Wprowadzenie do paleopatologii 2800-DMPALEO
Zajęcia poświęcone są badaniom chorób na podstawie zmian widocznych na kościach, ze
szczególnym uwzględnieniem ludzkich szczątków szkieletowych pochodzących z wykopalisk
archeologicznych. Studenci zapoznają się z rodzajami chorób, które pozostawiają ślady na
kościach, ich klasyfikacją oraz możliwościami interpretacyjnymi tych zmian. Omówione
zostaną również podstawowe zagadnienia dotyczące ewolucji chorób w różnych epokach.
W ramach kursu studenci zdobędą wiedzę z zakresu paleopatologii oraz jej metodologii
badawczej, a także poznają podstawową terminologię i kluczowe pojęcia związane z tą
dziedziną. Zrozumieją wpływ chorób na życie ludzi w przeszłości oraz sposoby, w jakie
radzono sobie z problemami zdrowotnymi w różnych kontekstach kulturowych. Szczególna
uwaga zostanie poświęcona czynnikom społecznym, geograficznym i klimatycznym
wpływającym na występowanie oraz charakter chorób.
Zajęcia obejmują część teoretyczną (wykładową) oraz praktyczną. W części praktycznej
studenci będą uczyć się samodzielnego opisu i diagnozowania zmian chorobowych
widocznych na materiale kostnym.
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia
Koordynatorzy przedmiotu
Efekty kształcenia
K_W01; K_W02; K_W05; K_W06
Po zakończeniu kursu student:
● posiada podstawową wiedzę na temat miejsca i znaczenia badań nad chorobami w
kontekście historii ludzkości, a także specyfiki przedmiotowej i metodologicznej
paleopatologii;
● zna podstawowe pojęcia i terminologię stosowaną w paleopatologii;
● rozumie związek między analizą biologiczną (np. oceną stanu zdrowia jednostek i
populacji) a interpretacją jej wpływu na kontekst społeczno-kulturowy w przeszłości;
● zna główne kierunki rozwoju badań paleopatologicznych oraz najważniejsze
osiągnięcia w tej dziedzinie, z uwzględnieniem wybranych teorii i szkół badawczych;
● potrafi posługiwać się podstawowymi pojęciami badawczymi z zakresu
paleopatologii;
● potrafi wskazać proste zależności między zmianami chorobowymi obserwowanymi
na szczątkach ludzkich a dawnymi procesami kulturowymi i społecznymi;
● przygotowuje prace pisemne na tematy szczegółowe z wykorzystaniem literatury
przedmiotu i wiedzy zdobytej w trakcie zajęć;
● potrafi opisywać zmiany widoczne na kościach,
● docenia unikalną wartość źródeł bioarcheologicznych i ich znaczenie w rekonstrukcji
przeszłości człowieka, zwłaszcza w kontekście paleoepidemiologii;
● jest świadomy etycznych aspektów pracy badawczej, w tym konieczności zachowania
rzetelności i uczciwości naukowej oraz odpowiedzialności za podejmowane decyzje
w trakcie pozyskiwania materiału archeologicznego, zgodnie z obowiązującym
prawem;
● jest gotowy do uznania i poszanowania różnych punktów widzenia, wynikających z
odmiennych uwarunkowań kulturowych.
Kryteria oceniania
Zaliczenie zajęć odbywa się na podstawie aktywnego uczestnictwa (obecności) oraz pracy
rocznej (tematy będą dobierane indywidualnie podczas zajęć)
Literatura
AC Aufderheide and C Rodriguez-Martin, Encyclopedia of human paleopathology,
Cambridge, Cambridge University Press, 1998.
RW Mann and DR Hunt, Photographic regional atlas of bone disease, 2nd edition,
Springfield, Thomas Books, 2005.
DJ Ortner, Identification of pathological conditions in human skeletal remains, 2nd edition,
San Diego, Academic Press, 2003.
T Waldron, Palaeopathology, Cambridge, Cambridge University Press, 2009.
R Pinhasi, Ron, S Mays, eds. Advances in human palaeopathology. John Wiley & Sons, 2008.
CA Roberts, KManchester The archaeology of disease. Cornell University Press, 2007.
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: