Bałtowie na wojnie. Uzbrojenie i sposoby walki w kręgu zachodniobałtyjskim w epoce żelaza 2800-DWBAWOJ
Na zajęciach prezentowana jest broń i sposoby walki w kulturowym środowisku bałtyjskim z epoki żelaza, rekonstruowane na podstawie źródeł archeologicznych, pisanych i ikonograficznych. W przypadku wczesnej epoki żelaza omówiona zostanie broń z kultury kurhanów zachodniobałtyjskich (szczególnie drzewcowa i obuchowa). Dla młodszego okresu przedrzymskiego zagadnienia bronioznawcze zostaną zaprezentowane na przykładzie kultury bogaczewskiej, a w przypadku okresu wpływów rzymskich także kultury sudowskiej i Dollkeim-Kovrovo. Broń z okresu wędrówek ludów omówiona zostanie na przykładzie grup: elbląskiej, olsztyńskiej, zachodniolitewskiej oraz kultur: sudowskiej i kurhanów wschodniolitewskich, a także materiałów sambijsko-natangijskich. Poszczególne zagadnienia omówione zostaną na szerokim tle kulturowym, obejmującym m.in. kulturę przeworską, krąg kultur gockich, Skandynawię i zachodnią Europę.
W trakcie cyklu zajęć omówione zostaną zjawiska specyficzne dla środowiska bałtyjskiego, jak popularność broni obuchowej różnych typów, niewielkie znaczenie mieczy czy znacząca rola konia.
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia
Koordynatorzy przedmiotu
Efekty kształcenia
Opanowanie, w stopniu co najmniej dostatecznym, wiedzy w zakresie uzbrojenia i sposobów walki w środowisku zachodniobałtyjskim w Europie okresu protohistorycznego; uzyskanie wiedzy o powiązaniach archeologii z innymi dziedzinami oraz dyscyplinami naukowymi z obszaru nauk humanistycznych, społecznych, przyrodniczych i ścisłych; zrozumienie związku między osiągnięciami innych dziedzin nauki a możliwościami ich wykorzystania w archeologii; świadomość przyswojonej wiedzy i zrozumienie potrzeby ciągłego dokształcania się; uznanie zjawiska zróżnicowanego postrzegania zjawisk, determinowanego różnym podłożem kulturowym (np. różnego spojrzenia na wydarzenia militarne); świadomość kompleksowej natury kultury i jej złożoności i zrozumienie potrzeby analizy rozmaitych kategorii źródeł dla odtworzenia przeszłości człowieka.
Kryteria oceniania
1 termin - pisemny
2 termin - ustny
Ocena bardzo dobra: uzyskanie 91-100% punktów
Ocena dobra plus: uzyskanie 81-90% punktów
Ocena dobra: uzyskanie 71-80% punktów
Ocena dostateczna plus: uzyskanie 61-70% punktów
Ocena dostateczna: uzyskanie 51-60% punktów
Ocena niedostateczna: uzyskanie 0-50% punktów
Literatura
A. Bitner-Wróblewska, B. Kontny, Controversy about three-leaf arrowheads from Lithuania, „Archeologia Lituana” 7, 2006, 104–122.
K. Demidziuk, B. Kontny, Zabytki bałtyjskie w zbiorach wrocławskich, czyli nowe (stare?) materiały kultury kurhanów wschodniolitewskich z miejscowości Slobotka, „Silesia Antiqua” 43, 2006 (2007), 157–173.
B. Kontny, Broń z cmentarzyska kultury kurhanów wschodniolitewskich w Słobódce (?) na Białorusi w świetle podobnych odkryć, Barbaricum 7, Warszawa 2004, 249–263.
B. Kontny, Powracający temat. Głos w sprawie odkrycia z Żarnowca, [in:] Goci i ich sąsiedzi na Pomorzu, W. Nowakowski (ed.), Koszalin 2006, 101–118.
B. Kontny, Is There Reliable Archival Data? The Problem of Interpretation of an Unusual Specimen from Gurjevsk (formerly Trausitten) on the Sambian Peninsula, „Archaeologia Baltica” 8, 2007, 176–182.
B. Kontny, Weaponry, [in:] B. Kontny, J. Okulicz-Kozaryn, M. Pietrzak, Nowinka Site 1. The cemetery from the Late Migration Period in the northern Poland, Gdańsk-Warszawa 2011, 86–97.
B. Kontny, Foreign influences on the weaponry of the Bogaczewo and Sudovian cultures. The case of the shafted weapon, „Archaeologia Baltica” 8, 2007, 117–132.
B. Kontny, Najwcześniejsze elementy uzbrojenia w kulturze bogaczewskiej w świetle zewnętrznych wpływów kulturowych, [in:] Kultura bogaczewska w 20 lat później, A. Bitner-Wróblewska (ed.), Warszawa 2007, 73–111.
B. Kontny, New traces to solve the riddle: weapons from Chatyr-Dag in the state of current research, [in:] Inter Ambo Maria. Northern Barbarians from Scandinavia towards the Black Sea, I. Khrapunov & F.-A. Stylegar (eds.), Kristiansand-Simferopol 2013, 196-212.
B. Kontny, The latest weapons in the Bogaczewo culture, [w:] The Turbulent Epoch. New Materials from the Late Roman Period and the Migration Period, vol. II, B. Niezabitowska, M. Juściński, P. Łuczkiewicz, S. Sadowski (ed.), Lublin 2008, 80–104.
B. Kontny, New traces in old barrow. A reinterpretation of particular finds from barrow 2 at Szwajcaria cemetery (Sudovian culture), Archaeologia Baltica 19, 132–143.
B. Kontny, Outside influence or local development? Seaxes from the cemeteries of the Balt tribes in northern Poland (the Elbląg group), [in:] Weapons and military equipment in funerary context. Proceedings of the XVIIth Roman Military Equipment Conference. Zagreb 2010, Zagreb 2013, 215-233.
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: