Trwanie i zmiana: świat hellenistyczny 2900-L-FAKUL-TZSH-OG

Celem wykładu jest przedstawienie najważniejszych procesów i faktów kluczowych dla rozwoju cywilizacji greckiej w epoce hellenistycznej w konfrontacji ze stanem najnowszych badań. Początkową cezurę stanowi panowanie Aleksandra Wielkiego, dolne granice chronologiczne wykładu będą różniły się w zależności od tematyki: w wypadku dziejów stricte politycznych omówienie skończy się na upadku monarchii ptolemejskiej, w wypadku przemian społeczno-kulturowych - na przełomie I i II wieku po Chr.
Szczególny nacisk położony zostanie na nowe zjawiska w greckim życiu politycznym (wielkie monarchie, przemiany ustrojowe polis greckiej, wzrost znaczenia państw związkowych, przełamywanie izolacjonizmu polis), społecznym, kulturalnym i religijnym (kult monarchów, nowe kulty bogów zbawców, kwestia trwałości dawnej religii polis).

Zagadnienia

Odkrycie okresu hellenistycznego (Obraz dziejów greckich od Aleksandra do podboju rzymskiego w nauce nowożytnej; Droysen i jego definicja hellenizmu; Zmiana natury podstawy źródłowej dla nowej epoki)
Aleksander Wielki i jego państwo
Rozpad imperium Aleksandra
Monarchia, ideologia monarchiczna, kult władców
Polis grecka w nowych czasach: demokracja dominującą formą ustroju; rozwój „epigraphic habit”
Polis grecka i jej instytucje edukacyjne. Młodzi w społeczeństwie hellenistycznym
Greckie państwa związkowe
Migracje i kosmopolityzm, obywatele i cudzoziemcy
Mechanizmy i skala hellenizacji Wschodu – opór wobec hellenizacji
Religia w okresie hellenistycznym: nowe zjawiska i niedoceniany konserwatyzm epoki
Podbój rzymski
Co nam pozostało po epoce hellenistycznej?

Koordynatorzy przedmiotu

Piotr Okniński
Jacek Rzepka

Rodzaj przedmiotu

fakultatywne
ogólnouniwersyteckie

Tryb prowadzenia

w sali

Założenia (opisowo)

Efekty kształcenia

Student powinien znać podstawową faktografię w zakresie dziejów okresu hellenistycznego.
Student powinien umieć wskazać cechy szczególne epoki hellenistycznej, wykazać jej wyjątkowość w dziejach antycznych, wskazać te elementy dziedzictwa hellenistycznego, które wywarły największy wpływ na rozwój cywilizacji.

Kryteria oceniania

Opanowanie wiedzy przedstawianej na wykładzie, potwierdzona zaliczeniem krótkiego testu (wielokrotnego wyboru) na ostatnich zajęciach w semestrze.

Literatura

Podręczniki:
Errington M., Historia świata hellenistycznego, Kraków 2010.
Walbank F.W., Świat Hellenistyczny, Warszawa 2003.
Wipszycka E., Bravo B., Historia starożytnych Greków t. 3, wyd. 2, Warszawa 2010.

Chaniotis A., Age of Conquests: The Greek World from Alexander to Hadrian, London: Profile Books and Cambridge MA: Harvard University Press, 2018.
Mittag P.-F., Geschichte des Hellenismus (= Oldenbourg Grundriss der Geschichte. Band 51). De Gruyter Oldenbourg, Berlin/Boston 2023.
Shipley G., The Greek World after Alexander, 323-30 BC., London 2000.
Walbank F.W., E. Friedericksmeyer, (red.), The Cambridge Ancient History, Volume 7, Part 1: The Hellenistic World, Cambridge 1984.

Wybory źródeł:
Austin M., The Hellenistic World from Alexander to Augustus 2nd edition, Cambridge 2006.
Bagnall R., Derow P., Greek Historical Documents: The Hellenistic Period, Chico 1981.
Rhodes P.J., The Greek City States: A Source Book, Cambridge, 2007.

Więcej informacji

Więcej informacji o poziomie przedmiotu, roku studiów (i/lub semestrze) w którym się odbywa, o rodzaju i liczbie godzin zajęć - szukaj w planach studiów odpowiednich programów. Ten przedmiot jest związany z programami: