, s. 209-216,
Librowski Stanisław, Aktualny stan udostępniania zasobu przechowywanego w archiwach kościelnych, „Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne”, t. 28, 1974, s. 5-15,
Librowski Stanisław, Dotychczasowe osiągnięcia w dziedzinie reformy organizacji archiwów kościelnych w Polsce, „Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne”, t. 3, 1961, s. 3-23,
Librowski Stanisław, Podejmowanie i załatwianie kwerend w archiwach kościelnych, „Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne”, t. 27, 1973, s. 5-55,
Kufel Robert Romuald, Powstanie archiwów kościelnych w Polsce. Zarys Problematyki, „Adhibenda”, t. 1, 2014, s. 71-88,
Kufel Robert Romuald, Archiwum Diecezjalne w Zielonej Górze 2003-2013, Zielona Góra 2013,
Archiwum Diecezjalne w Tarnowie. Historia i zasób, red. S. Tokarski, J. Słowik, M. Podgórski, A. Sołtys, Tarnów 20