Technologie informacyjne i zasoby cyfrowe 2900-HJS-L-TIZC
Zajęcia mają na celu rozwój umiejętności w zakresie wykorzystania programów i innych narzędzi cyfrowych pomocnych w pracy historyka, w tym edytora tekstu (LibreOffice Writer), arkusza kalkulacyjnego (LibreOffice Calc), programów do tworzenia prezentacji multimedialnych (Canva, LibreOffice Impress), menedżera bibliografii (Zotero) i aplikacji Obsidian do notowania. Uczestnicy zajęć poznają cel i sposób wykorzystania tych narzędzi w pracy historyka. Wszystkie narzędzia będą wprowadzane na przykładzie prac i analiz historycznych dotyczących różnych typów zagadnień. Zajęcia dadzą uczestnikom wyobrażenie, w jaki sposób mogą oni wykorzystywać różnorodne narzędzia cyfrowe we własnej pracy badawczej. Skłonią ich także do refleksji na temat warunków koniecznych do przeprowadzenia takich badań i ich możliwych rezultatów.
Zajęcia realizowane w ramach projektu „Zintegrowany Program Rozwoju Dydaktyki – ZIP 2.0”, współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego – Program Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021-2027 (FERS) (nr umowy: FERS.01.05-IP.08-0365/23-00)
Koordynatorzy przedmiotu
W cyklu 2026L: | W cyklu 2025L: |
Rodzaj przedmiotu
Założenia (opisowo)
Efekty kształcenia
Pod względem wiedzy:
– student wie, jakie programy i narzędzia cyfrowe może wykorzystać we własnej historycznej pracy badawczej: edytor tekstu (LibreOffice Writer), arkusz kalkulacyjny (LibreOffice Calc), programy do tworzenia prezentacji multimedialnych (Canva, LibreOffice Impress), menedżer bibliografii (Zotero), aplikacja do notowania (Obsidian), aplikacja do indeksowania treści źródła (INDXR),
– student zna przykładowe typy badań historycznych, które można przeprowadzić z wykorzystaniem wybranych programów i narzędzi cyfrowych,
– student wie, gdzie szukać zasobów cyfrowych o tematyce historycznej,
– student zna różnorodne uwarunkowania wykorzystania AI oraz zasady korzystania z AI podczas studiowania na Uniwersytecie Warszawskim.
Pod względem umiejętności:
– student umie wykorzystać we własnej historycznej pracy badawczej podstawowe funkcjonalności programów i narzędzi cyfrowych: edytor tekstu (LibreOffice Writer), arkusz kalkulacyjny (LibreOffice Calc), programy do tworzenia prezentacji multimedialnych (Canva, LibreOffice Impress), menedżer bibliografii (Zotero), aplikacja do notowania (Obsidian), aplikacja do indeksowania treści źródła (INDXR),
– student umie określić zasadność stosowania narzędzi cyfrowych w analizach historycznych różnych typów oraz umie dobrać narzędzie lub typ narzędzia do zaplanowanej analizy historycznej,
– student umie określić, jakie typy zasobów cyfrowych można wykorzystać w analizach historycznych oraz jakie są warunki korzystania z nich,
– student umie zdefiniować własny stosunek do AI.
Pod względem postaw:
– student wykazuje postawę otwartości wobec łączenia tradycyjnego warsztatu historycznego z wykorzystaniem narzędzi cyfrowych,
– student dostrzega znaczenie uprawiania nauki w sposób otwarty, a jednocześnie z poszanowaniem zasad wykorzystywania zasobów cyfrowych określanych przez osoby deponujące takie zasoby,
– jeśli student korzysta z AI, robi to na podstawie wiedzy o sposobie i uwarunkowaniach jej funkcjonowania oraz z poszanowaniem zasad wykorzystania AI obowiązujących na Uniwersytecie Warszawskim,
– student docenia wartość podnoszenia swoich kompetencji cyfrowych i postrzega je jako element składowy warsztatu badacza.
Kryteria oceniania
Zaliczenie na ocenę.
Kryteria końcowej oceny:
– obecność na zajęciach (w ciągu semestru możliwe są maksymalnie trzy nieobecności: pierwsza jest bez konsekwencji, drugą i trzecią należy zaliczyć),
– bieżące przygotowanie (zapoznanie się ze wskazanymi materiałami i przemyślenie ich) oraz merytoryczna i konstruktywna aktywność podczas zajęć,
– wykonywanie ćwiczeń zadawanych podczas zajęć,
– wykonywanie prac domowych w formie ćwiczeń,
– przygotowanie i wygłoszenie kilkuminutowej prezentacji na wskazany temat.
Literatura
– Generatywna AI na UW – dobre praktyki, oprac. K. Śledziewska i in., Uniwersytet Warszawski, 2024, https://delab-uw.github.io/genai_site/
– Uchwała nr 98 Uniwersyteckiej Rady ds. Kształcenia z 8 XII 2023, https://dokumenty.uw.edu.pl/dziennik/DURK/Lists/Dziennik/Attachments/134/DURK.2023.98.UURK.98.pdf
– Uchwała nr 49 Uniwersyteckiej Rady ds. Kształcenia z 5 IX 2025, https://dokumenty.uw.edu.pl/dziennik/DURK/Lists/Dziennik/Attachments/222/DURK.2025.49.UURK.49.pdf
– J. Hałaczkiewicz, Zastosowanie sztucznej inteligencji w edytorstwie naukowym – przykład „Moraliów” Wacława Potockiego, „Napis”, 30, 2024, s. 215–232, online: https://rcin.org.pl/dlibra/publication/280093/edition/243909/content?ref=struct
– P. Szwedo-Kiełczewska, Aplikacja INDXR jako narzędzie udostępniania treści Metryki Koronnej – przykład księgi MK 126 z czasów Stefana Batorego, „Studia Geohistorica”, 9, 2021, s. 181–188, online: https://apcz.umk.pl/AZMDDP/article/view/37175
– https://atlas.ihpan.edu.pl/indxr/app/mk126_pub/index.php
– K. Siewicz, Otwarty dostęp do publikacji naukowych. Kwestie prawne, Warszawa 2012, s. 16–23 (rozdz.: Wolne licencje), online: https://www.wuw.pl/product-pol-6731-Otwarty-dostep-do-publikacji-naukowych-Kwestie-prawne-PDF.html