W poszukiwaniu ogrodów Hesperyd. Archeologia Cyrenajki 2800-DWHESPE-OG

Wykład poświęcony jest archeologii Cyrenajki, krainy położonej w Północnej Afryce (Libia), która została skolonizowana przez Greków w okresie archaicznym i której miasta (Pentapolis), wchodząc w interakcje z rodzimą społecznością libijską i poddawane wpływom cywilizacji rzymskiej, pozostawały ważnymi centrami kultury antycznej aż do ok. połowy VII w. n.e. W trakcie wykładu, w sposób systematyczny zaprezentowane zostaną kluczowe zagadnienia związane z archeologią Cyrenajki: od mitycznych wyobrażeń krainy i na wpół legendarnych przekazów pisanych na temat początków greckiego osadnictwa w Afryce, poprzez dzieje nowożytnych zainteresowań archeologią Cyrenajki i pionierski etap poszukiwań archeologicznych, aż po współczesne badania prowadzone na tym obszarze. W trakcie wykładu zaprezentowane zostaną również aktualne wyzwania archeologii Cyrenajki, takie jak postępujący rabunek stanowisk, nielegalny wywóz zabytków oraz strategie radzenia sobie z tymi destrukcyjnymi zjawiskami ostatnich lat, będącymi pokłosiem wojny domowej i politycznej destabilizacji regionu. Podczas wykładu nie zabraknie również omówienia spektakularnych sukcesów misji archeologicznej Wydziału Archeologii UW, która od blisko ćwierćwiecza bada pozostałości portowego miasta Ptolemais.

Rodzaj przedmiotu

ogólnouniwersyteckie

Tryb prowadzenia

w sali

Koordynatorzy przedmiotu

Piotr Jaworski

Efekty kształcenia

Student zna i rozumie w pogłębionym stopniu teorie i metody współczesnej archeologii śródziemnomorskiej, w tym posiada pogłębioną wiedzę o historycznym rozwoju i podstawach metodologicznych dyscypliny (K_W01), zagadnienia szczegółowe dotyczące badań nad greckim osadnictwem w Afryce, obejmujących wybrane okresy i obszary (K_W02), miejsce archeologii we współczesnym świecie, jej znaczenie dla badania i ochrony dziedzictwa kulturowego na poziomie lokalnym, krajowym i światowym (K_W03), a także posiada w pogłębionym stopniu zaawansowaną wiedzę ogólną dotyczącą historii materialnej społeczności cywilizacji grecko-rzymskiej, w szczególności w odniesieniu do historii Cyrenajki, a także o kontekście humanistycznym badań archeologicznych (K_W04). Student potrafi właściwie dobrać i modyfikować metody badań archeologicznych w zakresie studiów osadniczych i urbanistycznych, analizy architektury i opracowania wybranych kategorii zabytków ruchomych (w tym narzędzia z innych dziedzin), formułować oraz testować hipotezy badawcze, a następnie dokonywać twórczej interpretacji wyników (K_U01), wykorzystywać twórczo wiedzę teoretyczną z zakresu badań archeologicznych dotyczących wybranych okresów i obszarów do innowacyjnej interpretacji zjawisk kulturowych (K_U02) oraz komunikować się na tematy specjalistyczne związane z archeologią w sposób zrozumiały dla różnych kręgów odbiorców (K_U06). Student jest gotów do krytycznej oceny posiadanej wiedzy w zakresie archeologii Cyrenajki oraz treści dotyczących tradycji badań tego obszaru i historii materialnej społeczeństw cywilizacji grecko-rzymskiej oraz libijskiej (K_K01), uznawania roli wiedzy i konieczności zasięgania opinii eksperckiej w celu rozwiązywania problemów teoretycznych i praktycznych z zakresu archeologii klasycznej (K_K02), a także świadomego wypełniania zobowiązań społecznych w zakresie badania, popularyzacji i ochrony dziedzictwa kulturowego, ze szczególnym uwzględnieniem dziedzictwa archeologicznego, oraz współuczestniczenia w działalności w tym zakresie (K_K03).

Kryteria oceniania

Podstawą oceny jest wynik egzaminu końcowego, który zostanie przeprowadzony w formie pisemnej.

Literatura

F. Chamoux, Cyrène sous la monarchie des Battiades, Paris 1953
E. Gasparini, Dimore della Cirenaica: abitare a Cirene e a Tolemaide durante l’età imperial, Oxford 2023
C.H. Kraeling, Ptolemais. City of the Libyan Pentapolis, Chicago 1963
A. Laronde, Cyrène et la Libye hellénistique – Libykai Historiai – de l’époque républicaine au principat d’Auguste, Paris 1987
S. Marini, Grecs et Libyens en Cyrénaïque dans l'Antiquité - Aspects et vicissitudes d'un rapport millénaire, Paris 2018
M. Rekowska, W poszukiwaniu antycznej Cyrenajki… 200 lat badań na tle rozwoju zainteresowań archeologią w Europie (1706-1911), Warszawa 2013
S. Stucchi, Architettura Cirenaica, Roma 1975
J.B. Ward-Perkins, R.G. Goodchild, Christian Monuments of Cirenaica, J. Reynolds (ed.), London 2003
Dalsza literatura zostanie podana w trakcie wykładu.

Więcej informacji

Więcej informacji o poziomie przedmiotu, roku studiów (i/lub semestrze) w którym się odbywa, o rodzaju i liczbie godzin zajęć - szukaj w planach studiów odpowiednich programów. Ten przedmiot jest związany z programami:

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 2800-DWHESPE-OG w USOSweb