Archiwistyka. Historia ustroju i instytucji 2900-MK1-SA-HUSTIN
Celem wykładu jest przedstawienie dziejów ustroju oraz organizacji instytucji państwowych i administracyjnych na ziemiach polskich w zakresie niezbędnym w warsztacie archiwisty.
W pierwszej kolejności omawiane są źródła i metody badań nad historią ustroju, następnie organizacja państwa feudalnego, monarchia stanowa oraz ustrój Rzeczypospolitej szlacheckiej. Szczególną uwagę poświęca się zadaniom i kompetencjom monarchy, sejmu i sejmików, a także organizacji najważniejszych urzędów centralnych i lokalnych. Ustrój ziem polskich przedstawiany jest w szerszym kontekście europejskim, z uwzględnieniem rozwoju monarchii absolutnej, parlamentaryzmu i konstytucjonalizmu. Następnie omawiane są przemiany ustrojowe i administracyjne od XIX wieku do współczesności. Wykład obejmuje organizację władz i administracji Księstwa Warszawskiego, Królestwa Polskiego i autonomicznej Galicji, a następnie ustrój oraz administrację II Rzeczypospolitej, Polski Ludowej i III Rzeczypospolitej.
Omawiając poszczególne instytucje, zwraca się uwagę na ich kompetencje, miejsce w strukturze administracji oraz właściwość terytorialną. Pozwala to wyjaśnić, w jaki sposób reformy ustrojowe, zmiany zadań i zakresu działania, podziały terytorialne oraz reorganizacje urzędów wpływały na powstawanie i dalsze losy dokumentacji. Wykład stanowi przygotowanie do pracy z materiałami archiwalnymi i uzupełnia zajęcia z metodyki archiwalnej. Dostarcza wiedzy potrzebnej do rozpoznawania twórców dokumentacji, odtwarzania relacji między instytucjami oraz interpretowania zmian w strukturze zasobu archiwalnego.
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
Efekty uczenia się
W zakresie wiedzy student:
• zna najważniejsze przemiany ustrojowe oraz organizację administracji i instytucji państwowych na ziemiach polskich od średniowiecza do współczesności;
• charakteryzuje kompetencje oraz miejsce najważniejszych instytucji państwowych i samorządowych w strukturze władz i administracji w kolejnych epokach;
• wyjaśnia wpływ reform ustrojowych i administracyjnych, zmian podziału terytorialnego oraz przekształceń instytucjonalnych na powstawanie i kształtowanie zasobu archiwalnego
W zakresie umiejętności student:
• wyjaśnia zależności między kompetencjami i strukturą instytucji a charakterem wytwarzanej dokumentacji;
• rozpoznaje znaczenie reorganizacji, sukcesji instytucjonalnej i zmian właściwości urzędów dla losów dokumentacji;
• wykorzystuje wiedzę z zakresu historii ustroju i administracji do opracowania identyfikacji twórcy dokumentacji oraz ustalenia okoliczności jej powstania.
W zakresie kompetencji społecznych student:
• ma świadomość znaczenia wiedzy z zakresu historii ustroju i administracji dla właściwego opracowania materiałów archiwalnych.
Kryteria oceniania
Warunkiem zaliczenia jest uzyskanie pozytywnej oceny z pracy pisemnej przygotowywanej podczas ostatnich zajęć. Praca obejmuje udzielenie odpowiedzi na dwa pytania problemowe. Przy ocenie pracy brane są pod uwagę: poprawność merytoryczna i znajomość zagadnień omawianych podczas wykładu; prawidłowe posługiwanie się terminologią z zakresu historii ustroju i instytucji; umiejętność przedstawienia problemu w szerszym kontekście historycznym; logiczność, rzeczowość i spójność argumentacji.
Literatura
Zob. sylabus dla grupy zajęciowej