Anglia pod rządami Stuartów - wybrane zagadnienia 2900-MK1-HA26-KL

W 1603 r., po bezpotomnej śmierci Elżbiety I, tron Anglii i Irlandii objął (najbliższy w kolejności dziedziczenia) król Szkocji Jakub VI, który jako Jakub I zapoczątkował trwające ponad stulecie rządy dynastii Stuartów. W dawnej historiografii czasy te oceniano przede wszystkim przez pryzmat dwóch wydarzeń: wojny domowej 1642 – 1660 i Chwalebnej Rewolucji 1688 – 1689, które uznawane były za kamienie milowe na drodze angielskiego
królestwa ku monarchii konstytucyjnej. Przyjęcie tej perspektywy sprawiało, że uwaga badaczy skoncentrowana była na poszukiwaniu ich genezy – wszelkich (i jak najdawniejszych) oznak konfliktu pomiędzy władzą centralną a społeczeństwem,
udowadnianiu tezy o nieuchronności politycznych wstrząsów, za które odpowiedzialni mieli być kolejni władcy ze szkockiej dynastii. I choć współczesna wizja panowania Stuartów jest znacznie bardziej zniuansowana – to nie ulega wątpliwości, że lata ich rządów były ważnym etapem w dziejach nie tylko Anglii ale również Wysp Brytyjskich. Objęcie przez Jakuba VI, króla Szkocji, dziedzictwa Tudorów zapoczątkowało unię trzech
królestw. Syn Marii Stuart nosił bowiem trzy korony: był jednocześnie królem Anglii, Szkocji i Irlandii, ze wszystkimi dobrymi i złymi konsekwencjami tego stanu rzeczy. Podejmowane przez Jakuba próby ściślejszego połączenia trzech odrębnych państw w Wielką Brytanię zakończyły się jednak niepowodzeniem. Dopiero za panowania jego prawnuczki Anny idea ta nabrała realnego kształtu w postaci zawartej w 1707 r unii angielsko-szkockiej. Rządy Stuartów były również czasem ekspansji kolonialnej i budowania podstaw przyszłej morskiej potęgi Wielkiej Brytanii. Wydarzeniom politycznym towarzyszyły głębokie przeobrażenia społeczne, będące pochodną
m.in ożywienia intelektualnego, postępów w nauce, przemian w sferze religijno-wyznaniowej, rozwoju ekonomicznego. Utorowały one drogę nowym prądom myślowym i ideom, które uczyniły z Anglii prekursora europejskiego oświecenia i rewolucji przemysłowej.
Uwaga: wykład ma „anglocentryczny” charakter – w centrum naszych rozważań będą dzieje Anglii. Wątki szkockie i irlandzkie pojawią się w narracji, ale w dość okrojonej formie.

Zajęcia z grupy ogólnouniwersyteckich/Doskonalenie kompetencji badacza epok i dziedzin historycznych
Bilans pracy studenta: 2 ECTS (30 godz. w kontakcie, 30 godz. przygotowanie do zaliczenia)